Tiếng chim hót trong bụi mận gai (5.2) - Colleen McCullough

2025-01-25

Tiếng chim hót trong bụi mận gai (5.2)

Colleen McCullough

 

Dịch giả: Trung Dũng

từ bản chuyển ngữ tiếng Pháp “Les oiseaux se cachent pour mourir” (Những con chim ẩn mình chờ chết)

Tiếng Anh:

The Thorn Birds by Colleen McCullough

~

 

1938 - 1958

FIONA

5.2

Tổng giám mục Ralph vội vã đi dọc dãy hành lang cao và lộng lẫy dường như không chú ý đến những ánh mắt ngạc nhiên quay về hướng ông. Ralph xuất hiện đột ngột trong phòng tiếp khách của Hồng Y và đứng sựng lại. Đức cha đang tiếp ông Papee, đại sứ của chính phủ Ba Lan lưu vong đặt bên cạnh Tòa thánh.

- Ồ, Ralph! Có chuyện gì thế?

- Xong rồi, Vittorio. Mussolini đã bị lật đổ.

- Lạy Chúa! Đức Thánh cha đã hay tin chưa?

- Chính con đã gọi điện đến Castel Gandolfo nhưng trong chốc lát đài phát thanh sẽ loan tin. Con biết trước là nhờ một người bạn ở tổng hành dinh Đức cho hay.

Ông Papee đứng lên.

- Con xin phép được kiếu từ, thưa Đức cha. Con đại diện cho một chính phủ thù nghịch với nước Đức. Nếu Đức Thánh cha không an toàn thì con cũng sẽ lâm vào tình cảnh ấy. Con cần phải thu xếp gấp các tài liệu trong văn phòng của con.

Ăn nói thận trọng, lời lẽ chính xác, đúng là một nhà ngoại giao từ đầu đến chân, Papee chào hai vị chức sắc của tòa thánh rồi ra về.

- Có phải ông ấy đã đến đây để yêu cầu chúng ta can thiệp cho nhân dân Ba Lan đang bị người Đức đàn áp?

- Vâng, thật tội nghiệp. Ông ấy rất lo cho đất nước.

- Còn chúng ta? Chúng ta có chút lo lắng gì dành cho đất nước Ba Lan khốn khổ ấy không?

Dĩ nhiên là có, Ralph ạ! Nhưng ông ấy không hiểu rằng tình hình gay go như thế nào.

- Đó là sự thật nhưng không ai chịu tin như thế.

- Ralph!

- Có đúng như thế này không! Thời niên thiếu Đức Thánh cha đã trải qua những năm tháng tại Munich và Người đã có một sự say mê đặc biệt dành cho người Đức! Đức Thánh cha đã tiếp tục yêu cầu người Đức dù có xảy ra bất cứ chuyện gì. Ngay cả khi bằng chứng về sự ô nhục do các người bạn của nước Đức gây ra được phơi bày trên những thân thể đáng thương vì bị họ hành hạ, cắt xẻo thì Đức Thánh cha cũng có thể tuyên bố đó là tác phẩm của người Nga; chứ một dân tộc có văn hóa và văn minh đến mức ấy không thể có những hành động khủng khiếp như thế.

- Ralph, chỉ có một lời tố giác của chúng ta về những gì xảy ra ở Ba Lan là Adolf Hitler sẽ đè bẹp chúng ta ngay - Sự can thiệp của ta sẽ mang lại lợi lộc gì hở ông bạn? Chúng ta không có quân đội. Các cuộc trả thù sẽ diễn ra tức khắc và Đức Thánh cha sẽ bị đưa đi Berlin, đó là điều mà Đức Thánh cha lo ngại. Ông bạn có nhớ Giáo hoàng bù nhìn ở Avignon cách đây vài thế kỷ ông bạn có muốn thấy Giáo hoàng của chúng ta bị biến thành bù nhìn ở Berlin?

- Con rất buồn, Vittorio ạ. Nhưng con không nhìn các sự kiện dước góc cạnh ấy. Con cho rằng chúng ta phải tố giác các thủ đoạn của Hitler trước thế giới, công bố những hành động dã man, hét to lên cho mọi người biết! Nếu hắn xử bắn chúng ta, chúng ta sẽ chết như những người tử vì đạo và sự hy sinh của chúng ta càng có kết quả.

- Ông bạn Ralph thân mến, nên tỏ ra sáng suốt hơn một chút! Không có vần đề xử bắn chúng ta. Hitler cũng thừa hiểu rằng sẽ không chính trị chút nào nếu biến chúng ta thành những người tử vì đạo. Đức Thánh cha sẽ bị đưa đi Berlin, còn chúng ta sẽ được bí mật đưa đi Ba Lan. Đi Ba Lan, Ralph! Ông bạn có muốn chết ở Ba Lan không? Điều đó có ích gì so với việc tiếp tục ở lại đây hiện nay?

Tổng giám mục De Bricassart ngồi xuống, hai bàn tay siết chặt nhau đặt trên đầu gối, ném một tia nhìn tức giận ra hướng cửa sổ. Phía ngoài những con chim bồ câu bay qua bay lại dưới ánh nắng màu vàng rực rỡ của trời chiều. Vào tuổi bốn mươi bảy, Ralph vẫn tráng kiện hơn lúc nào hết.

- Ralph, chúng ta vẫn là chúng ta, vẫn là những con người, nhưng đó là thứ yếu. Trước hết, chúng ta là những tu sĩ.

- Đức cha đã không sắp xếp một thứ tự ưu tiên như thế trước đây khi con trở lại Úc.

- Thời kỳ ấy, cha đứng trên bình diện khác và con dư biết điều ấy. Con có đầu óc thích chống chế! Trong tình hình hiện nay, không thể nào suy nghĩ với tư cách con người, chúng ta phải suy nghĩ với tư cách tu sĩ vì rằng đó là mặt chính của cuộc sống chúng ta. Dù cho chúng ta có suy nghĩ gì và dù chúng ta có muốn hành động như thế nào với tư cách con người chúng ta vẫn buộc phải trung thành với Giáo hội chứ không phải với một quyền hành thế tục! Chúng ta buộc phải trung thành duy nhất với Giáo hội! Con đã có lời khấn phục tùng, Ralph. Hay con lại định vi phạm lần nữa? Đức Thánh cha không thể sai lầm khi hành động vì quyền lợi của Giáo hội.

- Đức Thánh cha đã sai lầm! Sự đánh giá của Người có thiên vị. Đức Thánh cha đã tập trung tất cả sức lực cho cuộc đấu tranh chống cộng sản. Đức Thánh cha coi nước Đức như là đối thủ có cầm cỡ nhất để chống lại chủ thuyết ấy; và Người đã nhìn nước Đức như cường quốc duy nhất có khả năng ngăn chặn ảnh hưởng cộng sản đối với phương Tây. Đức Thánh cha mong muốn Hitler ngồi vững trong địa vị của hắn, cũng như Đức Thánh cha hài lòng khi nhìn thấy Mussolini ngự trị ở ý.

- Hãy tin cha, Ralph à, còn nhiều điều con không biết hết. Là Giáo hoàng, Đức Thánh cha không thể sai lầm. Nếu con hoài nghi thì coi như con đã từ bỏ đức tin của mình rồi đó.

Tối hôm ấy, Tổng giám mục De Bricassart cảm thấy mệt mỏi và căng thẳng. Theo ông Giáo hội không có hành động cụ thể nào khả dĩ đóng góp vào việc chấm dứt chiến tranh; vai trò của riêng ông thì giới hạn trong việc can thiệp nhằm cứu vài bức tượng và tác phẩm nghệ thuật; do đó Ralph oán ghét sự an phận của Vatican. Mặc dù Ralph có phần nào bảo thủ nhưng sự dè dặt và nhút nhát quá mức của các chức sắc cao cấp bên cạnh Giáo hoàng vẫn gây cho ông một sự bực bội nặng nề.

° ° °

Tổng giám mục De Bricassart đi xuống ngả cầu thang riêng của giáo đường Thánh Pierre ngả mà trước đó ông đã đi vào. Đột ngột nghe có tiếng ai đó thở hổn hển, ông chiếu thẳng chiếc đèn pin về hướng đó. Ánh sáng làm lộ ra tác phẩm điêu khắc đẹp nhất: tượng Đức bà đau khổ của Michel Ange. Nhưng ở dưới gương mặt bất động ấy có một gương mặt khác, không phải bằng đá hoa nhưng bằng xương bằng thịt, nổi bật giữa bóng đêm như một chiếc đầu lâu.

Tổng giám mục mỉm cười gọi khẽ bằng tiếng Đức, không có tiếng trả lời nhưng ông nhìn kỹ thấy bộ quân phục binh nhì linh bộ binh Đức.

- Wie geht' s - Ông hỏi vẫn với nụ cười.

Người lạ mặt hơi giật mình, bước ra khỏi bóng tối. Trên vầng trán thông minh có những giọt mồ hôi.

Du bist brank? Tổng giám mục lại hỏi anh thanh niên có phải bị bệnh không?

Có tiếng trả lời,

- Nein (không).

Tổng giám mục De Bricassart đặt cây đèn pin xuống đất và tiến đến gần, ông đưa tay nâng nhẹ cằm của người lính lên để nhìn rõ đôi mắt u buồn của anh ta.

- Có chuyện gì? ông hỏi bằng tiếng Đức.

- Con đến để cầu nguyện, anh thanh niên giải thích bằng một giọng nói vùng Bavarian hơi nặng.

- Thế thì chuyện gì đã xảy ra? Có phải anh bị kẹt trong này khi Nhà thờ đóng cửa?

- Vâng, nhưng không phải điều đó làm con lo.

Tổng giám mục cúi xuống cầm đèn lên.

Dù sao anh cũng không thể ở ngoài này suốt đêm và tôi cũng có chìa khóa cổng. Tình cờ tôi đến đây cũng để cầu nguyện. Bộ chỉ huy tối cao của anh đã dành cho tôi một ngày thật gay go. Đi ngõ này, đúng. Hy vọng rằng những người canh gác sẽ không hiểu lầm rằng tôi đã bị bắt giữ và họ sẽ nhận ra chính tôi hộ tống anh chứ không phải anh hộ tống tôi.

Cuối cùng, Tổng giám mục đưa người thanh niên vào một phòng tiếp khách nhỏ bày biện rất giản dị. Ông chỉ bật sáng một bóng đèn nhỏ và đóng cửa lại.

Hai người nhìn nhau. Anh lính Đức nhìn thấy một người đàn ông cao lớn, gương mặt thanh tú, mắt xanh và sắc. Tổng giám mục nhìn thấy một cậu bé lỏng thỏng trong bộ quân phục mà cả Châu Âu đã bắt đầu khiếp sợ. Đúng là một cậu bé, chắc chắn không quá mười sáu tuổi. Chiều cao trung bình, dáng người mảnh khảnh, hai cánh tay rất dài.

- Anh ngồi xuống đi, ông vừa nói vừa đi đến chiếc tủ nhỏ lấy ra chai rượu vang trắng Marsala.

Tổng giám mục rót rượu vào hai ly, trao cho anh thanh niên một, rồi ông ngả lưng vào chiếc ghế bành trong tư thế có thể quan sát thoải mái nét mặt có sức thu hút của người khách.

- Nước Đức chẳng lẽ bắt buộc phải động viên cả những trẻ con? Ông vừa nói vừa ghác chéo hai chân.

- Con không biết, cậu trai trả lời. Con đang ở trong cô nhi viện và con muốn ra khỏi nơi đó bằng mọi cách.

- Con tên gì?

- Rainer Moerling Hartheim, anh thanh niên trả lời không giấu vẻ tự hào.

- Thật là một cái tên đẹp tuyệt, vị tu sĩ nhận xét nghiêm trang.

- Thưa đẹp thật sự phải không? Chính con đã chọn cái tên ấy. Ở cô nhi viện người ta gọi con là Rainer Schmidt nhưng khi con bị động viên, con đã đổi tên ấy bằng một cái tên mà con vẫn ao ước.

- Cha mẹ con đều mất?

- Các dì phước gọi con là đứa con của tình yêu.

Tổng giám mục cố nín cười. Cậu trai tỏ ra có phẩm cách và tự tin sau khi sự sợ hãi không còn thấy trên gương mặt. Thế thì lúc nãy, cậu ta sợ hãi điều gì?

- Tại sao lúc nãy con tỏ ra quá sợ hãi, Rainer?

Anh lính trẻ hớp một ngụm rượu, rồi ngước mặt nhìn lên với vẻ hài lòng.

- Ngon tuyệt. Rượu rất dịu. Con muốn được nhìn tận mắt Giáo đường Thánh Pierre vì rằng các dì phước đã nhắc đến luôn và cho xem nhiều ảnh. Vì vậy khi con được đưa sang La Mã con rất vui mừng. Chúng con vừa đến buổi sáng, liền sau đó con tìm cách đến đây. Nhưng con đã thất vọng. Con tưởng sẽ cảm thấy gần gũi với Chúa hơn trong chính Nhà thờ của Chúa; trái lại ở đây quá to lớn và lạnh lẽo. Con không cảm nhận được sự hiện diện của Chúa.

Tổng giám mục cười.

- Ta hiểu con muốn nói gì - Nhưng Giáo đường Thánh Pierre không phải là một Nhà thờ đúng nghĩa của nó. Giáo đường Thánh Pierre là Giáo hội. Chính ta cũng phải trải qua một thời gian khá lâu để tập cho mình quen với suy nghĩ đó.

- Con muốn cầu nguyện hai điều.

- Về những điều làm con sợ hãi?

Dạ. Con nghĩ rằng chỉ riêng việc con được ở trong Giáo đường này cũng đã có thể giúp con.

- Nhưng điều gì làm cho con sợ hãi, Rainer?

- Người ta đã phát hiện con là người Do Thái và đơn vị của con rồi sẽ bị gởi sang mặt trận Nga.

- Ta hiểu và không ngạc nhiên về sự sợ hãi của con. Có cái gì cụ thể để người ta tố cáo con là người Do Thái?

- Đức cha cứ nhìn con! Cậu con trai trả lời đơn giản. Vào lúc con đăng ký vào quân đội, khi làm lý lịch của con, họ có nói cần phải kiểm tra lại. Con không đoán được họ có khả năng làm việc đó hay không, nhưng con đặt giả thiết các dì phước biết rất nhiều so với những điều các dì nói với con.

- Con hãy nói cho ta biết về con, Rainer.

Trên gương mặt trẻ trung ấy hiện lên một nét tự hào lạ lùng.

- Con là người Đức và công giáo. Con mong muốn nước Đức trở thành một nước và các vấn đề chủng tộc và tôn giáo không đưa đến những sự ngược đãi và đàn áp. Con sẽ hiến cuộc đời con cho mục đích ấy... nếu con còn sống.

- Ta sẽ cầu nguyện cho con... để cho con vẫn sống và đạt mục đích đời con.

Hai người nói chuyện với nhau đến khi bình minh nhuộm hồng những vòm gác chuông nhà thờ và những tiếng xào xạc của cánh chim bồ câu nghe vọng lại từ bên ngoài cửa sổ.

° ° °

... Ngày 5 tháng 9 năm 1943, sư đoàn 9 của Úc đổ bộ lên đảo New Guinea. Mười lăm ngày sau nơi sư đoàn này đến đóng - phía đông đảo thuộc vùng Lae - không còn một tên lính Nhật. Jims và Patsy dạo chơi trên một đồng cỏ cao gợi cho hai anh em nhớ Drogeda.

- Chúng mình sắp sửa được về nhà, Patsy. Bọn Nhật đã rút chạy. Trở về nhà Patsy ạ. Trở về Drogheda, anh sốt ruột quá. Jims xúc động nói.

- Đúng vậy, Patsy đáp lại.

Cười vui, Patsy chạy rượt đuổi theo một con vẹt, tay cầm nón đưa ra phía trước như thể anh tin chắc rằng mình sẽ túm được nó. Jims nhìn theo em mỉm cười.

Patsy chạy được khoảng hai mươi mét thì một loạt đạn đại liên nổ giòn, làm tung lên đám cỏ xung quanh. Jims nhìn thấy em mình hai tay đưa lên, thân người quay tròn. Từ ngang bụng xuống đầu gối đầy máu; sự sống như đang buông khỏi Patsy.

- Patsy! Patsy! Jims hét lên.

Anh cảm thấy như chính da thịt mình đón nhận những viên đạn ấy; anh tưởng như mình đang hấp hối và sắp chết. Anh vạch cỏ định lao tới tìm em mình nhưng sự thận trọng của người lính kịp ngăn anh lại. Jims lao đầu xuống cỏ đúng khoảnh khắc một tràng đạn thứ hai nổ giòn.

- Patsy! Patsy! Có sao không? Jims hỏi to một cách ngớ ngẩn vì rằng chính mắt anh đã thấy người Patsy đầy máu.

Thế mà, ngoài sự chờ đợi của Jims, vọng lại một tiếng trả lời khẽ.

- Không sao.

Từng phân một, Jims trườn trên cỏ, hướng tới phía trước, mùi cỏ thơm ngát, tai lắng nghe mọi động tĩnh, tiếng gió và tiếng xào xạc mỗi khi anh chuyển mình. Khi Jims tới chỗ của em mình, anh ngả đầu lên vai trần của Patsy và khóc.

- Ồ, anh đừng khóc, Patsy nói. Em có chết đâu!

Patsy kéo cái quần ngắn ướt đẫm máu xuống để lộ da thịt bị nát, đỏ tươi và run rẩy.

Bấy giờ đã có nhiều người xuất hiện và vây quanh, kể cả những đấu thủ đánh cầu còn mang găng tay và miếng lót bảo vệ ống quyển. Một người chạy đi tìm băng ca và số người còn lại tiến lên để dập tắt họng súng máy đặt bên kia bìa rừng. Cuộc săn tìm để diệt trừ ổ súng diễn ra đầy phẫn nộ vì mọi người đều yêu thương Patsy.

- Patsy may mắn vô cùng, viên sĩ nói với Jims. Cậu ta hứng ít nhất cũng một chục viên đạn nhưng phần nhiều trúng đùi. Theo xét đoán của tôi, ruột còn nguyên vẹn, bọng đái cũng thế... Chỉ có...

- Sao? Jims sốt ruột hỏi, người run lên, môi tím lại vì mím chặt.

- Bây giờ thì hơi quá sớm để kết luận. Tôi không phải là một nhà giải phẩu tài năng như một vài tay sừng sỏ ở Moresby. Những bậc ấy có thể nói rõ hơn với bạn, nhưng ống đái đã bị tổn thương cùng rất nhiều dây thần kinh li ti ở vùng xương chậu. Tôi tin chắc rằng có thể lành lặn tất cả nhưng có một số dây thần kinh không còn sử dụng được nữa. Điều mà tôi muốn nói với anh là rất có thể Patsy không còn cảm giác ở vùng bộ phận sinh dục.

Jims cúi đầu nhìn xuống đất qua màn nước mắt.

- Cái chính là Patsy vẫn còn sống, anh nói.

Tại cảng Moresby, sự đánh giá của viên y sĩ sư đoàn 9 về tình trạng của Patsy được xác nhận đúng.

- Chẳng quan trọng gì - Patsy nằm trên băng ca nói với Jims giữa lúc cậu ta được đưa lên máy bay về Sydney - Dù sự thể có thế nào, thật ra em cũng không thích các cô gái. Anh ở lại nhớ thận trọng hơn lúc nào hết, Jims. Em rất buồn khi phải xa anh.

- Không sao đâu, anh sẽ rất cẩn thận - Jims nói cho Patsy yên tâm và siết bàn tay của em mình - Em có biết không tiếp tục chiến đấu mà không có người bạn thân chí cốt thì... Anh sẽ viết thư kể cho em nghe những gì xảy ra ở đây. Em hãy hôn mẹ, Meggie, bà Smith và cho anh gởi lời thăm bạn bè. Dù sao em vẫn được may mắn sớm trở về Drogheda.

Fiona và bà Smith đến Sydney bằng máy bay để kịp đón Patsy từ Townsville đến. Fiona chỉ ở lại Sydney vài ngày còn bà Smith phải thuê phòng ở khách sạn Rankwick gần quân y viện Hoàng tử Xứ Wales. Patsy tiếp tục chữa trị tại đây trong ba tháng. Sự nghiệp trong quân đội của anh đến đây coi như chấm dứt.

Khi Patsy được phép rời quân y viện, Meggie lái chiếc Rolls đến rước. Meggie và bà Smith dìu Patsy ngồi băng sau có sẵn chăn mền và sách báo. Bây giờ gia đình Cleary lại cầu nguyện Chúa ban cho họ một đặc ân khác: sự trở về của Jims.

° ° °

Phải chờ đến khi đại diện của Hoàng đế Hiro Hito chính thức ký tên đầu hàng thì Gillanbone mới tin chắc chiến tranh đã chấm dứt. Tin vui ấy lan truyền trong ngày chủ nhật 2 tháng 9 năm 1945, đúng sáu năm sau ngày chiến tranh bùng nổ. Sáu năm đầy lo âu, có quá nhiều sự mất mát: Rory, con trai của Dominic Ó Rourke; John, con trai của Horry Hopeton; Cormac, con trai của Eden Carmichael. Đứa con trai út của Ross Mac Queen, Angus, vĩnh viễn không đi được nữa; David; con trai của Anthony King, thì vẫn đi được nhưng không thấy được nó đi đâu; Patsy, con trai của Paddy Cleary sẽ không bao giờ có được con. Và còn những người mà các vết thương không lộ ra nhưng mãi mãi ăn sâu; đó là những người ra đi vui vẻ; hăng hái, hay cười đùa nhưng lặng lẽ trở về, ít nói và nụ cười bỗng nhiên hiếm hoi. Vào cái lúc vừa tuyên chiến, có ai lại nghĩ rằng cuộc xung đột lại kéo dài lâu đến thế và phải trả một cái giá như thế?

... Bob, Jack, Hughie và Patsy trở lại các bãi chăn và lập ra kế hoạch phục hồi đàn súc vật. Meggie biết rằng cuộc sống vất vả trên lưng ngựa sắp chấm dứt vì không bao lâu nữa Jims sẽ trở về và có nhiều người đàn ông đến xin việc.

Một thời gian sau, Meggie nhận được một lá thư nữa của Luke, lá thứ hai từ khi nàng bỏ Luke. Bức thư viết:

Không còn bao lâu nữa, anh tin như vậy. Chỉ một vài năm chặt mía là anh sẽ đạt mục đích. Sau này anh thường đau ở vùng thắt lưng nhưng anh vẫn còn đủ khả năng thi tài với những tay chặt mía giỏi nhất, từ tám đến chín tấn. Arne và anh có mười hai ê-kíp khác làm việc; tất cả đều là những người dũng cảm. Tiền lưu thông dễ dàng hơn, Châu Âu cần đường, chúng ta sản xuất bao nhiêu hết bấy nhiêu. Anh làm được hơn năm ngàn bảng mỗi năm và anh đã để dành gần hết. Không còn bao lâu nữa, Meggie, anh sẽ đi Kynuna. Biết đâu khi anh chuẩn bị đủ mọi thứ, em lại muốn trở lại với anh. Có phải là anh đã mang lại cho em thằng bé mà em mong muốn không? Đàn bà thật kỳ lạ, chỉ thích con trai. Có phải chỉ vì thế mà chúng ta xa nhau? Cho anh biết bây giờ em ra sao và Drogheda đã chống lại hạn hán như thế nào. Chúc em mọi sự tốt đẹp. Luke.

Fiona bước ra hiên, nơi Meggie đang ngồi, tay còn cầm lá thư, mắt nhìn lơ đãng những bãi cỏ màu xanh tươi mát.

- Luke thế nào?

- Vẫn thế, thưa mẹ. Không một chút thay đổi. Lại chỉ cần một thời gian chặt mấy cây mía quái quỉ, rồi một ngày nào đó anh ấy sẽ mua trang trại gần Kynuna.

- Con có định tìm gặp lại Luke?

- Không bao giờ.

Fiona buông người xuống chiếc ghế bành bằng mây được đặt xích lại để có thể nhìn rõ mặt con gái.

- Meggie, tại sao con không ly dị để lập gia đình thêm lần nữa? Đột ngột Fiona hỏi. Enoch Davies sẵn sàng cưới con ngay; không có một phụ nữ nào thu hút được sự chú ý của Davies ngoài con.

Meggie nhìn mẹ kinh ngạc:

- Lạy Chúa, con có cảm tưởng như mẹ nói chuyện với con một cách... ngang ngửa như thể mẹ nói chuyện với một người đàn bà nào khác cùng trang lứa.

Fiona không cười. Bà rất ít khi cười.

- Này nhé, nếu bây giờ con không là một người đàn bà thì mãi mãi con sẽ không trở thành đàn bà được. Về phần mẹ, mẹ nghĩ con có đủ điều kiện. Rồi đây mẹ sẽ già đi và mẹ thèm được nói chuyện với con.

Meggie cười, vui sướng thấy mẹ mình ở trong một tâm trạng như vậy.

- Mưa xuống mẹ ạ. Ồ, thật tuyệt khi nhìn thấy cỏ ở Drogheda lại xanh tươi.

- Đúng rồi. Nhưng con lẩn tránh câu hỏi của mẹ. Tại sao con không ly dị và bước thêm bước nữa?

- Như thế là đi ngược lại luật của Giáo hội.

- Thật là chuyện không vào đâu cả! Fiona nói lớn. Một nửa con là của mẹ nhưng mẹ không phải là người công giáo. Con đừng nói những chuyện vớ vẩn với mẹ. Meggie à. Nếu quả thật muốn lấy chồng lần nữa thì con đã ly dị với Luke rồi.

- Thưa mẹ đúng thế, rất có thể. Nhưng con không muốn lại lập gia đình, hai đứa nhỏ và Drogheda đã đủ mang lại hạnh phúc cho con rồi.

Đúng lúc đó Justine và Dane xuất hiện. Justine cao và gầy, không đẹp nhưng chỉ cần một lần gặp mặt thôi cũng đã khó quên đôi mắt và tánh tình cô bé ấy. Justine đã tám tuổi và người duy nhất thật sự gần gũi với Justine là Dane.

- Dane và Justine rất khác nhau mẹ à thế mà lại rất hợp nhau, Meggie nhận xét. Con ngạc nhiên về điều ấy. Hình như chưa bao giờ con thấy hai đứa gây gổ và đôi khi con phải tự hỏi làm thế nào mà Dane lại có thể tránh được những lần cãi vã với một đứa bướng bỉnh như Justine.

Thế nhưng Fiona lại suy nghĩ khác về Dane:

- Lạy Chúa, đúng là gương mặt của cha nó cắt sang. Vừa nói bà vừa quan sát Dane, cậu bé đang chui vào vòm lá non um tùm của những cây hồ tiêu, rồi sau đó mất dạng.

Dường như có một luồng khí lạnh đột ngột đến với Meggie, nàng không kịp phản ứng trước những nhận xét của Fiona dù rằng nàng đã nghe lặp đi lặp lại câu nói này cả trăm lần suốt những năm qua. Tất nhiên đó là phản ứng mặc cảm tội lỗi. Nhiều người vẫn nói xa nói gần nhưng thế thì đã sao đâu? Giữa Luke và Ralph cũng có những nét giống nhau kia mà. Tuy nhiên, dù cố che giấu thế nào đi nữa Meggie vẫn không giữ được tự nhiên mỗi khi có ai đó nói về sự giống nhau giữa Dane và cha nó.

Nàng hít một hơi thật sâu rồi tỏ ra tự nhiên:

- Mẹ cũng thấy thế? Nàng hỏi lại, một chân đong đưa có vẻ lơ đễnh. Con thấy chẳng giống bao nhiêu. Dane không có nét gì của Luke kể cả tánh tình lẫn vóc dáng.

Fiona cười mũi - một phần vì tuổi tác phần khác đôi mắt của Fiona như mờ đi do ảnh hưởng bởi chứng vẩy cá - nhưng trong cái nhìn hình như có chút gì trêu cợt khiến cho Meggie lúng túng.

- Con tưởng là mẹ ngu đần lắm sao? Mẹ đâu có bảo Dane giống Luke. Mẹ thấy Dane giống Ralph.

Cảm giác nặng trĩu. Đôi chân của Meggie đang đong đưa bỗng nhiên như bị một khối chì kéo xuống và rơi trên nền gạch ô vuông. Người của nàng cũng như thể bị nén lại thành khối, sức nặng ngàn cân cột chặt. Hãy đập đi chứ trái tim của ta, Chúa ơi! Hãy tiếp tục đập! Vì con trai ta, mi hãy tiếp tục đập đi.

- Nhưng, mẹ à! Meggie chỉ mấp máy được một hai tiếng, bằng thứ âm thanh thật nặng nề. Nhưng, mẹ à, mẹ nói thật là kỳ quặc! Sao mẹ lại nhắc đến tên Ralph vào đây?

- Con quen tất cả mấy người mang cái tên ấy đâu? Luke chưa bao giờ có con trai với con. Dane là con của Ralph. Mẹ đã biết điều đó ngay giây phút đầu tiên Dane chào đời.

- Thế thì... tại sao lâu nay mẹ vẫn không nói gì hết? Tại sao mẹ chờ cho Dane được bảy tuổi mới kết án con một cách vô lý và hoàn toàn thiếu chứng cớ như vậy?

Fiona duỗi thẳng người, đặt hai bàn chân tréo vào nhau.

- Bây giờ mẹ đã già rồi, Meggie ạ và những điều mẹ nghĩ nay cũng làm cho mẹ đau lòng. Tuổi già đúng là một ân huệ! Mẹ sung sướng được thấy Drogheda hồi sinh. Có lẽ vì thế mà mẹ cảm thấy mạnh khỏe hơn. Lần đầu tiên trong nhiều năm, mẹ muốn được nói chuyện...

- Đúng là khi mẹ quyết định nói điều gì đó mẹ có cả một nghệ thuật để chọn lựa đề tài! Meggie nói bằng một giọng run run gần như tuyệt vọng mà vẫn chưa biết Fiona sẽ đưa câu chuyện đến đâu, tra tấn tinh thần hay sẽ thương hại mình?

Có vẻ như tình cờ, bàn tay Fiona đưa lên rồi đặt nhẹ xuống đầu gối của Meggie. Bà mỉm cười - không hề tỏ ra chua cay hay khinh bỉ mà với một sự cảm thông kỳ lạ.

- Con không nên nói dối với mẹ, Meggie ạ! Con có thể nói dối với bất cứ ai, nhưng không nên làm như thế với mẹ. Con không có cách nào để thuyết phục được mẹ tin rằng Luke là cha của Dane. Mẹ không ngu đâu, mẹ có mắt. Rõ ràng không thể tìm thấy một nét nào của Luke ở thằng bé ấy. Không có gì cả vì làm sao có được khi Dane chính là hình ảnh của Ralph. Con nhìn xem, hai bàn tay, mớ tóc với những lọn quăn rơi xuống trán, hình dáng, gương mặt, chân mày, cái miệng nữa. Ngay cả dáng đi cũng thế. Ralph chớ còn ai vào đây.

Meggie đành chịu thua nhưng đồng thời nàng cảm giác như vừa trút được gánh nặng, bây giờ Meggie thấy hết sức nhẹ nhàng và dễ chịu.

- Trong khi ánh mắt của Dane có sự kiêu kỳ. Theo con, đó là điểm giống nhất. Phải chăng nó giống Ralph có quá lộ liễu và mọi người đều biết chuyện này cả rồi phải không mẹ?

Dĩ nhiên là chưa, Fiona quả quyết. Thiên hạ không tìm hiểu xa hơn màu mắt, cái mũi và hình dáng chung chung. Chính tất cả những điều này làm người ta nhớ đến Luke. Chỉ có mẹ biết rõ vì suốt trong nhiều năm mẹ đã theo dõi con và Ralph. Mẹ biết cha Ralph chỉ cần đưa một ngón tay lên là con đã sẵn sàng lao vào vòng tay ông ấy. Thế thì khi mẹ nói với con chuyện ly dị Luke, đáng lý con không nên trả lời theo cái kiểu trái với luật lệ của Giáo hội. Chính con khao khát vi phạm điều luật của Giáo hội hơn gấp bội so với điều luật ly dị kia mà. Chuyện con đã làm không được đàng hoàng đâu Meggie ạ. Con đã gặp một người đàn ông rất bướng bỉnh. Trước hết, ông ta muốn trở thành một linh mục hoàn toàn về mọi mặt vì vậy với ông ấy, con trở nên thứ yếu. Thật là ngu ngốc! Cuối cùng thì điều đó chẳng giúp ích gì cho Ralph để rồi theo thời gian điều không thể tránh được chuyện ấy đã xảy ra.

Ngừng một lát, Fiona nói tiếp:

- Con cứ tưởng đánh lừa được mẹ khi từ chối để Ralph làm lễ hôn phối cho con với Luke? Mẹ không dễ bị lừa đâu. Con muốn Ralph là chồng con chứ không phải với tư cách người làm lễ trong đám cưới này. Chắc con vẫn nhớ trước khi lên đường đi Athens, Ralph đã ghé lại Drogheda, lúc ấy con không còn ở đây nữa, Ralph lang thang khắp trang trại như kẻ mất hồn, tức khắc mẹ đoán ngay ông ấy sẽ đi tìm con và sẽ gặp con. Con đã tính toán rất kỹ để rồi quyết định lấy Luke. Khi con nhớ nhung mỏi mòn thì Ralph không cần đến con nhưng ngay cái giây phút hay tin con thuộc về người đàn ông khác thì Ralph lại đeo bám con như con chó của người làm vườn. Tất nhiên, Ralph tự lừa dối với chính mình rằng sự gắn bó của ông ta với con là trong sáng thật sự nhưng rõ ràng là ông ta cần con. Con cần cho cuộc đời của ông ấy hơn bất cứ người phụ nữ nào trước đây cũng như sau này. Lạ thật - Fiona lại nói tiếp với vẻ suy nghĩ trang nghiêm - có lúc mẹ tự hỏi ông ấy có thể tìm thấy gì ở con, rồi mẹ lại cho rằng các bà mẹ đều ít nhiều bị mù khi xét đoán những gì liên quan đến con gái của mình, ít ra cũng cho đến khi các bà đã quá già và mang tâm lý ghen tị về nét thanh xuân của con gái.

Bà ngả người ra phía sau, dựa vào lưng ghế, người lắc lư nhẹ, mắt lim dim nhưng vẫn không ngừng theo dõi Meggie.

- Mẹ không biết ông ấy đã khám phá ở con điều gì nhưng ông ấy đã tìm thấy điều đó ngay phút đầu tiên gặp con và từ đó con không ngớt làm ông ấy say mê. Điều khổ tâm nhất đối với ông ấy là nhìn thấy con lớn lên một cách hồn nhiên và trọn vẹn. Nỗi khổ ấy không thể giấu giếm được ai khi Ralph đến đây, hay tin con đã có chồng và đã ra đi. Tội nghiệp Ralph! Chỉ còn có mỗi một sự chọn lựa là đi tìm con và Ralph đã toại nguyện, có đúng vậy không Meggie? Mẹ biết ngay chuyện gì xảy ra khi con trở về nhà trước ngày sinh Dane. Ngay lúc chiếm đoạt Ralph con đã cảm thấy không còn cần thiết tiếp tục ở lại với Luke nữa.

Dạ đúng thế, Meggie thú nhận bằng một tiếng thở dài - Ralph đã tìm gặp con nhưng điều đó cũng không giải quyết được gì. Con biết Ralph sẽ không bao giờ bỏ Chúa. Chính vì lý do đó mà con quyết định chiếm lấy ở Ralph điều duy nhất mà con có thể hy vọng: một đứa con, một đứa con trai, Dane.

- Mẹ có cảm tưởng như nghe một tiếng vọng nào đó, bà vừa nói vừa cười chua chát. Hình như mẹ đã từng nói những lời giống hệt như thế.

- Về chuyện của anh Frank?

Chiếc ghế bành nghiến xuống nền gạch; Fiona đứng lên, đi tới đi lui, gót giày nện mạnh; cuối cùng bà quay trở lại đứng trước con gái và nhìn chăm chăm:

- Có phải con định trả đũa mẹ, Meggie? Con đã biết chuyện đó từ bao giờ?

- Từ khi... còn nhỏ. Từ ngày Frank bỏ nhà ra đi!

Im lặng một lúc, Fiona lại lên tiếng:

- Con che mắt thế gian rất khéo, Meggie ạ! Xưa kia ông ngoại đã mua cho mẹ một người chồng để kiếm một cái tên cho Frank rồi ném mẹ ra khỏi nhà. Số phận của con sẽ không hơn gì mẹ đâu. Con sẽ phải trả giá. Hãy tin đi, rồi đây con sẽ phải trả giá. Mẹ đã mất Frank một cách hết sức đau đớn, nỗi đau đớn nhất của một người mẹ mất con. Đến bây giờ mà mẹ vô cùng... Con sẽ thấy... Rồi con cũng vậy, sẽ mất Dane.

- Con có cách giữ Dane mẹ ạ. Mẹ mất Frank vì không thể đặt Frank vào ngồi chung một cỗ xe với ba. Phần con, nhất định Dane sẽ không có một người cha nào để kìm kẹp. Con sẽ buộc chặt Dane vào Drogheda này, ở đây Dane rất an toàn.

° ° °

➖➖➖

 

Phần tiếng Anh

The Thorn Birds by Colleen McCullough

---

FIVE

1938-1953 FEE

5.2

Archbishop de Bricassart ran down the beautiful high corridor, heedless of the surprised faces turning to watch him; he burst into the Cardinal's room and stopped short. His Eminence was entertaining Monsieur Papee, the Polish government-in-exile's ambassador to the Holy See. “Why, Ralph! What is it?”

“It's happened, Vittorio. Mussolini has been overthrown.”

“Dear Jesus! The Holy Father, does he know?”

“I telephoned Castel Gandolfo myself, though radio should have it any minute. A friend at German headquarters phoned me.” “I do hope the Holy Father has his bags packed,” said Monsieur Papee with a faint, a very faint relish.

“If we disguised him as a Franciscan mendicant he might get out, not otherwise,” Archbishop Ralph snapped. “Kesselring has the city sealed tighter than a drum.”

“He wouldn't go anyway,” said Cardinal Vittorio. Monsieur Papee got up. “I must leave you, Your Eminence. I am the representative of a government which is Germany's enemy. If His Holiness is not safe, nor am I. There are papers in my rooms I must attend to. Prim and precise, diplomat to his fingertips, he left the two priests alone.

“He was here to intercede for his persecuted people?”

“Yes. Poor man, he cares so much for them.”

“And don't we?”

“Of course we do, Ralph! But the situation is more difficult than he knows.”

“The truth of the matter is he's not believed.”

“Ralph!”

“Well, isn't it the truth? The Holy Father spent his early years in Munich, he fell in love with the Germans and he still loves them, in spite of everything. If proof in the form of those poor wasted bodies was laid out in front of his eyes, he'd say it must be the Russians did it. Not his so-dear Germans, never a people as cultured and civilized as they are!” “Ralph, you are not a member of the Society of Jesus, but you are here only because you have taken a personal oath of allegiance to the Holy Father. You have the hot blood of your Irish and Norman forebears, but I beg of you, be sensible! Since last September we have been only waiting for the axe to fall, praying Duce would remain to shelter us from German reprisal.

Adolf Hitler has a curious streak of contradiction in his personality, for there are two things he knows to be his enemies yet wishes if at all possible to preserve: the British Empire and the Holy Catholic Church of Rome. But when pushed to it, he has done his level best to crush the British Empire. Do you think he would not crush us, too, if we push him to it? One word of denunciation from us as to what is happening in Poland and he will certainly crush us. And what earthly good do you think our denouncing that would achieve, my friend? We have no armies, no soldiers. Reprisal would be immediate, and the Holy Father would be sent to Berlin, which is what he fears. Do you not remember the puppet pope in Avignon all those centuries ago? Do you want our Pope a puppet in Berlin?”

“I'm sorry, Vittorio, I can't see it that way. I say we must denounce Hitler, shout his barbarity from the rooftops! If he has us shot we'll die martyrs, and that would be more effective still.”

“You are not usually obtuse, Ralph! He would not have us shot at all. He understands the impact of martyrdom just as well as we do. The Holy Father would be shipped to Berlin, and we would be shipped quietly to Poland. Poland, Ralph, Poland! Do you want to die in Poland of less use than you are now?”

Archbishop Ralph sat down, clenched his hands between his knees, stared rebelliously out the window at the doves soaring, golden in the setting sun, toward their cote. At forty-nine he was thinner than of yore, and was aging as splendidly as he did most things.

“Ralph, we are what we are. Men, but only as a secondary consideration. First we are priests.”

“That wasn't how you listed our priorities when I came back from Australia, Vittorio.”

“I meant a different thing then, and you know it. You are being difficult. I mean now that we cannot think as men. We must think as priests, because that is the most important aspect of our lives.

Whatever we may think or want to do as men, our allegiance is to the Church, and to no temporal power! Our loyalty lies only with the Holy Father! You vowed obedience, Ralph. Do you wish to break it again? The Holy Father is infallible in all matters affecting the welfare of God's Church.” “He's wrong! His judgment's biased. All of his energies are directed toward fighting Communism. He sees Germany as its greatest enemy, the only real factor preventing the westward spread of Communism. He wants Hitler to remain firmly in the German saddle, just as he was content to see Mussolini rule Italy.”

“Believe me, Ralph, there are things you do not know. He is the Pope, he is infallible! If you deny that, you deny your very faith.”

The door opened discreetly, but hastily.

“Your Eminence, Herr General Kesselring.”

Both prelates rose, their late differences smoothed from their faces, smiling.

“This is a great pleasure, Your Excellency. Won't you sit down? Would you like tea?”

The conversation was conducted in German, since many of the senior members of the Vatican spoke it. The Holy Father was fond of speaking and listening to German.

“Thank you, Your Eminence, I would. Nowhere else in Rome does one get such superbly English tea.”

Cardinal Vittorio smiled guilelessly. “It is a habit I acquired while I was the Papal Legate in Australia, and which, for all my innate Italianness, I have not been able to break.” “And you, Your Grace?”

“I'm an Irishman, Herr General. The Irish, too, are brought up on tea.” General Albert Kesselring always responded to Archbishop de Bricassart as one man to another; after these slight, oily Italian prelates he was so refreshing, a man without subtlety or cunning, straightforward.

“As always, Your Grace, I am amazed at the purity of your German accent,” he complimented.

“I have an ear for languages, Herr General, which means it's like all talents-not worth praising.”

“What may we do for Your Excellency?” asked the Cardinal sweetly. “I presume you will have heard of the fate of II Duce by now?” “Yes, Your Excellency, we have.”

“Then you will know in part why I came. To assure you that all is well, and to ask you if perhaps you would convey the message to those summering at Castel Gandolfo? I'm so busy at the moment it's impossible for me to visit Castel Gandolfo myself.”

“The message will be conveyed. You are so busy?” “Naturally. You must surely realize this is now an enemy country for us Germans?”

“This, Herr General? This is not Italian soil, and no man is an enemy here except those who are evil.”

“I beg your pardon, Your Eminence. Naturally I was referring to Italy, not to the Vatican. But in the matter of Italy I must act as my Fuehrer commands. Italy will be occupied, and my troops, present until now as allies, will become policemen.”

Archbishop Ralph, sitting comfortably and looking as if he had never had an ideological struggle in his life, watched the visitor closely. Did he know what his Fuehrer was doing in Poland? How could he not know? Cardinal Vittorio arranged his face into an anxious look. “Dear General, not Rome herself, surely? Ah, not Rome, with her history, her priceless artifacts? If you bring troops within her seven hills there will be strife, destruction. I beg of you, not that!”

General Kesselring looked uncomfortable. “I hope it won't come to that, Your Eminence. But I took an oath also, I too am under orders. I must do as my Fuehrer wishes.”

“You'll try for us, Herr General? Please, you must!

I was in Athens some years ago,” said Archbishop Ralph quickly, leaning forward, his eyes charmingly wide, a lock of white- sprinkled hair falling across his brow; he was well aware of his effect on the general, and used it without compunction. “Have you been in Athens, sir?” “Yes, I have,” said the general dryly.

“Then I'm sure you know the story. How it took men of relatively modern times to destroy the buildings atop the Acropolis? Herr General, Rome stands as she always was, a monument to two thousand years of care, attention, love. Please, I beg of you! Don't endanger Rome.”

The general stared at him in startled admiration; his uniform became him very well, but no better than the soutane with its touch of imperial purple became Archbishop Ralph. He, too, had the look of a soldier, a soldier's sparely beautiful body, and the face of an angel. So must the Archangel Michael look; not a smooth young Renaissance boy but an aging perfect man, who had loved Lucifer, fought him, banished Adam and Eve, slain the serpent, stood at God's right hand. Did he know how he looked? He was indeed a man to remember.

“I shall do my best, Your Grace, I promise you. To a certain extent the decision is mine, I admit it. I am, as you know, a civilized man. But you're asking a lot. If I declare Rome an open city, it means I cannot blow up her bridges or convert her buildings into fortresses, and that might well be to Germany's eventual disadvantage. What assurances do I have that Rome won't repay me with treachery if I'm kind to her?”

Cardinal Vittorio pursed his lips and made kissing noises at his cat, an elegant Siamese nowadays; he smiled gently, and looked at the Archbishop. “Rome would never repay kindness with treachery, Herr General. I am sure when you do find the time to visit those summering at Castel Gandolfo that you will receive the same assurances. Here, Kheng-see, my sweetheart! Ah, what a lovely girl you are!” His hands pressed it down on his scarlet lap, caressed it. “An unusual animal, Your Eminence.”

“An aristocrat, Herr General. Both the Archbishop and myself bear old and venerable names, but beside her lineage, ours are as nothing. Do you like her name? It is Chinese for silken flower. Apt, is it not?” The tea had arrived, was being arranged; they were all quiet until the lay sister left the room.

“You won't regret a decision to declare Rome an open city, Your Excellency,” said Archbishop Ralph to the new master of Italy with a melting smile. He turned to the Cardinal, charm falling away like a dropped cloak, not needed with this beloved man. “Your Eminence, do you intend to be “mother,” or shall I do the honors?” was “Mother”?” asked General Kesselring blankly. Cardinal di Contini-Verchese laughed. “It is our little joke, we celibate men. Whoever pours the tea is called “mother.” An English saying, Herr General.”

That night Archbishop Ralph was tired, restless, on edge. He seemed to be doing nothing to help end this war, only dicker about the preservation of antiquities, and he had grown to loathe Vatican inertia passionately. Though he was conservative by nature, sometimes the snaillike caution of those occupying the highest Church positions irked him intolerably. Aside from the humble nuns and priests who acted as servants, it was weeks since he had spoken to an ordinary man, someone without a political, spiritual or military axe to grind. Even prayer seemed to come less easily to him these days, and God seemed light-years away, as if He had withdrawn to allow His human creatures full rein in destroying the world He had made for them. What he needed, he thought, was a stiff dose of Meggie and Fee, or a stiff dose of someone who wasn't interested in the fate of the Vatican or of Rome.

° ° °

His Grace walked down the private stairs into the great basilica of Saint Peter's, whence his aimless progress had led him. Its doors were locked these days the moment darkness fell, a sign of the uneasy peace which lay over Rome more telling than the companies of greyclad Germans moving through Roman streets. A faint, ghostly glow illuminated the yawning empty apse; his footsteps echoed hollowly on the stone floor as he walked, stopped and merged with the silence as he genuflected in front of the High Altar, began again. Then, between one foot's noise of impact and the next, he heard a gasp. The flashlight in his hand sprang into life; he leveled his beam in the direction of the sound, not frightened so much as curious. This was his world; he could defend it secure from fear.

The beam played upon what had become in his eyes the most beautiful piece of sculpture in all creation: the Pieta of Michelangelo. Below the stilled stunned figures was another face, made not of marble but of flesh, all shadowed hollows and deathlike.

“Ciao,” said His Grace, smiling.

There was no answer, but he saw that the clothes were those of a German infantryman of lowest rank; his ordinary man! That he was a German didn't matter.

“Wie geht's?” he asked, still smiling.

A movement caused sweat on a wide, intellectual brow to flash suddenly out of the dimness.

“Du bist krank?” he asked then, wondering if the lad, for he was no more, was ill.

Came the voice, at last: “Nein.”

Archbishop Ralph laid his flashlight down on the floor and went forward, put his hand under the soldier's chin and lifted it to look into the dark eyes, darker in the darkness.

“What's the” matter?” he asked in German, and laughed. “There!” he continued, still in German. “You don't know it, but that's been my main function in life to ask people what's the matter. And, let me tell you, it's a question which has got me into a lot of trouble in my time.” “I clime to pray,” said the lad in a voice too deep for his age, with a heavy Bavarian accent.

“What happened, did you get locked in?”

“Yes, but that isn't what the matter is.”

His grace picked up the flashlight. “Well, you can't stay here all night, and I haven't got a key to the doors. Come with me.” He began walking back toward the private stairs leading up to the papal palace, talking in a slow, soft voice. “I came to pray myself, as a matter of fact. Thanks to your High Command, it's been a rather nasty day. That's it, up here .... We'll have to hope that the Holy Father's staff don't assume I've been arrested, but can see I'm doing the escorting, not you.”

After that they walked for ten more minutes in silence, through corridors, out into open courts and gardens, inside hallways, up steps; the young German did not seem anxious to leave his protector's side, for he kept close. At last His Grace opened a door and led his waif into a small sitting room, sparsely and humbly furnished, switched on a lamp and closed the door. They stood staring at each other, able to see. The German soldier saw a very tall man with a fine face and blue, discerning eyes; Archbishop Ralph saw a child tricked out in the garb which all of Europe found fearsome and awe-inspiring. A child; no more than sixteen years old, certainly. Of average height and youthfully thin, he had a frame promising later bulk and strength, and very long arms. His face had rather an Italianate cast, dark and patrician, extremely attractive; wide, dark brown eyes with long black lashes, a magnificent head of wavy black hair. There was nothing usual or ordinary about him after all, even if his role was an ordinary one; in spite of the fact that he had longed to talk to an average, ordinary man, His Grace was interested.

“Sit down,” he said to the boy, crossing to a chest and unearthing a bottle of Marsala wine. He poured some into two glasses, gave the boy one and took his own to a chair from which he could watch the fascinating countenance comfortably. “Are they reduced to drafting children to do their fighting?” he asked, crossing his legs. “I don't know,” said the boy. “I was in a children's home, so I'd be taken early anyway.”

“What's your name, lad?”

“Rainer Moerling Hartheim,” said the boy, rolling it out with great pride. “A magnificent name,” said the priest gravely. “It is, isn't it? I chose it myself. They called me Rainer Schmidt at the home, but when I went into the army I changed it to the name I've always wanted.”

“You were an orphan?”

“The Sisters called me a love child.”

Archbishop Ralph tried not to smile; the boy had such dignity and self-possession, now he had lost his fear. Only what had frightened him? Not being found, or being locked in the basilica.

“Why were you so frightened, Rainer?”

The boy sipped his wine gingerly, looked up with a pleased expression. “Good, it's sweet.” He made himself more comfortable. “I wanted to see Saint Peter's because the Sisters always used to talk about it and show us pictures. So when they posted us to Rome I was glad. We got here this morning. The minute I could, I came.”

He frowned. “But it wasn't as I had expected. I thought rd feel closer to Our Lord, being in His own Church. Instead it was only enormous and cold. I couldn't feel Him.”

Archbishop Ralph smiled. “I know what you mean. But Saint Peter's isn't really a church, you know. Not in the sense most churches are. Saint Peter's is the Church. It took me a long time to get used to it, I remember.” “I wanted to pray for two things,” the boy said, nodding his head to indicate he had heard but that it wasn't what he wished to hear.

“For the things which frighten you?”

“Yes. I thought being in Saint Peter's might help.”

“What are the things which frighten you, Rainer?” “That they'll decide I'm a Jew, and that my regiment will be sent to Russia after all.”

“I see. No wonder you're frightened. Is there indeed a possibility they'll decide you're a Jew?”

“Well, look at me!” said the boy simply. “When they were writing down my particulars they said they'd have to check. I don't know if they can or not, but I suppose the Sisters might know more than they ever told me.” “If they do, they'll not pass it on,” said His Grace comfortingly. “They'll know why they're being asked.”

“Do you really think so? Oh, I hope so!”

“Does the thought of having Jewish blood disturb you?” “What my blood is doesn't matter,” said Rainer. “I was born a German, that's the only important thing.” “Only they don't look at it like that, do they?” “No.”

“And Russia? There's no need to worry about Russia now, surely. You're in Rome, the opposite direction.”

“This morning I heard our commander saying we might be sent to Russia after all. It isn't going well there.”

“You're a child,” said Archbishop Ralph abruptly. “You ought to be in school.”

“I wouldn't be now anyway.” The boy smiled. “I'm sixteen, so I'd be working.” He sighed. “I would have liked to keep going to school. Learning is important.”

Archbishop Ralph started to laugh, then got up and refilled the glasses. “Don't take any notice of me, Rainer. I'm not making any sense. Just thoughts, one after the other. It's my hour for them, thoughts. I'm not a very good host, am I?”

“You're all right,” said the boy.

“So,” said His Grace, sitting down again. “Define yourself, Rainer Moerling Hartheim.”

A curious pride settled on the young face. “I'm a German, and a Catholic. I want to make Germany a place where race and religion won't mean persecution, and I'm going to devote my life to that end, if I live.” “I shall pray for you-that you live, and succeed.”

“Would you?” asked the boy shyly. “Would you really pray for me personally, by name?”

“Of course. In fact, you've taught me something. That in my business there is only one weapon at my disposal-prayer. I have no other function.” “Who are you?” asked Rainer, the wine beginning to make him blink drowsily. “I'm Archbishop Ralph de Bricassart.”

“Oh! I thought you were an ordinary priest!”

“I am an ordinary priest. Nothing more.”

“I'll strike a bargain with you!” said the boy, his eyes sparkling. “You pray for me, Father, and if I live long enough to get what I want, I'll come back to Rome to let you see what your prayers have done.”

The blue eyes smiled tenderly. “All right, it's a bargain. And when you come, I'll tell you what I think happened to my prayers.” He got up. “Stay there, little politician. I'll find you something to eat.”

They talked until dawn glowed round the domes and campaniles, and the wings of pigeons whirred outside the window. Then the Archbishop conducted his guest through the public rooms of the palace, watching his awe with delight, and let him out into the cool, fresh air. Though he didn't know it, the boy with the splendid name was indeed to go to Russia, carrying with him a memory oddly sweet and reassuring: that in Rome, in Our Lord's own Church, a man was praying for him every day, by name.

° ° °

By the time the Ninth was ready to be shipped to New Guinea, it was all over bar the mopping up. Disgruntled, the most elite division in Australian military history could only hope there might be further glory to amass somewhere else, chasing the Japanese back up through Indonesia. Guadalcanal had defeated all Japanese hopes in the drive for Australia. And yet, like the Germans, they yielded bitterly, grudgingly. Though their resources were pitifully stretched, their armies foundering from lack of supplies and reinforcements, they made the Americans and the Australians pay for every inch they gained back. In retreat, the Japanese abandoned Buna, Gona, Salamaua, and slipped back up the north coast, to Lae and Finschafen.

On the fifth of September 1943 the Ninth Division was landed from the sea just east of Lae. It was hot, the humidity was 100 percent, and it rained every afternoon though The Wet wasn't due for another two full months. The threat of malaria meant everyone was taking Atabrine, and the little yellow tablets made everyone feel as sick as if they had the actual malaria. Already the constant moisture meant permanently damp boots and socks; feet were becoming spongy, the flesh between the toes raw and bloody. Mocka and mosquito bites turned angry, ulcerated.

In Port Moresby they had seen the wretched state of the New Guinea natives, and if they couldn't stand the climate without developing yaws, beriberi, malaria, pneumonia, chronic skin diseases, enlarged livers and spleens, there wasn't much hope for the white man. There were survivors of Kokoda in Port Moresby as well, victims not so much of the Japanese but of New Guinea, emaciated, masses of sores, delirious with fever. Ten times as many had died from pneumonia nine thousand feet up in freezing cold wearing thin tropical kit as died from the Japanese. Greasy dank mud, unearthly forests which glowed with cold pale spectral light after dark from phosphorescent fungi, precipitous climbs over a gnarled tangle of exposed roots which meant a man couldn't look up for a second and was a sitting duck for a sniper. It was about as different from North Africa as any place could get, and the Ninth wasn't a bit sorry it had stayed to fight the two Alameins instead of Kokoda Trail. Lae was a coastal town amid heavily forested grasslands, far from the eleven-thousand-foot elevations of the deep interior, and far more salubrious as a battleground than Kokoda.

Just a few European houses, a petrol pump, and a collection of native huts. The Japanese were as ever game, but few in number and impoverished, as worn out from New Guinea as the Australians they had been fighting, as disease ridden. After the massive ordnance and extreme mechanization of North Africa it was strange never to see a mortar or a fieldpiece; just Owen guns and rifles, with bayonets in place all the time. Jims and Patsy liked hand-to-hand fighting, they liked to go in close together, guard each other. It was a terrible comedown after the Afrika Korps, though, there was no doubt about it. Pint-size yellow men who all seemed to wear glasses and have buck teeth. They had absolutely no martial panache.

Two weeks after the Ninth landed at Lae, there were no more Japanese. It was, for spring in New Guinea, a very beautiful day.

The humidity had dropped twenty points, the sun shone out of a sky suddenly blue instead of steamily white, the watershed reared green, purple and lilac beyond the town. Discipline had relaxed, everyone seemed to be taking the day off to play cricket, walk around, tease the natives to make them laugh and display their blood-red, toothless gums, the result of chewing betel nut. Jims and Patsy were strolling through the tall grass beyond the town, for it reminded them of Drogheda; it was the same bleached, tawny color, and long the way Drogheda grass was after a season of heavy rain.

“Won't be long now until we're back, Patsy,” said Jims. “We've got the Nips on the run, and Jerry, too. Home, Patsy, home to Drogheda! I can hardly wait.”

“Yair,” said Patsy.

They walked shoulder to shoulder, much closer than was permissible between ordinary men; they would touch each other sometimes, not consciously but as a man touches his own body, to relieve a mild itch or absently assure himself it is still all there. How nice it was to feel genuinely sunny sun on their faces instead of a molten ball in a Turkish bath! Every so often they would lift their muzzles to the sky, flare their nostrils to take in the scent of hot light on Drogheda-like grass, dream a little that they were back there, walking toward a wilga in the daze of noon to lie down through the worst of it, read a book, drowse. Roll over, feel the friendly, beautiful earth through their skins, sense a mighty heart beating away down under somewhere, like a mother's heart to a sleepy baby.

“Jims! Look! A dinkum Drogheda budgie!” said Patsy, shocked into speaking. Perhaps budgerigars were natives of the Lae country, too, but the mood of the day and this quite unexpected reminder of home suddenly triggered a wild elation in Patsy. Laughing, feeling the grass tickling his bare legs, he took off after it, snatching his battered slouch hat from his head and holding it out as if he truly believed he could snare the vanishing bird. Smiling, Jims stood watching him.

He was perhaps twenty yards away when the machine gun ripped the grass to flying shreds around him; Jims saw his arms go up, his body spin round so that the arms seemed stretched out in supplication. From waist to knees he was brilliant blood, life's blood.

“Patsy, Patsy!” Jims screamed; in every cell of his own body he felt, the bullets, felt himself ebbing, dying.

His legs opened in a huge stride, he gained momentum to run, then his military caution asserted itself and he dived headlong into the grass just as the machine gun opened up again.

“Patsy, Patsy, are you all right?” he cried stupidly, having seen that blood.

Yet incredibly, “Yair,” came a faint answer.

Inch by inch Jims dragged himself forward through the fragrant grass, listening to the wind, the rustlings of his own progress. When he reached his brother he put his head against the naked shoulder, and wept.

“Break it down,” said Patsy. “I'm not dead yet.”

“How bad is it?” Jims asked, pulling down the bloodsoaked shorts to see blood-soaked flesh, shivering.

“Doesn't feel as if I'm going to die, anyway.”

Men had appeared all around them, the cricketers still wearing their leg pads and gloves; someone went back for a stretcher while the rest proceeded to silence the gun at the far side of the clearing. The deed was done with more than usual ruthlessness, for everyone was fond of Harpo. If anything happened to him, Jims would never be the same.

A beautiful day; the budgerigar had long gone, but other birds trilled and twittered fearlessly, silenced only during the actual battle. “Patsy's bloody lucky,” said the medic to Jims some time later. “There must be a dozen bullets in him, but most of them hit the thighs. The two or three higher up seem to have embedded themselves in pelvic bone or muscle. As far as I can judge, his gut's in one piece, so is his bladder. The only thing is . . .”

“Well, what?” Jims prompted impatiently; he was still shaking, and blue around the mouth.

“Difficult to say anything for certain at this stage, of course, and I'm not a genius surgeon like some of the blokes in Moresby. They'll be able to tell you a lot more. But the urethra has been damaged, so have many of the tiny little nerves in the perineum. I'm pretty sure he can be patched up as good as new, except maybe for the nerves. Nerves don't patch up too well, unfortunately.” He cleared his throat. “What I'm trying to say is he might never have much sensation in the genital region.” Jims uropped his head, looked at the ground through a crystal wall of tears. “At least he's alive,” he said.

He was granted leave to fly to Port Moresby with his brother, and to stay until Patsy was pronounced out of danger. The injuries were little short of miraculous. Bullets had scattered all around the lower abdomen without penetrating it. But the Ninth medic had been right; lower pelvic sensation was badly impaired. How much he might regain later on no one was prepared to say.

“It doesn't much matter,” said Patsy from the stretcher on which he was to be flown to Sydney. “I was never too keen on marrying, anyway. Now, you look after yourself, Jims, do you hear? I hate leaving you.”

“I'll look after myself, Patsy. Christ!” Jims grinned, holding hard onto his brother's hand. “Fancy having to spend this, rest of the war without my best mate. I'll write and I tell you what it's like. Say hello to Mrs. Smith and Meggie and Mum and the brothers for me, eh? Half your luck, going home to Drogheda.”

Fee and Mrs. Smith flew down to Sydney to meet the Americas plane, which brought Patsy from Townsville; Fee remained only a few days, but Mrs. Smith stayed on in a Randwick hotel close to the Prince of Wales military hospital. Patsy remained there for three months. His part in the war was over. Many tears had Mrs. Smith shed; but there was much to be thankful for, too. In one way he would never be able to lead a full life, but he could do everything else: ride, walk, run. Mating didn't seem to be in the Cleary line, anyway. When he was discharged from hospital Meggie drove down from Gilly in the Rolls, and the two women tucked him up on the back seat amid blankets and magazines, praying for one more boon: that Jims would come home, too.

° ° °

Not until the Emperor Hirohito's delegate signed Japan's official surrender did Gillanbone believe the war was finally over. The news came on Sunday, September 2, 1945, which was exactly six years after the start. Six agonizing years. So many places empty, never to be filled again: Dominic O'Rourke's son Rory, Horry Hopeton's son John, Eden Carmichael's son Cormac. Ross MacQueen's youngest son, Angus, would never walk again, Anthony King's son David would walk but never see where he was going, Paddy Cleary's son Patsy would never have children. And there were those whose wounds weren't visible, but whose scars went just as deep; who had gone off gaily, eager and laughing, but came home quietly, said little, and laughed only rarely. Who could have dreamed when it began that it would go on so long, or take such a toll? Gillanbone was not a particularly superstitious community, but even the most cynical resident shivered that Sunday, September 2nd. For on the same day that the war ended, so did the longest drought in the history of Australia. For nearly ten years no useful rain had fallen, but that day the clouds filled the sky thousands of feet deep, blackly, cracked themselves open and poured twelve inches of rain on the thirsty earth. An inch of rain may not mean the breaking of a drought, it might not be followed by anything more, but twelve inches of rain means grass. Meggie, Fee, Bob, Jack, Hughie and Patsy stood on the veranda watching it through the darkness, sniffing the unbearably sweet perfume of rain on parched and crumbling soil. Horses, sheep, cattle and pigs spraddled their legs against the shifting of the melting ground and let the water pour over their twitching bodies; most of them had been born since rain like this had last passed across their world. In the cemetery the rain washed the dust away, whitened everything, washed the dust off the outstretched wings of the bland Botticelli angel. The creek produced a tidal wave, its roaring flood mingling with the drumming of the soaking rain. Rain, rain! Rain. Like a benediction from some vast inscrutable hand, long withheld, finally given. The blessed, wonderful rain. For rain meant grass, and grass was life. A pale-green fuzz appeared, poked its little blades skyward, ramified, burgeoned, grew a darker green as it lengthened, then faded and waxed fat, became the silver-beige, knee-high grass of Drogheda. The Home Paddock looked like a field of wheat, rippling with every mischievous puff of wind, and the homestead gardens exploded into color, great buds unfurling, the ghost gums suddenly white and lime- green again after nine years of griming dust. For though Michael Carson's insane proliferation of water tanks still held enough to keep the homestead gardens alive, dust had long settled on every leaf and petal, dimmed and drabbed. And an old legend had been proven fact: Drogheda did indeed have sufficient water to survive ten years of drought, but only for the homestead.

Bob, Jack, Hughie and Patsy went back to the paddocks, began seeing how best to restock; Fee opened a brand-new bottle of black ink and savagely screwed the lid down on her bottle of red ink; Meggie saw an end coming to her life in the saddle, for it would not be long before Jims was home and men turned up looking for jobs. After nine years there were very few sheep or cattle left, only the prize breeders which were always penned and hand-fed in any time, the nucleus of champion stock, rams and bulls. Bob went east to the top of the Western slopes to buy ewes of good blood line from properties not so hard hit by the drought. Jims came home. Eight stockmen were added to the Drogheda payroll. Meggie hung up her saddle.

It was not long after this that Meggie got a letter from Luke, the second since she had left him.

“Not long now, I reckon,” he said. “A few more years in the sugar should see me through. The old back's a bit sore these days, but I can still cut with the best of them, eight or nine tons a day. Arne and I have twelve other gangs cutting for us, all good blokes. Money's getting very loose, Europe wants sugar as fast as we can produce it.

I'm making over five thousand quid a year, saving almost all of it. Won't be long now, Meg, before I'm out around Kynuna. Maybe when I get things together you might want to come back to me. Did I give you the kid you wanted? Funny, how women get their hearts set on kids. I reckon that's what really broke us up, eh? Let me know how you're getting on, and how Drogheda weathered the drought. Yours, Luke.” Fee came out onto the veranda, where Meggie sat with the letter in her hand, staring absently out across the brilliant green of the homestead lawns. “How's Luke?”

“The same as ever, Mum. Not a bit changed. Still on about a little while longer in the damned sugar, the place he's going to have one day out around Kynuna.”

“Do you think he'll ever actually do it?”

“I suppose so, one day.”

“Would you go to join him, Meggie?”

“Not in a million years.”

Fee sat down in a cane chair beside her daughter, pulling it round so she could see Meggie properly. In the distance men were shouting, hammers pounded; at long last the verandas and the upper-story windows of the homestead were being enclosed by fine wire mesh to screen out the flies. For years Fee had held out, obdurate. No matter how many flies there were, the lines of the house would never be spoiled by ugly netting. But the longer the drought dragged on the worse the flies became, until two weeks before it ended Fee had given in and hired a contractor to enclose every building on the station, not only the homestead itself but all the staff houses and barracks as well.

But electrify she would not, though since 1915 there had been a “donk,” as the shearers called it, to supply power to the shearing shed. Drogheda without the gentle diffusion of lamps? It wasn't to be thought of. However, there was one of the new gas stoves which burned off cylindered gas on order, and a dozen of the new kerosene refrigerators; Australian industry wasn't yet on a peacetime footing, but eventually the new appliances would come. “Meggie, why don't you divorce Luke, marry again?” Fee asked suddenly. “Enoch Davies would have you in a second; he's never looked at anyone else.” Meggie's lovely eyes surveyed her mother in wonder. “Good Lord, Mum, I do believe you're actually talking to me as one woman to another!” Fee didn't smile; Fee still rarely smiled. “Well, if you aren't a woman by now, you'll never be one. I'd say you qualified. I must be getting old; I feel garrulous.”

Meggie laughed, delighted at her mother's overture, and anxious not to destroy this new mood. “It's the rain, Mum. It must be. Oh, isn't it wonderful to see grass on Drogheda again, and green lawns around the homestead?”

“Yes, it is. But you're side-stepping my question. Why not divorce Luke, marry again?”

“It's against the laws of the Church.”

“Piffle!” exclaimed Fee, but gently. “Half of you is me, and I'm not a Catholic. Don't give me that, Meggie. If you really wanted to marry, you'd divorce Luke.”

“Yes, I suppose I would. But I don't want to marry again. I'm quite happy with my children and Drogheda.”

A chuckle very like her own echoed from the interior of the bottle- brush shrubbery nearby, its drooping scarlet cylinders hiding the author of the chuckle.

“Listen! There he is, that's Dane! Do you know at his age he can sit a horse as well as I can?” She leaned forward. “Dane! What are you up to? Come out of there this instant!”

He crawled out from under the closest bottle brush, his hands full of black earth, suspicious black smears all around his mouth. “Mum! Did you know soil tastes good? It really does, Mum, honestly!” He came to stand in front of her; at seven he was tall, slender, gracefully strong, and had a face of delicate porcelain beauty.

Justine appeared, came to stand beside him. She too was tall, but skinny rather than slender, and atrociously freckled. It was hard to see what her features were like beneath the brown spots, but those unnerving eyes were as pale as they had been in infancy, and the sandy brows and lashes were too-fair to emerge from the freckles. Paddy's fiercely red tresses rioted in a mass of curls around her rather pixyish face. No one could have called her a pretty child, but no one ever forgot her, not merely on account of the eyes but also because she had remarkable strength of character. Astringent, forth right and uncompromisingly intelligent, Justine at eight cared as little what anyone thought of her as she had when a baby. Only one person was very close to her: Dane. She still adored him, and still regarded him as her own property.

Which had led to many a tussle of wills between her and her mother. It had been a rude shock to Justine when Meggie hung up her saddle and got back to being a mother. For one thing, Justine didn't seem to need a mother, since she was convinced she was right about everything. Nor was she the sort of little girl who required a confidante, or warm approval. As far as she was concerned, Meggie was mostly someone who interfered with her pleasure in Dane. She got on a lot better with her grandmother, who was just the sort of person Justine heartily approved of; she kept her distance and assumed one had a little sense.

“I told him not to eat dirt,” Justine said.

“Well, it won't kill him, Justine, but it isn't good for him, either.” Meggie turned to her son. “Dane, why?”

He considered the question gravely. “It was there, so I ate it. If it was bad for me, wouldn't it taste bad, too? It tastes good.”

“Not necessarily,” Justine interrupted loftily. “I give up on you, Dane, I really do. Some of the best-tasting things are the most poisonous.” “Name one!” he challenged.

“Treacle!” she said triumphantly.

Dane had been very ill after finding a tin of treacle in Mrs. Smith's pantry and eating the lot. He admitted the thrust, but countered. “I'm still here, so it can't be all that poisonous.”

“That's only because you vomited. If you hadn't vomited, you'd be dead.” This was inarguable. He and his sister were much of a height, so he tucked his arm companionably through hers and they sauntered away across the lawn toward their cubbyhouse, which their uncles had erected as instructed amid the down-drooping branches of a pepper tree. Danger from bees had led to much adult opposition to this site, but the children were proven right. The bees dwelled with them amicably. For, said the children, pepper trees were the nicest of all trees, very private. They had such a dry, fragrant smell, and the grapelike clusters of tiny pink globules they bore crumbled into crisp, pungent pink flakes when crushed in the hand.

“They're so different from each other, Dane and Justine, yet they get along so well together,” said Meggie. “It never ceases to amaze me.

I don't think I've ever seen them quarrel, though how Dane avoids quarreling with some one as determined and stubborn as Justine, I don't understand.”

But Fee had something else on her mind. “Lord, he's the living image of his father,” she said, watching Dane duck under the lowest fronds of the pepper tree and disappear from sight.

Meggie felt herself go cold, a reflex response which years of hearing people say this had not scotched. It was just her own guilt, of course. People always meant Luke. Why not? There were basic similarities between Luke O'neill and Ralph de Bricassart. But try as she would, she could never be quite natural when Dane's likeness to his father was commented upon. She drew a carefully casual breath. “Do you think so, Mum?” she asked, nonchalantly swinging her foot. “I can never see it myself. Dane is nothing like Luke in nature or attitude to life.”

Fee laughed. It came out as a snort, but it was a genuine laugh. Grown pallid with age and encroaching cataracts, her eyes rested on Meggie's startled face, grim and ironic. “Do you take me for a fool, Meggie? I don't mean Luke O'neill. I mean Dane is the living image of Ralph de Bricassart.” Lead. Her foot was made of lead. It dropped to the Spanish tiles, her leaden body sagged, the lead heart within her breast struggled against its vast weight to beat. Beat, damn you, beat! You've got to go on beating for my son!

“Why, Mum!” Her voice was leaden, too. “Why, Mum, what an extraordinary thing to say! Father Ralph de Bricassart?”

“How many people of that name do you know? Luke O'neill never bred that boy; he's Ralph de Bricassart's son. I knew it the minute I took him out of you at his birth.”

“Then-why haven't you said something? Why wait until he's seven years old to make such an insane and unfounded accusation?” Fee stretched her legs out, crossed them daintily at the ankles. “I'm getting old at last, Meggie. And things don't hurt as much anymore. What a blessing old age can be! It's so good to see Drogheda coming back, I feel better within myself because of it. For the first time in years I feel like talking.”

“Well, I must say when you decide to talk you really know how to pick your subject! Mum, you have absolutely no right to say such a thing: It isn't true!” said Meggie desperately, not sure if her mother was bent on torture or commiseration.

Suddenly Fee's hand came out, rested on Meggie's knee, and she was smiling-not bitterly or contemptuously, but with a curious sympathy. “Don't lie to me, Meggie. Lie to anyone else under the sun, but don't lie to me. Nothing will ever convince me Luke O'neill fathered that boy. I'm not a fool, I have eyes. There's no Luke in him, there never was because there couldn't be. He's the image of the priest. Look at his hands, the way his hair grows in a widow's peak, the shape of his face, the eyebrows, the mouth. Even how he moves. Ralph de Bricassart, Meggie, Ralph de Bricassart.”

Meggie gave in, the enormity of her relief showing in the way she sat, loosely now, relaxed. “The distance in his eyes. That's what I notice myself most of all. Is it so obvious? Does everyone know, Mum?” “Of course not,” said Fee positively. “People don't look any further than the color of the eyes, the shape of the nose, the general build. Like enough to Luke's. I knew because I'd been watching you and Ralph de Bricassart for years. All he had to do was crook his little finger and you'd have gone running, so a fig for your “it's against the laws of the Church” when it comes to divorce. You were panting to break a far more serious law of the Church than the one about divorce. Shameless, Meggie, that's what you were. Shameless!” A hint of hardness crept into her voice. “But he was a stubborn man. His heart was set on being a perfect priest; you came a very bad second. Oh, idiocy! It didn't do him any good, did it? It was only a matter of time before something happened.” Around the corner of the veranda someone dropped a hammer, and let fly with a string of curses; Fee winced, shuddered. “Dear heaven, I'll be glad when they're done with the screening!” She got back to the subject. “Did you think you fooled me when you wouldn't have Ralph de Bricassart to marry you to Luke? I knew. You wanted him as the bridegroom, not as the officiating cleric. Then when he came to Drogheda before he left for Athens and you weren't here, I knew sooner or later he'd have to go and find you. He wandered around the place as lost as a little boy at the Sydney Royal Easter Show. Marrying Luke was the smartest move you made, Meggie. As long as he knew you were pining for him Ralph didn't want you, but the minute you became somebody else's he exhibited all the classical signs of the dog in the manger. Of course he'd convinced himself that his attachment to you was as pure as the driven snow, but the fact remained that he needed you. You were necessary to him in a way no other woman ever had been, or I suspect ever will be. Strange,” said Fee with real puzzlement. “I always wondered what on earth he saw in you, but I suppose mothers are always a little blind about their daughters until they're too old to be jealous of youth. You are about Justine, the same as I was about you.”

She leaned back in her chair, rocking slightly, her eyes half closed, but she watched Meggie like a scientist his specimen.

“Whatever it was he saw in you,” she went on, “he saw it the first time he met you, and it never left off enchanting him. The hardest thing he had to face was your growing up, but he faced it that time he came to find you gone, married. Poor Ralph! He had no choice but to look for you. And he did find you, didn't he? I knew it when you came home, before Dane was born. Once you had Ralph de Bricassart it wasn't necessary to stay any longer with Luke.” “Yes,” sighed Meggie, “Ralph found me. But it didn't solve anything for us, did it? I knew he would never be willing to give up his God. It was for that reason I was determined to have the only part of him I ever could. His child. Dane.”

“It's like listening to an echo,” Fee said, laughing her rusty laugh. “You might be me, saying that.”

“Frank?”

The chair scraped; Fee got up, paced the tiles, came back and stared hard at her daughter. “Well, well! Tit for tat, eh, Meggie? How long have you known?”

“Since I was a little girl. Since the time Frank ran away.”

“His father was married already. He was a lot older than me, an important politician. If I told you his name, you'd recognize it.

There are streets named for him all over New Zealand, a town or two probably. But for the purpose, I'll call him Pakeha. It's Maori for “white man,” but it'll do. He's dead now, of course. I have a trace of Maori blood in me, but Frank's father was half Maori. It showed in Frank because he got it from both of us. Oh, but I loved that man! Perhaps it was the call of our blood, I don't know. He was handsome. A big man with a mop of black hair and the most brilliant, laughing black eyes. He was everything Paddy wasn't cultured, sophisticated, very charming. I loved him to the point of madness. And I thought I'd never love anyone else; I wallowed in that delusion so long I left it too late, too late!” Her voice broke. She turned to look at the garden. “I have a lot to answer for, Meggie, believe me.” “So that's why you loved Frank more than the rest of us,” Meggie said. “I thought I did, because he was Pakeha's son and the rest belonged to Paddy,” She sat down, made a queer, mournful noise. “So history does repeat itself. I had a quiet laugh when I saw Dane, I tell you.”

“Mum, you're an extraordinary woman!”

“Am I?” The chair creaked; she leaned forward. “Let me whisper you a little secret, Meggie. Extraordinary or merely ordinary, I'm a very unhappy woman. For one reason or another I've been unhappy since the day I met Pakeha. Mostly my own fault. I loved him, but what he did to me shouldn't happen to any woman. And there was Frank .... I kept hanging on to Frank, and ignoring the rest of you. Ignoring Paddy, who was the best thing ever happened to me. Only I didn't see it. I was too busy comparing him with Pakeha. Oh, I was grateful to him, and I couldn't help but see what a fine man he was . . . .” She shrugged. “Well, all that's past. What I wanted to say was that it's wrong, Meggie. You know that, don't you?”

“No, I don't. The way I see it, the Church is wrong, expecting to take that from her priests as well.”

“Funny, how we always infer the Church is feminine. You stole a woman's man, Meggie, just as I did.”

“Ralph had absolutely no allegiance to any woman, except to me. The Church isn't a woman, Mum. It's a thing, an institution.”

“Don't bother trying to justify yourself to me. I know all the answers. I thought as you do myself, at the time. Divorce was out of the question for him. He was one of the first people of his race to attain political greatness; he had to choose between me and his people. What man could resist a chance like that to be noble? Just as your Ralph chose the Church, didn't he? So I thought, I don't care. I'll take what I can get of him, I'll have his child to love at least.”

But suddenly Meggie was too busy hating her mother to be able to pity her, too busy resenting the inference that she herself had made just as big a mess of things. So she said, “Except that I far outdid you in subtlety, Mum. My son has a name no one can take from him, even including Luke.” Fee's breath hissed between her teeth. “Nasty! Oh, you're deceptive, Meggie! Butter wouldn't melt in your mouth, would it? Well, my father bought my husband to give Frank a name and get rid of me: I'll bet you never knew that! How did you know?”

“That's my business.”

“You're going to pay, Meggie. Believe me, you're going to pay. You won't get away with it any more than I did. I lost Frank in the worst way a mother could; I can't even see him and I long to .... You wait! You'll lose Dane, too.”

“Not if I can help it. You lost Frank because he couldn't pull in tandem with Daddy. I made sure Dane had no daddy to harness him. I'll harness him instead, to Drogheda. Why do you think I'm making a stockman out of him already? He'll be safe on Drogheda.”

“Was Daddy? Was Stuart? Nowhere is safe. And you won't keep Dane here if he wants to go. Daddy didn't harness Frank. That was it. Frank couldn't be harnessed. And if you think you, a woman, can harness Ralph de Bricassart's son, you've got another think coming. It stands to reason, doesn't it? If neither of us could hold the father, how can we hope to hold the son?” “The only way I can lose Dane is if you open your mouth, Mum. And I'm warning you, I'd kill you first.”

“Don't bother, I'm not worth swinging for. Your secret's safe with me; I'm just an interested onlooker. Yes indeed, that's all I am. An onlooker.” “Oh, Mum! What could possibly have made you like this? Why like this, so unwilling to give?”

Fee sighed. “Events which took place years before you were even born,” she said pathetically. But Meggie shook her fist vehemently. “Oh, no, you don't! After what you've just told me? You're not going to get away with flogging that dead horse to me ever again! Rubbish, rubbish, rubbish! Do you hear me, Mum? You've wallowed in it for most of your life, like a fly in syrup!” Fee smiled broadly, genuinely pleased. “I used to think having a daughter wasn't nearly as important as having sons, but I was wrong. I enjoy you, Meggie, in a way I can never enjoy my sons. A daughter's an equal. Sons aren't, you know. They're just defenseless dolls we set up to knock down at our leisure.”

Meggie stared. “You're remorseless. Tell me, then, where do we go wrong?” “In being born,” said Fee.

° ° °

➖➖➖