Trại người da đỏ - Ernest Hemingway

2025-03-29

Trại người da đỏ

Ernest Hemingway

(Giải Nobel Văn học 1954)

Dịch giả: Lê Huy Bắc

Tiếng Anh:

Indian Camp by Ernest Hemingway

~

 

Chiếc thuyền nữa ghé sát bờ hồ. Hai người Da Đỏ đứng đợi. Nick và ba cậu bước lên đằng sau thuyền, họ đẩy thuyền ra, một người leo lên chèo đi. Chú George ngồi đằng đuôi con thuyền của trại. Anh chàng Da Đỏ đẩy thuyền rồi bắt đầu chèo.

Hai chiếc thuyền lướt trong bóng tối. Qua màn sương, Nick nghe tiếng mái chèo của con thuyền kia khá xa ở phía trước. Hai người Da Đỏ thoăn thoắt bổ mái chèo. Nick nằm ngửa trong vòng tay của ba cậu. Mặt hồ lạnh. Người Da Đỏ trên thuyền họ đang chèo cật lực nhưng chiếc thuyền kia vẫn luôn bỏ xa trong khối mù trước mặt.

“Chúng ta đang đi đến đâu hả ba?” Nick hỏi.

“Đến trại người Da Đỏ. Có một phụ nữ Da Đỏ ốm nặng”.

“Ồ”, Nick nói.

Qua vịnh, họ thấy con thuyền kia đã cập bến. Trong bóng tối, chú George đang hút cigar. Anh chàng Da Đỏ kéo thuyền vào bờ. Chú George rút cigar mời hai người Da Đỏ.

Theo anh chàng Da Đỏ mang đèn lồng, từ bờ hồ họ đi xuyên qua đồng cỏ đẫm sương. Lát sau, họ đi vào rừng, men theo lối mòn đến con đường khai thác gỗ chạy sâu vào rặng đồi. Trên đường khao thác gỗ, trời sáng hơn nhiều bởi rừng cây bị phát quang hai bên đường. Anh chàng Da Đỏ dừng lại, thổi tắt ngọn đèn rồi cả đoàn tiếp tục bước đi.

Lúc họ đi qua đoạn đường vòng, một con chó chồm ra sủa. Đằng kia, ánh đèn từ những căn lều nơi người Da Đỏ bóc vỏ cây sinh sống hắt ra. Thêm nhiều con chó nữa xô về phía họ. Hai người Da Đỏ đuổi chúng vào lại trong lều. Trong căn lều nằm gần đường nhất, có một ngọn đèn trên cửa sổ. Một bà lão cầm đèn đứng trên ngưỡng cửa.

Trong lều, một thiếu phụ Da Đỏ nằm trên chiếc giường gỗ. Đã hai ngày qua, chị cố sinh đứa bé trong bụng. Tất cả các bà lão trong khu trại đều đến giúp chị. Cánh đàn ông rời nhà, ra đường ngồi hút thuốc trong bóng tối mãi tận đằng kia để khỏi phải nghe tiếng gào thét của chị. Ngay khi Nick và hai anh chàng Da Đỏ theo sau cậu và chú George vào lều, chị ta cất tiếng thét. Chị nằm trên chiếc giường thấp hơn, lù lù dưới tấm chăn bông.

Đầu chị ngoẹo sang một bên. Chồng chị ở giường trên. Cách đấy ba hôm, chiếc rìu của anh đã chặt phải bàn chân rất sâu. Anh ta đang phì phèo chiếc tẩu. Căn phòng ngập ngụa mùi hôi khó chịu.

Ba Nick bảo đun ít nước, trong lúc đợi nước nóng ông bảo Nick.

“Cô ấy sắp sinh em bé, Nick à”, Ông nói.

“Con hiểu”, Nick đáp.

“Con chưa hiểu”, Ông nói. “Nghe ba giải thích này. Những gì cô ấy phải chịu đựng được gọi là đau đẻ. Em bé muốn được sinh ra, còn cô ấy thì muốn sinh em bé. Cơ của cô dồn hết sức để sinh em bé. Khi cô la hét là lúc cơ chế ấy diễn ra”.

“Con hiểu”, Nick nói.

Ngay lúc đó người đàn bà thét lên.

“Ôi, ba, ba không thể làm gì để cô ấy đừng kêu thét nữa sao?”. Nick hỏi.

“Không thể. Ba chẳng có một chút thuốc mê nào cả”. Ba cậu nói. “Nhưng tiếng thét của cô ấy không quan trọng. Ba không nghe thấy bởi chúng chẳng đáng ngại”.

Anh chồng ở giường trên lăn tựa vào tường.

Người đàn bà trong bếp thưa với bác sĩ rằng nước đã nóng. Ba Nick vào bếp rót hết nửa ấm nước lớn vào chậu. Ông lấy nhiều dụng cụ từ chiếc khăn tay thả vào chỗ nước còn lại trong ấm.

“Những thứ ấy phải được đun sôi”, ông nói, và bắt đầu rửa tay trong chậu nước nóng với bánh xà phòng ông mang đến trại. Nick quan sát hai bàn tay cọ với nhau trong đám bọt. Lúc ba cậu đang cẩn thận kỳ rửa hai bàn tay, ông nói.

“Con biết đấy Nick, khi sinh, em bé thường chui đầu ra trước nhưng đôi khi lại không phải thế. Nếu thai không thuận thì chúng sẽ gây phiền toái cho mọi người. Có lẽ, ba sẽ phải mổ cho cô ấy. Lát nữa chúng ta sẽ rõ”.

Khi đã hài lòng với đôi tay, ông vào lều và bắt tay vào công việc.

“George, chú kéo giúp hai cái chăn bông ấy được chứ?” Ông nói. “Tôi không được đụng vào chúng”.

Sau đó, ông chuẩn bị mổ, chú George và ba người đàn ông Da Đỏ giữ chặt người phụ nữ, cô ta cắn vào cánh tay chú George, chú George quát “Đồ chó cái Da Đỏ!”, anh chàng Da Đỏ chèo thuyền chở chú George cười ngặt nghẽo, Nick giữ cái chậu cho ba cậu. Cuộc phẫu thuật khá lâu.

Ba cậu bồng em bé lên, vỗ vào người để nó thở rồi trao cho bà lão.

“Xem này, một chú nhóc đó Nick”, ông nói. “Con thích làm một sinh viên y khoa nội trú chứ?”

Nick đáp, “Cũng được, thưa ba”. Cậu đang nhìn nơi khác để khỏi thấy những gì ba cậu làm.

“Đấy. Như thể để lấy nó”, ba cậu nói và đặt cái gì đó vào chậu.

Nick không nhìn.

“Bây giờ”, ông nói “chỉ còn mấy mũi khâu nữa. Con có muốn xem hay không thì tùy, Nick à. Ba sắp khâu vết mổ đây”.

Nick không nhìn. Sự hiếu kỳ của cậu đã tan biến từ lâu.

Ba cậu khâu xong rồi đứng thẳng dậy. Chú George và ba người đàn ông Da Đỏ cũng đứng lên. Nick mang cái chậu vào bếp.

Chú George nhìn cánh tay mình. Môi anh chàng Da Đỏ phảng phất nụ cười.

“Chú George, tôi sẽ bôi ít peroxide vào đấy”. Bác sĩ nói.

Ông cúi xuống người phụ nữ Da Đỏ. Bây giờ chị ta lặng im, mắt nhắm lại.

Trông chị nhợt nhạt. Chị không biết chuyện gì vừa xảy ra với đứa bé hay bất kỳ chuyện gì khác.

“Tôi phải về trong sáng nay”, bác sĩ nói lúc đang đứng thẳng lên. “Khoảng trưa, cô y tá ở St. Ignace sẽ đến đây, cô ấy sẽ mang những thứ chúng ta cần”.

Ông cảm thấy mình được kính phục nên chuyện trò hân hoan như cánh cầu thủ bóng đá trong phòng thay quần áo sau trận đấu.

“Ca phẫu thuật này là cả công trình khoa học cho tập san y học đó George à”, ông nói. “Mổ tử cung bằng một con dao xếp, khâu chín mũi và nối các dây gân bụng”.

Chú George đang đứng tựa vào tường, nhìn cánh tay mình.

“Ồ hẳn rồi, anh là người vĩ đại”, chú đáp.

“Ta hãy xem qua ông bố tự hào nào. Họ luôn là người chịu đựng ghê gớm nhất trong những chuyện đời thường như thế này”. Bác sĩ nói. “Tôi phải thán phục bởi anh ta khá im lặng khi chịu đựng”.

Ông kéo cái mền khỏi đầu người Da Đỏ. Bàn tay ông ướt đẫm. Ông đứng lên thành giường bên dưới, cầm ngọn đèn rọi xem. Người Da Đỏ nằm quay mặt vào tường, cổ họng anh ta bị cắt từ tai này sang tai kia. Máu chảy thành vũng nơi cơ thể anh ta làm chiếc giường võng xuống. Đầu anh ta gối lên cánh tay trái. Con dạo cạo vẫn mở, nằm dựng lưỡi trên trong mền.

“Đưa Nick ra khỏi lều ngay, George”, bác sĩ nói.

Không cần phải làm điều đó. Đang đứng trong cửa bếp, Nick nhìn rõ cảnh tượng ở giường phía trên khi ba cậu một tay cầm đèn, tay kia xoay đầu người Da Đỏ lại.

Trời đang dần sáng khi họ bước trên con đường chở gỗ quay ra hồ.

“Nick ba rất ân hận vì đã cho con đi theo”, ba cậu nói, tất cả niềm vui sướng sau ca phẫu thuật của ông đã tan biến, “Cảnh tượng ấy quá tồi tệ để con chứng kiến”.

“Đàn bà có thường xuyên sinh con khó như vậy không?” Nick hỏi.

“Không. Đấy là trường hợp cực kỳ hy hữu”.

“Tại sao chú ấy tự sát hả ba?”

“Ba không rõ Nick à. Ba nghĩ hẳn chú ấy không thể chịu đựng nổi mọi chuyện”.

“Có nhiều đàn ông tự sát không hả ba?”

“Không nhiều lắm đâu con, Nick”.

“Thế còn đàn bà?”

“Hầu như chẳng có ai”.

“Chẳng có ai hành động như thế cả sao?”

“À có đấy. Đôi khi họ cũng tự tử”.

“Đúng vậy không ba?”

“Chú George đâu nhỉ?”

“Chú sẽ đuổi kịp bây giờ”.

“Chết có khó không hả ba?”

“Không ba nghĩ là khá dễ đó Nick. Nhưng việc ấy còn tùy”.

Họ ngồi trên thuyền, Nick đằng sau thuyền, ba cậu đang chèo. Mặt trời sắp vượt qua mấy ngọn đồi. Một con cá vượt phóng lên, tạo thành đường tròn gạn trên mặt hồ Nick nhúng tay xuống nước. Mặt nước ấm trong giá lạnh của buổi sớm.

Ngồi đằng sau thuyền với ba đang buông chèo xuống mặt hồ trong buổi sáng sớm hôm ấy, cậu bé đinh ninh rằng mình sẽ chẳng bao giờ chết.

➖➖➖

 

Phần tiếng Anh

Indian Camp by Ernest Hemingway

---

AT THE LAKE SHORE THERE WAS AN other rowboat drawn up.

The two Indians stood waiting.

Nick and his father got in the stern of the boat and the Indians shoved it off and one of them got in to row. Uncle George sat in the stern of the camp rowboat. The young Indian shoved the camp boat off and got in to row Uncle George.

The two boats started off in the dark. Nick heard the oarlocks of the other boat quite a way ahead of them in the mist. The Indians rowed with quick choppy strokes. Nick lay back with his father’s arm around him. It was cold on the water. The Indian who was rowing them was working very hard, but the other boat moved further ahead in the mist all the time.

“Where are we going, Dad?” Nick asked.

“Over to the Indian camp. There is an Indian lady very sick.” “Oh,” said Nick.

Across the bay they found the other boat beached. Uncle George was smoking a cigar in the dark.

The young Indian pulled the boat way up on the beach. Uncle George gave both the Indians cigars.

They walked up from the beach through a meadow that was soaking wet with dew, following the young Indian who carried a lantern. Then they went into the woods and followed a trail that led to the logging road that ran back into the hills. It was much lighter on the logging road as the timber was cut away on both sides. The young Indian stopped and blew out his lantern and they all walked on along the road.

They came around a bend and a dog came out barking. Ahead were the lights of the shanties where the Indian bark-peelers lived. More dogs rushed out at them. The two Indians sent them back to the shanties. In the shanty nearest the road there was a light in the window. An old woman stood in the doorway holding a lamp.

Inside on a wooden bunk lay a young Indian woman. She had been trying to have her baby for two days. All the old women in the camp had been helping her. The men had moved off up the road to sit in the dark and smoke out of range of the noise she made. She screamed just as Nick and the two Indians followed his father and Uncle George into the shanty. She lay in the lower bunk, very big under a quilt. Her head was turned to one side. In the upper bunk was her husband. He had cut his foot very badly with an ax three days before. He was smoking a pipe. The room smelled very bad.

Nick’s father ordered some water to be put on the stove, and while it was heating he spoke to Nick.

“This lady is going to have a baby, Nick,” he said. “I know,” said Nick.

“You don’t know,” said his father. “Listen to me. What she is going through is called being in labor. The baby wants to be born and she wants it to be born. All her muscles are trying to get the baby born. That is what is happening when she screams.”

“I see,” Nick said.

Just then the woman cried out.

“Oh, Daddy, can’t you give her something to make her stop screaming?” asked Nick.

 

“No. I haven’t any anæsthetic,” his father said. “But her screams are not important. I don’t hear them because they are not important.”

The husband in the upper bunk rolled over against the wall.

The woman in the kitchen motioned to the doctor that the water was hot. Nick’s father went into the kitchen and poured about half of the water out of the big kettle into a basin. Into the water left in the kettle he put several things he unwrapped from a handkerchief.

“Those must boil,” he said, and began to scrub his hands in the basin of hot water with a cake of soap he had brought from the camp. Nick watched his father’s hands scrubbing each other with the soap. While his father washed his hands very carefully and thoroughly, he talked.

“You see, Nick, babies are supposed to be born head first but sometimes they’re not. When they’re not they make a lot of trouble for everybody. Maybe I’ll have to operate on this lady. We’ll know in a little while.”

When he was satisfied with his hands he went in and went to work.

“Pull back that quilt, will you, George?” he said. “I’d rather not touch it.”

Later when he started to operate. Uncle George and three Indian men held the woman still. She bit Uncle George on the arm and Uncle George said, “Damn squaw bitch!” and the young Indian who had rowed Uncle George over laughed at him. Nick held the basin for his father. It all took a long time. His father picked the baby up and slapped it to make it breathe and handed it to the old woman.

“See, it’s a boy, Nick,” he said. “How do you like being an interne?”

Nick said, “All right.” He was looking away so as not to see what his father was doing. “There. That gets it,” said his father and put something into the basin. Nick didn’t look at it.

“Now,” his father said, “there’s some stitches to put in. You can watch this or not, Nick, just as you like. I’m going to sew up the incision I made.”

Nick did not watch. His curiosity had been gone for a long time.

His father finished and stood up. Uncle George and the three Indian men stood up. Nick put the basin out in the kitchen.

Uncle George looked at his arm. The young Indian smiled reminiscently.

“I’ll put some peroxide on that, George,” the doctor said. He bent over the Indian woman. She was quiet now and her eyes were closed. She looked very pale. She did not know what had become of the baby or anything.

“I’ll be back in the morning,” the doctor said, standing up. “The nurse should be here from St. Ignace by noon and she’ll bring everything we need.”

He was feeling exalted and talkative as football players are in the dressing room after a game. “That’s one for the medical journal, George,” he said. “Doing a Cæsarian with a jack-knife and sewing it up with nine-foot, tapered gut leaders.”

Uncle George was standing against the wall, looking at his arm. “Oh, you’re a great man, all right,” he said.

“Ought to have a look at the proud father. They’re usually the worst sufferers in these little affairs,” the doctor said. “I must say he took it all pretty quietly.”

He pulled back the blanket from the Indian’s head. His hand came away wet. He mounted on the edge of the lower bunk with the lamp in one hand and looked in. The Indian lay with his face toward the wall. His throat had been cut from ear to ear. The blood had flowed down into a pool where his body sagged the bunk. His head rested on his left arm. The open razor lay, edge up, in the blankets.

“Take Nick out of the shanty, George,” the doctor said.

There was no need of that. Nick, standing in the door of the kitchen, had a good view of the upper bunk when his father, the lamp in one hand, tipped the Indian’s head back.

It was just beginning to be daylight when they walked along the logging road back toward the lake.

“I’m terribly sorry I brought you along, Nickie,” said his father, all his post-operative exhilaration gone. “It was an awful mess to put you through.”

“Do ladies always have such a hard time having babies?” Nick asked. “No, that was very, very exceptional.”

“Why did he kill himself, Daddy?”

“I don’t know, Nick. He couldn’t stand things, I guess.” “Do many men kill themselves, Daddy?”

“Not very many, Nick.” “Do many women?” “Hardly ever.”

“Don’t they ever?”

“Oh, yes. They do sometimes.” “Daddy?”

“Yes.”

“Where did Uncle George go?” “He’ll turn up all right.”

“Is dying hard, Daddy?”

“No, I think it’s pretty easy, Nick. It all depends.”

They were seated in the boat, Nick in the stern, his father rowing. The sun was coming up over the hills. A bass jumped, making a circle in the water. Nick trailed his hand in the water. It felt warm in the sharp chill of the morning.

In the early morning on the lake sitting in the stern of the boat with his father rowing, he felt quite sure that he would never die.

➖➖➖