Người bất khả bại - Ernest Hemingway

2025-04-26

 

Người bất khả bại

Ernest Hemingway

(Giải Nobel Văn học 1954)

Dịch giả: Lê Huy Bắc

Tiếng Anh:

The Undefeated by Ernest Hemingway

~

 

Manuel Garcia lên cầu thang đến văn phòng Don Miguel Retana. Anh đặt va-li xuống rồi gõ cửa. Không có tiếng trả lời. Nhưng dẫu đứng ngoài hành lang, Manuel vẫn cảm thấy có ai đó trong phòng. Anh cảm nhận qua cánh cửa.

“Retana”, anh gọi rồi lắng nghe.

Không có tiếng trả lời.

Lão ở trỏng, đúng rồi, Manuel nghĩ.

“Retana”, Anh đập cửa gọi.

“Ai đó?” tiếng người hỏi từ trong phòng.

“Tôi đây, Manolo”, Manuel đáp.

“Anh cần gì?” giọng ấy hỏi.

“Tôi cần công việc”.

Trong cánh cửa, cái gì đó lách cách vài tiếng rồi cửa mở. Manuel xách va-li bước vào.

Một gã quắt người ngồi sau bàn tít đằng kia căn phòng. Phía trên đầu gã là cái đầu bò, được nhồi bởi tay thợ ở Madrid. Nhiều tấm ảnh và áp phích quảng cáo trận đấu lồng khung treo trên tường.

Gã quắt người ngồi ngắm Manuel.

“Tôi nghĩ chúng đã giết anh rồi”, hắn nói.

Manuel gõ các đốt tay xuống bàn. Từ bên kia, gã quắt người ngồi nhìn sang.

“Năm nay anh đã đấu bao nhiêu trận?” Retana hỏi.

“Một”, anh trả lời.

“Chỉ một thôi ư?” gã quắt người hỏi.

“Thế thôi”.

“Tôi đã đọc trận ấy trên báo”, Retana nói. Gã tựa người ra sau ghế nhìn Manuel.

Manuel ngước nhìn cái đầu bò nhồi. Trước đây anh thường xuyên ngắm nó. Anh cảm nhận được xúc cảm gần gũi mơ hồ nào đó với nó. Khoảng chín năm trước, nó đã giết anh trai anh, một đấu sĩ đầy triển vọng. Manuel vẫn nhớ rõ cái ngày ấy. Mảnh đồng đính trên tấm bảng sồi gắn cái đầu bò đã mờ đi. Manuel chẳng thể đọc nổi. Nhưng anh vẫn hình dung được đấy là lời tưởng niệm anh trai anh. Ừ, anh ấy là một đấu sĩ cừ.

Tấm bảng viết: “Con bò ‘Mariposa’ của Công tước Veragua, đã nhận chín mũi lao từ bảy đấu sĩ cắm lao và đã gây ra cái chết của Antonio Garcia, Novillero, 27-4-1909”.

Retana quan sát lúc anh nhìn cái đầu bò nhồi.

“Đàn bò Công tước gởi cho tôi để đấu vào Chủ nhật hẳn gây sự bàn tán”, gã nói. “Chân cả đàn bị đau. Người ta nói gì về chúng ở tiệm cà phê vậy?”

“Tôi không biết”, Manuel nói. “Tôi vừa mới đến đây”.

“Ừ”, Retana nói. “Anh vẫn còn mang va-li”.

Ngả người ra xa chiếc bàn lớn, gã nhìn Manuel.

“Ngồi xuống”, gã nói. “Bỏ mũ ra đi”.

Manuel ngồi xuống; khi cái mũ được cởi ra, khuôn mặt anh đổi khác. Trông anh nhợt nhạt, đuôi tóc cặp trên đầu để không thòi ra khỏi mũ, tôn thêm vẻ kỳ lạ ở anh.

“Trông anh không được khỏe”, Retana nói.

“Tôi vừa mới ra viện”, Manuel nói.

“Tôi nghe bảo họ đã cưa chân anh”, Retana nói.

“Không”, Manuel nói. “Nó vẫn bình thường”.

Retana cúi người qua bàn, đẩy hộp gỗ đựng thuốc lá về phía Manuel.

“Hút đi”, gã nói.

“Cám ơn”.

Manuel đốt thuốc.

“Hút chứ?” anh hỏi rồi đưa que diêm cho Retana.

“Không”, Retana xua tay, “tôi chẳng hề hút”.

Retana nhìn anh hút.

“Sao anh không kiếm việc làm đi?” gã hỏi.

“Tôi không muốn đi làm”, Manuel đáp. “Tôi là đấu sĩ”.

“Chẳng còn một mống đấu sĩ nào nữa đâu”, Retana nói.

“Tôi là một đấu sĩ”, Manuel nói.

“Ừ, chừng nào anh còn ở đó”, Retana nói.

Manuel bật cười.

Retana ngồi lặng im nhìn Manuel.

“Tôi sẽ ghi tên anh vào nhóm đấu đêm nếu anh muốn”, Retana đề nghị.

“Khi nào?” Manuel hỏi.

“Tối mai”.

“Tôi không thích đấu thay cho ai cả”, Manuel nói. Đấy là cách bọn họ bị giết. Salvador chết trong trường hợp ấy. Anh gõ mấy đốt tay lên bàn.

“Tôi chỉ thu xếp được vậy thôi”, Retana nói.

“Sao ông không để tôi đấu vào tuần tới”, Manuel gợi ý.

“Anh chẳng còn hấp dẫn nữa”, Retana nói. “Những người họ hâm mộ là Litri, Rubio và La Torre. Mấy tay ấy đấu tốt lắm”.

“Họ hãy đến để xem tôi trổ tài”, Manuel nói đầy hy vọng.

“Không. Họ không thích. Người ta chẳng còn biết anh là ai nữa rồi”.

“Tôi vẫn còn nhiều ngón độc”, Manuel nói.

“Tôi đang đề nghị bố trí anh đấu vào tối mai”, Retana. “Anh có thể đấu cùng anh chàng Hernandez, hạ hai con bò vừa trưởng thành sau nhóm Charlot”.

“Mấy con bò ấy của ai?” Manuel hỏi.

“Tôi chẳng biết. Bất kỳ nguồn gốc con bò nào họ có trong bãi quây. Những con mà cánh thú y sẽ không cho ra đấu trường vào ban ngày”.

“Tôi không thích đấu thay”, Manuel nói.

“Anh có thể nhận hoặc không”, Retana nói. Gã cúi xuống đống giấy tờ. Gã chẳng còn hứng thú tranh luận. Sự mủi lòng mà Manuel gợi lại trong khoảnh khắc, khi gã nhớ về những ngày cũ, đã không còn nữa. Hẳn gã thích chọn anh đấu thế cho Larita bởi lẽ gã có thể trả anh rẻ hơn. Gã cũng có thể trả cho những đấu thủ khác rẻ hơn. Dẫu sao thì gã có vẻ muốn giúp anh. Nhưng gã đã cho anh cơ hội. Nó phụ thuộc vào anh.

“Tôi được trả bao nhiêu?” Manuel hỏi. Anh vẫn đang nuôi ý định từ chối. Nhưng anh biết mình không thể.

“Hai trăm năm mươi peseta”, Retana đáp. Gã đã nghĩ năm trăm nhưng khi nói, miệng gã bảo hai trăm năm mươi.

“Ông trả cho Villalta bảy ngàn”, Manuel nói.

“Anh không phải là Villalta”, Retana nói.

“Tôi hiểu”, Manuel nói.

“Tay ấy hấp dẫn mà, Manolo”, Retana nói với hàm ý giải thích.

“Hẳn rồi”, Manuel nói. Anh đứng dậy. “Trả tôi ba trăm đi, Retana”.

“Thôi được”, Retana đồng ý. Gã đưa tay vào ngăn kéo tìm giấy tờ.

“Tôi có thể nhận năm mươi ngay bây giờ chứ?” Manuel hỏi.

“Được” Retana đáp. Gã lấy tờ năm mươi peseta ra khỏi ví, đặt nó lên bàn, trải ra.

Manuel nhặt lấy đút vào túi.

“Thế còn nhóm đấu sĩ?” anh hỏi.

“Có mấy đứa thường làm cho tôi vào buổi tối”, Retana nói. “Bọn chúng đấu khá đấy”.

“Còn mấy tay cỡi ngựa, đâm giáo dụ bò thì sao?” Manuel hỏi.

“Chúng chẳng thạo lắm”, Retana thú nhận.

“Tôi phải kiếm một tay dụ tốt”, Manuel nói.

“Vậy thì hãy tự kiếm lấy”, Retana nói. “Đi kiếm hắn đi”.

“Không phải từ khoản này”, Manuel nói. “Tôi sẽ không thể trả cho bất kỳ tay kỵ mã nào dưới sáu mươi duro”.

Retana không nói, chỉ nhìn Manuel từ phía bên kia bàn.

“Ông biết tôi cần phải có một kỵ mã giỏi”, Manuel nói.

Retana im iặng, lơ đãng nhìn Manuel.

“Thực bất công”, Manuel nói.

Retana vẫn ngả người ra sau ghế nhìn anh, nhìn anh từ một khoảng xa.

“Có nhiều kỵ mã chuyên nghiệp đấy”, gã gợi ý.

“Tôi hiểu”, Manuel nóí. “Tôi biết những kỵ mã chuyên nghiệp của ông”.

Retana không cười, Manuel hiểu câu chuyện đã chấm dứt.

“Những gì tôi cần là một cơ hội thực sự”, Manuel trầm tư nói. “Khi tôi xuất hiện ở đó, tôi muốn mình có thể cắm ngập mũi kiếm vào con bò. Điều ấy thực hiện chỉ khi có một kỵ mã giỏi”.

Anh đang nói với người chẳng còn lắng nghe tí nào nữa.

“Nếu anh muốn ai đó trợ giúp”, Retana nói, “thì hãy tự đi tìm lấy. Một kỵ mã chuyên nghiệp sẽ có mặt ở đó. Anh muốn đưa đến bao nhiêu kỵ mã của riêng mình thì cứ việc đưa. Mục trình diễn của nhóm Chariot sẽ kết thúc vào lúc mười giờ ba mươi”.

“Được rồi” Manuel nói. “Nếu đấy là cách ông đồng ý”.

“Tôi đồng ý”, Retana nói.

“Tôi sẽ gặp ông vào tối mai”, Manuel nói.

“Tôi sẽ đến đó”, Retana nói.

Manuel xách va-li bước ra

“Đóng hộ cánh cửa”, Retana nhờ.

Manuel nhìn lại. Retana đang cúi xuống xem xét đống giấy tờ. Manuel kéo mạnh cánh cửa cho đến lúc nó kêu cái cách.

Anh đi xuống cầu thang, ra khỏi cửa bước xuống đường phố sáng rực và nóng bức. Ngoài phố, trời rất nóng, ánh sáng phản chiếu từ tòa nhà màu trắng rọi vào mắt anh đau nhức. Anh bước xuôi vào phía khuất của con đường dốc, về tiệm Peurta del Sol. Bóng mát như thể kết thành khối và hơi mát tựa như dòng nước đang chảy. Cái nóng bất thình lình ập đến lúc anh băng qua ngã tư. Trong số những người chạm mặt, Manuel không thấy ai là người quen cả. Ngay lúc đến trước Puerta del Sol, anh rẽ vào quán cà phê.

Quán im ắng. Mấy gã đang ngồi cạnh bàn, lưng tựa vào tường. Quanh bàn nọ, bốn người đang chơi bài. Phần đông khách tựa lưng vào tường hút thuốc; những tách cà phê uống cạn và mấy ly rượu đặt trên bàn, trước mặt họ. Manuel bước qua căn phòng dài đi ra gian phòng nhỏ phía sau. Trong góc phòng, một người đàn ông ngồi cạnh bàn đang ngủ. Manuel ngồi vào bàn.

Một người bồi bước vào đúng cạnh bàn Manuel.

“Mày có thấy Zurito không?” Manuel hỏi hắn.

“Ông ấy ở đây trước bữa trưa”, anh bồi trả lời. “Ông ấy sẽ không quay lại trước năm giờ tối”.

“Mang cho tôi một cốc cà phê sữa và một ly rượu”, Manuel bảo.

Anh bồi quay lại mang khay đựng tách lớn uống cà phê và một cái ly uống rượu. Tay trái anh ta cầm chai rượu mạnh. Anh ta đặt những thứ ấy xuống bàn, cậu bé đi theo rót cà phê và sữa vào tách từ hai chiếc bình sáng bóng có vòi và tay cầm dài.

Manuel bỏ mũ ra, anh bồi nhìn cái đuôi sam được cài gọn lên đầu. Anh ta nháy mắt với cậu bé mang cà phê lúc rót rượu vào cái ly nhỏ đặt bên cạnh tách cà phê. Cậu bé tò mò quan sát khuôn mặt tái nhợt của Manuel.

“Ông sẽ đấu ở đây à?” anh bồi hỏi lúc đậy nút chai.

“Ừ” Manuel nói. “Ngày mai”.

Anh bồi đứng dậy, tay cầm cổ chai rượu.

“Ông thuộc nhóm Charlie Chaplin?” anh ta hỏi.

Cậu bé mang cà phê xấu hổ quay nhìn nơi khác.

“Không, đấu sĩ thường thôi”.

“Tôi tưởng họ sẽ có Chaves và Hernandez”, anh bồi nói.

“Không phải. Tôi và một người khác”.

“Ai vậy? Chaves hay Hernandez?”

“Chắc là Hernandez”

“Chuyện gì xảy ra với Chaves vậy?”

“Anh ấy bị thương”

“Ông nghe tin ấy từ đâu?”

“Từ Retana”.

“Này Looie”, anh bồi gọi với sang phòng bên cạnh, “Chaves bị thương”.

Manuel mở bọc đường cho vào cà phê. Anh khuấy rồi uống cạn tách cà phê thơm ngọt, nóng và âm ấm trong cái dạ dày trống rỗng. Anh uống hết ly rượu.

“Cho tôi suất rượu nữa”, anh bảo anh bồi.

Anh bồi mở nút chai, rót đầy ly, tràn cả ra đĩa. Anh bồi khác đứng trước bàn. Cậu bé mang cà phê ra ngoài.

“Chaves bị thương có nặng không?” anh bồi thứ hai hỏi Manuel.

“Tôi không rõ”, Manuel đáp, “Retana không nói”.

“Lão ấy gây ra cơ man nào là chuyện”, anh bồi cao nói. Ban nãy Manuel chưa nhìn thấy anh ta. Chắc anh ta vừa mới đến.

“Trong thành phố này, nếu anh hùa với Retana thì anh sẽ có cơ hội”, anh bồi cao nói. “Còn nếu anh không ăn cánh với lão thì hoặc anh nên bỏ đi hoặc phải tự sát”.

“Mày đã nói chuyện ấy”, anh bồi nữa vừa đến, nói “Mày đã nói chuyện ấy rồi”.

“Mày đúng đấy, tao đã nói chuyện ấy”, anh bồi cao nói. “Tao hiểu những gì mình đang nói khi tao nói về lão ấy”.

“Nhìn xem lão đối xứ với Villalta ra sao kìa”, anh bồi thứ nhất nói.

“Nhưng ngần ấy chưa đủ”, anh bồi cao nói. “Xem cách lão đối xử với Marcial Lalanda. Hãy nhìn lão đã làm gì với Nacional”.

“Chính mày đã nói chuyện ấy”, anh bồi thấp tán thành.

Manuel nhìn họ đang đứng tranh luận trước bàn mình. Anh đã uống hết ly rượu thứ hai. Bọn họ quên bẵng, chẳng để ý đến anh.

“Hãy nhìn bầy lạc đà ấy”, anh bồi cao tiếp tục.

“Bọn mày đã bao giờ xem gã Nicionl II này chưa?”

“Tao chẳng bảo là mình đã xem gã vào Chủ nhật tuần trước rồi đó sao?” anh bồi đầu tiên nói.

“Gã là một con hươu cao cổ”, anh bồi thấp nói.

“Tao đã nói gì với mày nhỉ?” anh bồi cao nói. “Mấy ngữ ấy là môn đệ của Retana”.

“Này, cho tôi một suất nữa”, Manuel gọi. Anh đã trút chỗ rượu tràn ra đĩa vào ly và uống trong lúc bọn họ đang nói chuyện.

Anh bồi đầu tiên hấp tấp rót đầy ly rượu rồi cả ba vừa ra khỏi phòng vừa nói chuyện.

Trong góc đằng kia, người đàn ông vẫn còn ngủ đầu tựa vào tường, ngáy nhỏ khi hít không khí vào. Manuel uống ly rượu. Anh cảm thấy buồn ngủ. Trời quá nóng để rời quán ra phố. Thêm nữa chẳng có việc gì làm. Anh muốn gặp Zurito. Trong khi đợi anh sẽ chợp mắt một lát. Anh đá vào va-li dưới bàn để biết chắc nó còn ở đó. Có lẽ tốt hơn là đặt nó ra sau, dưới ghế, tựa vào tường. Anh cúi xuống kéo rồi gục đầu lên bàn, ngủ.

Khi anh thức giấc, có người đang ngồi phía bên kia bàn. Một người đàn ông to lớn có khuôn mặt màu nâu nặng nề giống như người Da Đỏ. Hẳn ông ta đã ngồi đấy một lát rồi. Ông ta xua tay bảo bọn bồi lui ra, ngồi đọc báo và thỉnh thoảng nhìn xuống Manuel đang ngủ gục trên bàn. Ông ta đọc tờ báo một cách chăm chú, môi mấp máy theo từng chữ. Khi nào mỏi mắt, ông nhìn Manuel. Ông ta ngồi yên trên ghế, cái mũ Cordoba màu đen của ông kéo sụp về phía trước.

Manuel ngẩng dậy nhìn ông ta.

“Chào Zurito”, anh nói.

“Chào anh bạn”, người to lớn nói.

“Tôi nghĩ chắc anh ở đây”.

“Công việc thế nào?”

“Ổn. Thế còn anh?”

“Không được tốt lắm”

Cả hai lặng im. Zurito, tay kỵ mã, nhìn sắc mặt tai tái của Manuel. Manuel thì nhìn xuống bàn tay to bè của người kỵ mã đang xếp tờ báo đút vào túi. “Tôi muốn nhờ anh một việc. Manos à”. Manuel nói.

Manosduros là tên gọi thân mật của Zurito. Ông chẳng bao giờ nghe nó mà không nghĩ đến bàn tay to lớn của mình. Rất ý thức, ông đặt chúng lên bàn.

“Tụi mình gọi gì uống đi”, ông nói.

“Đương nhiên”, Manuel đáp.

Anh bồi đến và đi rồi lại đến. Anh ta quay nhìn hai người đàn ông ngồi ở bàn khi ra khỏi phòng.

“Chuyện gì vậy Manolo?” Zurito đặt cốc xuống.

“Anh có thể dụ hai con bò cho tôi vào tối mai không?” Manuel hỏi lúc đang nhìn Zurito qua bàn.

“Không được đâu”, Zurito nói. “Tôi không đấu nữa rồi”.

Manuel cúi nhìn ly của mình, Anh đã hình dung được câu trả lời ấy, và bây giờ anh đã nghe thấy. Đúng, anh đã nghe thấy.

“Tôi lấy làm tiếc, Manolo à, nhưng tôi đã giải nghệ”, Zurito nhìn hai bàn tay mình.

“Chẳng sao đâu”, Manuel nói.

“Tôi đã già khọm”, Zurito nói.

“Tôi chỉ đề nghị anh”, Manuel nói.

“Có phải trận đấu ngày mai không?”

“Phải. Tôi tính là nếu có một kỵ mã giỏi giúp mình thì tôi sẽ thành công”.

“Anh nhận được bao nhiêu?”

“Ba trăm peseta”.

“Tôi kiếm được nhiều hơn thế trong mỗi trận đấu”.

“Tôi biết”, Manuel nói. “Tôi không có quyền ép anh”.

“Anh tiếp tục theo đuổi nghề này để làm gì?” Zurito hỏi. “Sao anh không cắt phứt cái bím tóc của mình đi hả Manolo?”

“Tôi không biết”, Manuel nói. “Nhưng tôi phải đấu. Nếu thành công trong trận này thì tôi sẽ nghỉ ngơi thực sự, đấy là tất cả ước nguyện của tôi. Tôi phải thực hiện, Manos”.

“Đừng, anh đừng”.

“Không, tôi thực hiện. Tôi đã từng cố giũ bỏ”.

“Tôi hiểu tâm trạng của anh. Song nó chẳng đúng đâu. Anh nên từ bỏ và tránh xa”.

“Tôi không thể làm như thế. Hơn nữa gần đây tôi đã khá hơn”. Zurito nhìn mặt anh.

“Anh vừa mới ra viện”.

“Nhưng tôi đã lừng danh sau khi bị thương”.

Zurito không nói gì nữa. Ông đổ chỗ Cognac ngoài đĩa vào ly. “Báo chí viết họ chưa hề thấy một pha kết thúc nào của đấu sĩ ngoạn mục cả”.

Zurito nhìn anh.

“Anh biết đấy, càng trưởng thành tôi càng đấu giỏi”, Manuel nói. “Anh già quá rồi”, kỵ mã nói.

“Không”, Manuel nói. “Anh hơn tôi mười tuổi”.

“Với tôi đấy là chuyện khác”.

“Tôi không quá già”, Manuel nói.

Họ ngồi lặng im, Manuel quan sát nét mặt của người kỵ mã. “Tôi bị thương lúc sắp sửa trở nên vĩ đại”, Manuel nói.

“Anh nên xem tôi đấu Manos à”, Manuel hờn dỗi nói.

“Tôi không muốn xem anh”, Zurito nói. “Nó làm tôi căng thẳng”.

“Gần đấy anh đã không thấy tôi đấu”.

“Tôi đã xem anh nhiều lần”.

Zurito nhìn Manuel, người đang tránh cái nhìn của ông.

“Anh nên từ bỏ nó, Manolo”.

“Tôi không thể”, Manuel nói. “Tôi cho anh hay là tôi đang sung sức”.

Zurito nghiêng người ra trước, đặt tay lên bàn.

“Nghe này. Tôi sẽ dụ bò cho anh và nếu tối mai trận đấu của anh chẳng mỹ màn lắm thì anh cũng phải từ bỏ. Hiểu chứ? Anh có thực hiện điều ấy không?”

“Là cái chắc”.

Zurito tựa người ra sau, hài lòng.

“Anh phải giã từ”, ông nói. “Đúng, chỉ là trò hề. Anh phải cắt bỏ bím tóc đi”.

“Tôi sẽ không phải giã từ”, Manuel nói. “Anh sẽ thấy. Tôi có kỹ xảo”.

Zurito đứng dậy. Ông cảm thấy mỏi mệt vì tranh luận.

“Anh phải từ bỏ”, ông nói. “Chính tay tôi sẽ cắt bím tóc của anh”.

“Không, anh sẽ không”, Manuel nói. “Anh chẳng có cơ hội đâu”.

“Đi thôi”, Zurito nói “Ta về nhà đi”.

Manuel đưa tay xuống dưới ghế lấy va-li. Anh hạnh phúc. Anh biết Zurito sẽ dụ bò cho mình. Anh ấy là người cỡi ngựa dùng giáo dụ bò giỏi nhất còn sống. Giờ thì mọi chuyện đơn giản.

“Đến nhà rồi chúng ta ăn”, Zurito bảo.

° ° °

Manuel đứng trong sân phía sau đợi tiết mục Charlie Chaplin kết thúc. Zurito đứng cạnh anh. Sân chìm trong bóng tối. Cánh cửa cao dẫn đến trường đấu được khóa chặt. Họ nghe một tiếng thét vọng ra từ phía trên rồi sau đấy là cả tràng cười ha hả. Rồi thì tất cả lặng im. Manuel thích mùi chuồng bò tỏa khắp sân. Trong bóng tối, mùi nó vương nồng.

Một tiếng rống nữa vọng ra từ đấu trường rồi sau đó là tiếng vỗ tay, tiếng vỗ tay không dứt, tràn hết đợt này đến đợt khác.

“Anh chưa từng xem mấy gã ấy phải không?” Zurito dáng người to lù lù bên cạnh Manuel trong bóng tối, hỏi.

“Chưa”, Manuel đáp.

“Chúng thực buồn cười”, Zurito nói. Ông cười thầm trong bóng tối.

Hai cánh cửa cao, sít chặt dẫn vào đấu trường mở ra, Manuel nhìn thấy đấu trường trong ánh sáng chói mắt của mấy ngọn cao áp; khán đài xung quanh nhô cao trong bóng tối; quanh rìa trường đấu, hai người đàn ông ăn vận theo lối những mụ đàn bà đĩ thõa vừa chạy vừa cúi mình chào, theo sau là một gã vận đồng phục của người trực tầng khách sạn cúi nhặt mũ, gậy quẳng xuống nền cát; ném trà lại vào bóng tối.

Đèn điện sân trong bật sáng.

“Trong lúc anh đi tập hợp bọn ấy, tôi sẽ thu xếp cỡi lên một trong những chú ngựa non ấy”, Zurito nói.

Đằng sau họ văng vẳng tiếng nhạc la đi ra đấu trường để kéo xác bò.

Thành viên của nhóm đấu sĩ, đứng xem phần biểu diễn các tiết mục hài trên lối đi giữa tường chắn và dãy ghế ngồi, bước lùi ra sân sau, đứng thành nhóm nói chuyện dưới ánh đèn cao áp. Một anh chàng đẹp trai mặc bộ đồ màu da cam phớt bạc bước đến gần Manuel và mỉm cười.

“Tôi là Hernandez”, cậu ta nói và chìa tay ra.

Manuel đưa tay bắt.

“Tối nay chúng ta có những con voi thứ thiệt đấy”, chàng trai vui vẻ nói.

“Chúng to đùng và có sừng”, Manuel phụ họa.

“Thăm anh rút tệ lắm”, chàng trai nói.

“Không sao”, Manuel nói. “Chúng càng to bao nhiêu thì càng có nhiều thịt cho người nghèo bấy nhiêu”.

“Anh học câu ấy ở đâu vậy?” Hernandez cười phô cả hàm răng.

“Đấy là một câu nói cũ”, Manuel đáp. “Anh tập hợp nhóm đấu của mình đi, để tôi có thể biết tôi có những ai”.

“Anh có mấy tay cừ đấy”, Hernandez nói. Cậu ta rất hào hứng. Trước đây cậu đã từng đấu hai lần vào buổi tối và đã bắt đầu thu hút sự ngưỡng mộ của người xem ở Madrid. Cậu đang rạo rực bởi chỉ vài phút nữa trận đấu sẽ bắt đầu.

“Các đấu sĩ đâu?” Manuel hỏi.

“Họ đang ở sau bãi quây, giành nhau mấy con ngựa đẹp”, Hernandez há miệng cười.

Lũ la vội vã đi nhanh qua cổng, tiếng roi vút, tiếng chuông leng keng và con bò non đang cày một cái rãnh trên cát.

Họ đứng vào vị trí để chờ trình diễn ngay khi con bò ra khỏi.

Manuel và Hernandez đứng trước. Các đấu sĩ trẻ trong nhóm đứng sau, mấy tấm áo choàng nặng vắt trên tay. Đằng sau, bọn kỵ mã đứng im, cầm giáo hướng mũi lên khoảng trời mờ mờ sáng của bãi quây.

“Thật kỳ lạ, Retana chẳng bố trí đủ ánh sáng để bọn ta thấy rõ mấy con ngựa”, một kỵ mã nói.

“Lão biết bọn mình sẽ hạnh phúc hơn nếu không nhìn thấy rõ những bộ da bọc xương ấy”, kỵ mã khác trả lời.

“Vật này chỉ đủ để nâng tao lên khỏi mặt đất”, tay kỵ mã thứ nhất nói.

“Ồ, chúng là ngựa đấy”.

“Chứ lỵ, ngựa mà”.

Ngồi trên lưng mấy con ngựa gầy còm trong bóng tối, họ chuyện trò.

Zurito lặng im. Ông chọn được con ngựa khỏe nhất trong đàn. Ông đã vất vả đuổi theo nó trong bãi và bị nó chống lại bằng những cú đá và đớp. Ông đã bỏ miếng che mắt phải của nó và cắt bớt mấy sợi dây họ dùng buộc chặt tai nó vào đầu. Nó là con ngựa hay và vững chãi, vững chãi trên chân của nó. Đấy là tất cả ông cần. Ông dự định cỡi nó trong suốt trận đấu. Từ lúc leo lên ngựa, ngồi trên cái yên lớn lót vải, trong bóng mờ mờ tối đợi trình diễn, ông đã hình dung toàn bộ diễn biến trận đấu trong đầu. Những tay kỵ mã khác vẫn tiếp tục trò chuyện cạnh ông. Ông không nghe tiếng họ.

Hai đấu sĩ đứng cạnh nhau trước ba người phụ đấu, áo choàng của họ vắt trên cánh tay trái theo cùng kiểu. Manuel đang nghĩ về ba chàng trai đứng phía sau mình. Cả ba là người Madrid; giống Hernandez, chúng mười chín tuổi. Một đứa là người Gypsy; anh thích vẻ mặt ngăm đen, nghiêm túc và bình thản của cậu ta. Anh quay lại.

“Tên cậu là gì, anh bạn?” anh hỏi gã Gypsy.

“Fuentes”, gã Gypsy đáp.

‘‘Tên hay đấy”, Manuel nói.

Gã Gypsy cười, để lộ cả răng.

“Cậu hãy đón con bò rồi cho nó chạy quanh vài vòng”, Manuel nói.

“Sẵn sàng”, gã Gypsy đáp. Trông vẻ mặt hắn nghiêm trang. Hắn đang nghĩ xem mình sẽ làm gì.

“Đấy nó đã ra rồi kìa”, Manuel bảo Hernandez.

“Tốt. Chúng ta đi thôi”.

Đầu ngẩng cao, chân bước theo tiếng nhạc, cánh tay phải đánh xa tự do, họ bước ra dưới ánh đèn cao áp, đi qua đấu trường rải cát, nhóm đấu sĩ bám theo, các kỵ mã cầm cương nối tiếp, đằng sau là đám giúp việc ở đấu trường và bầy la leng keng. Kiêu hùng, tự tin, họ nhìn thẳng về phía trước khi diễu hành. Khán giả vỗ tay hoan hô Hernandez khi đoàn người đi qua đấu trường. Họ cúi đầu chào vị chủ tịch rồi nghi lễ tiếp tục với các phần đặc trưng riêng của nó. Các đấu sĩ đi đến hàng rào, đổi tấm choàng nặng của họ bằng những tấm choàng giao đấu nhẹ hơn. Bầy la ra khỏi. Mấy tay kỵ mã phóng nước đại rầm rầm quanh sân, hai người ra khỏi sân bằng lối ban nãy họ phi vào. Những người phục vụ quét cát phẳng lại.

Manuel uống ly nước người đại diện của Retana rót đưa, gã này hiện diện với tư cách là người trao gươm và là ông bầu của anh. Hernandez bước đến sau khi nói chuyện với ông bầu của mình.

“Cậu được hâm mộ đấy, anh bạn trẻ”, Manuel khen hắn.

“Họ thích tôi”, Hernandez hạnh phúc nói.

“Cuộc diễu hành trông thế nào?” Manuel hỏi người của Retana.

“Tựa một đám cưới”, người trao gươm nói. “Tuyệt. Các anh xuất hiện như thể Joselito hoặc Belmonte”.

Zurito cưỡi ngựa đi qua bên cạnh họ như một bức tượng kỵ mã lớn. Ông thúc ngựa, quay mặt về phía lối ra vào ở bên kia sân nơi con bò sẽ xuất hiện. Dưới ánh đèn cao áp, quang cảnh thực kỳ lạ. Ông đã tham gia dụ bò trong nhiều buổi chiều nóng bức để nhận những khoản tiền lớn. Ông chẳng thích đấu dưới ánh cao áp này. Ông ước họ bắt đầu đi cho rồi.

Manuel đến bên cạnh ông.

“Hãy dụ nó, Manos”, anh nói. “Làm nó kiệt sức cho tôi”.

“Tôi sẽ dụ nó, anh bạn”, Zurito nhổ xuống cát. “Tôi sẽ khiến nó phải lồng lộn trên đấu trường”.

“Cho nó biết tay, Manos”, Manuel nói.

“Tôi sẽ cho nó biết”, Zurito. “Sao nó lâu ra thế?”

“Nó sắp ra đấy”, Manuel đáp

Zurito đứng đó, chân đút vào bàn đạp, đôi chân đồ sộ của ông xỏ trong lớp giáp bọc da, quặp chặt lưng ngựa, tay trái nắm dây cương, tay phải cầm giáo dài, chiếc mũ rộng vành kéo sụp xuống tận mắt để che ánh sáng rọi vào mắt lúc nhìn cánh cửa trên bức tường chắn ở đằng xa. Tai chú ngựa run rẩy. Ông đưa tay trái vỗ nhẹ nó.

Cánh cửa đỏ của lối vào được kéo ra, từ phía bên này đấu trường Zurito nhìn một lúc vào lối đi trống rỗng. Lát sau con bò lao ra, bốn chân chững lại khi nó đến dưới mấy ngọn đèn rồi chuyển sang phi nước đại, di chuyển nhẹ nhàng bằng những bước phi nhanh, đấu trường im phăng phắc trừ tiếng phì phò thoát ra khỏi hai cánh mũi rộng khi nó phi nhanh, sung sướng bởi tự do sau khi thoát khỏi chuồng tối.

Trên dãy ghế thứ nhất, tay bình luận trận đấu bò tạm thời của tờ El Heraldo, không mấy hào hứng, cúi người tì lên bệ xi-măng trước đầu gối, viết. “Campagnero, màu đen, số 12, lao ra với tốc độ 90 dặm một giờ, tung bụi mù trời”.

Tựa lưng vào hàng rào, Manuel quan sát con bò, vẫy tay và gã Gypsy chạy ra, vung tấm choàng. Đang phi nước đại, con bò quay ngắt lại, đầu cúi thấp, đuôi dựng lên, lao vào tấm choàng. Gã Gypsy di chuyển zigzag, nhưng khi vượt lên, con bò nhìn thấy hắn bèn bỏ tấm choàng xông tới. Gã Gypsy chạy thục mạng, nhảy vọt qua hàng rào đỏ của bức ngăn vừa kịp lúc con bò cắm sừng vào. Nó đâm sừng vào cây gỗ hai lần rồi điên cuồng húc loạn xạ vào hàng rào.

Bình luận viên tờ El Heraldo châm điếu thuốc, quẳng que diêm về phía con bò rồi viết lên cuốn sổ tay, “đồ sộ với đôi sừng đủ nguy hiểm để thỏa mãn những bạn hàng giầu có, con Campagnero biểu diễn một cú cắt qua địa hình của đấu sĩ”.

Manuel bước ra nền cát cứng, lúc con bò húc chí tử vào hàng rào. Liếc mắt, anh thấy Zurito cỡi con ngựa trắng đứng gần bờ tường, cách một phần tư của đoạn đường quanh đấu trường về phía bên trái. Hai tay Manuel giữ tấm choàng sát trước người và thét gọi con bò. “Hu! Hu!” Con bò quay ngoắt lại, cong mình theo chiều của hàng rào, hấp tấp chuyển hướng tấn công vào tấm choàng khi Manuel bước sang một bên, xoay tròn trên gót chân theo đà tấn công của con bò để giữ tấm choàng ngay trước sừng nó. Tấm choàng đi hết một vòng, anh lại đối mặt với con bò mà vẫn giữ tấm choàng ở cùng tư thế ngay trước ngực rồi quay tiếp vòng nữa lúc con bò lại tấn công. Mỗi lần anh vung tấm choàng, khán giả không ngừng hò reo tán thưởng.

Bốn lần anh vung tấm choàng, giữ nó căng trước mặt con bò là mỗi lần kích thích con bò lao vào vòng tấn công. Sau đó, cuối vòng thứ năm, anh đưa tấm choàng vào sát hông và xoay trỏn, tấm choàng xòe ra tựa chiếc váy của vũ nữ ballet còn con bò cứ chạy quanh như bị hớp hồn vào đó; từ từ, anh bước lui, để con bò đối mặt với Zurito đang ngồi trên lưng con ngựa trắng tự tin tiến tới; giáp mặt con bò, tai chú ngựa dựng lên, môi nó giật giật; Zurito, chiếc mũ sụp xuống tận mắt, người nghiêng về phía trước, tay phải cầm giữa ngọn giáo, chĩa mũi nhọn hình tam giác vào con bò, đoạn giáo phía sau, tạo thành góc nhọn với cánh tay.

Tay bình luận viên của tờ El Heraldo, rút điếu thuốc, mắt vẫn nhìn con bò, viết: “Cựu đấu sĩ Manolo biểu diễn một loạt những động tác tung áo choàng ngoạn mục, kết thúc theo phong cách Belmonti, khán giả hâm mộ tán thưởng, chúng ta cùng sang màn đấu của các kỵ sĩ”

Ngồi trên lưng ngựa, Zurito ướm khoảng cách giữa con bò và mũi giáo. Khi anh nhìn, con bò gồng mình, dán mắt vào ngực chú ngựa và tấn công. Lúc nó hạ thấp đầu để húc. Zurito đâm mũi giáo vào cái bướu đầy cơ trên vai con vật, dốc hết sức tì lên cán giáo, tay trái giật dây cương để con ngựa trắng chồm đứng lên, hai chân trước huơ huơ trong không khí, và quành nó sang phải trong lúc đang ghìm con bò lại để sừng của nó húc vào khoảng không dưới bụng ngựa rồi chú ngựa đứng xuống, run rẩy; đuôi con bò quệt qua ngực nó lúc xông vào tấm choàng nhử của Hernandez.

Hernandez chạy theo hàng rào dùng tấm choàng dụ con bò ra xa, về phía gã kỵ mã khác. Cậu giữ nó đứng đối diện ngay trước con ngựa và kỵ mã bằng một động tác vung tấm choàng rồi bước lùi lại. Ngay lúc nhìn thấy con ngựa, chú bò liền tấn công. Mũi giáo của đấu sĩ trượt dọc theo lưng nó và khi sức mạnh của cú húc nhấc bổng con ngựa thì tay kỵ mã đã gần trượt ra khỏi yên, chân phải gã rời bàn đạp lúc đâm trượt con bò và nhào người về phía bên trái để giữ con ngựa giữa gã và con bò. Con ngựa, bị húc và hất ngã, đang bị con bò kềm chặt và tiếp tục húc, tay kỵ mã đạp ủng vào con ngựa, nằm im, đợi người đến lôi đi, đỡ dậy.

Manuel để con bò húc chú ngựa ngã, anh không vội, gã kỵ mã bình yên; hơn nữa nó sẽ cho tay kỵ mã ấy một bài học. Trận đấu tới, gã phải cầm cự lâu hơn. Đồ kỵ mã kém cỏi! Anh nhìn qua đấu trường về phía Zurito đang ngồi vững vàng trên yên ngựa, gần hàng rào, chờ đợi.

“Hu” anh gọi con bò, “Tomar!” trong lúc hai tay đang giữ tấm choàng dụ nó. Con bò rời con ngựa lao vào tấm choàng; Manuel chạy dọc theo lề đấu trường, giữ tấm choàng trải rộng, đứng lại, xoay tròn trên gót chân đưa con bò vòng qua đối diện ngay với Zurito.

“Campagnero nhận hai mũi giáo để đổi lấy mạng của con ngựa, Hernandez và Manolo đấu khá”, bình luận viên tờ El Heraldo viết. “Nó hăng máu với mùi thép và hoàn toàn chứng tỏ chẳng ưa thích gì lũ ngựa. Cựu đấu sĩ Zurito làm sống lại những đường thương cũ của mình, đáng lưu ý là kỹ xảo tránh né”.

“Olé! Olé” người đàn ông ngồi phía sau gã gào lên. Tiếng thét lọt thỏm vào tiếng gào của đám đông, ông ta vỗ vào lưng tay bình luận. Gã đưa mắt nhìn Zurito, lúc này đang đứng ngay phía dưới gã, chồm khỏi con ngựa, ngọn giáo vươn ra thành góc nhọn dưới nách, nắm chặt cán giáo ở một điểm, dùng hết trọng lượng cơ thể, giữ con bò cách xa, con bò cố trườn tới, nhằm vào con ngựa và Zurito ở đầu kia, bên trên nó, cố giữ nó rồi từ từ đưa con ngựa ra khỏi vòng nguy hiểm đứng vững trở lại. Zurito cảm nhận được khoảnh khắc lúc con ngựa bình an, con bò phóng sượt qua, độ chùng của cán giáo thoát ra khỏi sức nặng và cả tiếng rách của mũi giáo nhọn bằng thép hình tam giác cứa vào cái bướu trên vai con bò lúc nó giằng ra để quay sang tấm choàng Hernandez đưa nhử trước mặt. Nó mù quáng tấn công tấm choàng và cậu ta nhử nó ra giữa đấu trường.

Zurito vỗ vỗ con ngựa của mình và nhìn con bò đang lao vào tấm choàng Hernandez vung ra phía trước dưới ánh đèn sáng rực trong lúc đám đông đang reo hò ầm ĩ.

“Anh thấy pha ấy chứ?” ông hỏi Manuel.

“Thực tuyệt hảo”, Manuel đáp.

“Ban nãy tôi đã đâm nó”, Zurito nói. “Nhìn nó kìa”.

Với đà quay ngoắt theo tấm choàng, con bò trượt chân khuỵu xuống. Ngay lập tức nó vùng đứng dậy, nhưng từ bên kia đấu trường, Manuel và Zurito vẫn nhìn thấy dòng máu từ từ chảy, ánh lên trên bờ vai đen.

“Vừa rồi tôi đã đâm nó”, Zurito nói.

“Chú bò cừ đấy”, Manuel nói.

“Nếu chúng để tôi đâm phát nữa, tôi sẽ giết nó mất”, Zurito nói.

“Họ sắp đổi sang màn thứ ba”, Manuel nói.

“Nhìn nó kìa”, Zurito nói.

“Tôi phải đến đó”, Manuel nói rồi chạy qua phía bên kia đấu trường nơi mấy người giúp việc đang nắm dây cương và dùng roi quất vào chân để đưa con ngựa tiến về phía con bò, lúc này đang đứng, đầu cúi thấp, chân cào cào trên nền cát và không có ý định tấn công.

Zurito giục ngựa tiến đến, nheo mắt nhìn không bỏ sót một cử động nào.

Rốt cục con bò tấn công, mấy người dắt ngựa bỏ chạy về phía hàng rào, gã kỵ mã đâm trượt ra phía sau và con bò húc vào bụng ngựa nâng lên, đưa bổng trên lưng.

Zurito quan sát. Mấy người giúp việc vận sơ-mi đỏ chạy ra kéo tay kỵ mã vào. Gã kỵ mã đứng dậy, chửi thề và lắc lắc cánh tay. Manuel và Hernandez đứng chờ sẵn với tấm choàng của họ. Còn con bò, chú bò đen dũng mãnh, mang con ngựa trên lưng nhảy chồm lên lắc lắc, sợi dây cương vướng vào sừng. Con bò đen mang con ngựa trên lưng bước những bước ngắn loạng choạng, rồi gồng cong cổ hất lên, húc mạnh cố hất con ngựa, con ngựa trượt xuống. Nó điên tiết lao vào tấm choàng Manuel tung ra.

Bây giờ Manuel thấy con bò chậm chạp hơn. Nó đang mất nhiều máu. Cả vạt máu ánh lên trên sườn nó.

Manuel vung tấm choàng lần nữa. Kìa nó lao đến, mắt mở to, căm hận nhìn tấm choàng. Manuel bước sang một bên, nâng cao cánh tay giữ chặt tấm choàng ngay trước mặt con bò và biểu diễn động tác xoay tròn người.

Bây giờ anh đang đối diện với con bò. Vâng, đầu nó hơi cúi xuống. Anh hạ tấm choàng thấp hơn. Zurito kia rồi.

Manuel giũ giũ tấm choàng; kìa nó xông tới, anh bước sang một bên rồi thực hiện kỹ xảo xoay tròn người một lần nữa. Nó tấn công thật chính xác, anh nghĩ. Giao đấu đã thấm mệt nên bây giờ nó quan sát. Bây giờ nó đã bị thương. Mắt nó nhìn mình. Nhưng mình luôn chìa tấm choàng cho nó.

Anh dứ dứ tấm áo choàng trước mặt con bò; kia rồi, nó đến, anh bước sang một bên. Lần này rất sát. Mình không nên quá gần với nó.

Rìa tấm choàng đẫm máu do quét lên lưng bò lúc nó vượt qua.

Tốt rồi, đây là lần cuối.

Manuel đứng đối diện với con bò đang hướng theo mỗi động tác từ tấm choàng trong tay anh. Con bò nhìn anh. Mắt quan sát, sừng chĩa về phía trước, nó nhìn anh, chỉ quan sát.

“Hu” Manuel gọi, “Toro!” rồi ngã người ra sau, tung tấm choàng về phía trước. Đây rồi, nó lao tới. Anh bước sang bên, vung tấm choàng ra sau lưng rồi xoay vòng, con bò chạy theo đường xoay tròn của tấm choàng rồi như bị hớp hồn, theo quán tính cứ chạy quanh lúc tấm choàng bị thu lại. Manuel dùng một tay phẩy tấm choàng trước mũi nó để chứng tỏ con bò đã bị chế ngự rồi bước xa ra.

Không có tiếng vỗ tay tán thưởng.

Manuel bước qua đấu trường rải cát đi về phía hàng rào trong lúc Zurito cỡi ngựa ra khỏi đấu trường. Tiếng kèn trumpet thổi lên báo hiệu giờ đổi sang mục của các tay cắm lao trong lúc Manuel đang biểu diễn trước còn bò. Anh không biết được điều đó. Mấy người giúp việc đang đắp vải bạt lên hai con ngựa chết và rải mùn cưa quanh chúng.

Manuel bước đến hàng rào uống nước. Người của Retana trao cho anh cái bình xốp nặng.

Fuentes, gã Gypsy cao, đứng cầm đôi lao, mũi nhọn như lưỡi câu, cán sơn đỏ, tròn lẳn. Gã nhìn Manuel.

“Ra đi”, Manuel bảo.

Gã Gypsy chạy ra. Manuel đặt bình nước xuống, quan sát. Anh lấy khăn lau mặt.

Bình luận viên tờ El Heraldo lấy chai sâm banh ấm đặt giữa hai chân, uống một ngụm rồi kết thúc đoạn văn.

“Manolo luống tuổi không được hoan hô bởi một loạt cú xoay tấm choàng quen thuộc và chúng ta bắt đầu mục cắm lao”.

Con bò một mình đứng đực ra giữa đấu trường. Fuentes cao lòng khòng hiên ngang tiến về phía nó hai cánh tay dang ra, bàn tay cầm hai ngọn lao đỏ, tròn lẳn chĩa mũi nhọn về phía trước. Fuentes bước tới. Bám sát bên gã là người phụ đấu mang tấm choàng. Con bò nhìn gã và thoát khỏi trạng thái đờ đẫn. Mắt nó nhìn Fuentes đang đứng lại. Bây giờ gã ưỡn ngực ra, khiêu khích gọi. Fuentes múa hai ngọn lao, ánh sáng từ mũi thép hút cái nhìn của con bò.

Đuôi cong lên, nó tấn công.

Con bò lao thẳng tới, mắt dán vào gã đàn ông. Fuentes đứng yên, ngả người ra sau, mũi lao hướng về phía trước. Lúc con bò cúi đầu xuống chuẩn bị húc, Fuentes ngửa người, hai cánh tay đưa theo và từ từ nâng lên, hai bàn tay nắm chặt, ngọn lao vạch thành những đường đỏ; rồi chồm người về phía trước đâm vào vai con bò, rướn cao thêm tí nữa tránh sừng bò, cắm thẳng hai mũi lao xuống. Chân gã kẹp chặt vào nhau, người uốn cong về một bên để con bò vượt qua.

“Olé” đám đông gào lên.

Con bò húc một cú chí từ, nhảy chồm lên như một chú cá hồi, cả bốn chân rời khỏi mặt đất. Cán lao màu đỏ nảy lên khi nó nhảy.

Đứng cạnh hàng rào, Manuel nhận thấy con bò luôn thuận bên phải.

“Bảo cậu ấy cắm đôi tiếp theo lên vai phải”, Manuel nói với chú bé sắp chạy ra trao cho Fuentes đôi lao mới.

Một bàn tay nặng đặt lên vai anh. Đấy là Zurito.

“Anh thấy thế nào, anh bạn?” ông hỏi.

Manuel đang nhìn con bò.

Zurito cúi chồm qua hàng rào, dồn trọng lượng cơ thể lên cánh tay. Manuel quay nhìn.

“Anh đang đấu tốt đấy”, Zurito nói.

Manuel lắc đầu. Bây giờ anh chẳng phải làm gì cho tới mục thứ ba. Gã Gypsy cắm lao rất cừ. Con bò lao vào gã trong đợt tấn công thứ ba rất hùng dũng. Nó là con bò kiêu hùng. Đến giờ mọi chuyện đều suôn sẻ. Màn cuối cùng với thanh kiếm sẽ khiến tất cả nỗi lo âu của anh chấm dứt. Thực ra anh chẳng hề sợ. Thậm chí anh cũng không nghĩ về nó. Song lúc đang đứng đó, trong anh bỗng trỗi dậy cảm giác lo sợ nặng nề. Anh nhìn con bò, dự tính các thao tác hạ gục nó bằng gươm, trù liệu công việc của mình với tấm choàng màu đỏ để khiến con bò mỏi mệt, dễ điều khiển.

Gã Gypsy bước về phía con bò lần nữa, đôi chân nhún nhảy đầy vẻ xem thường, thoải mái như thể đang khiêu vũ, cán lao đỏ lấp lánh theo nhịp chân. Con bò theo dõi gã, giờ thì nó không đứng im mà sẵn sàng xốc tới song nó đợi đối thủ đến vừa tầm để chắc rằng mình sẽ khống chế, sẽ đâm ngập sừng vào hắn.

Lúc Fuentes tiến đến, con bò liền tấn công. Fuentes chạy cắt ngang qua một phần tư đường tròn để tránh cuộc truy đuổi, song ngay lúc con bò vừa vượt qua, gã đứng lại, chồm về phía trước, nhón chân, cánh tay vươn ra, cắm chặt mấy mũi lao xuống tảng cơ vai của con bò.

Đám đông phát rồ lên với pha ấy.

“Cậu ấy sẽ chẳng ở lâu trong đấu trường tối này đâu”, người của Retana nói với Zurito.

“Hắn giỏi đấy”, Zurito nói.

“Nhìn hắn kìa”.

Họ nhìn.

Fuentes đứng dựa lưng vào hàng rào. Hai người trong nhóm đấu ở sau anh, cầm sẵn tấm choàng để phất qua hàng rào dụ con bò.

Con bò, lưỡi thè ra, cơ thể nặng nề, đang nhìn gã Gypsy. Nó nghĩ bây giờ nó sẽ hạ gục cái gã tựa lưng vào hàng rào gỗ đỏ. Khoảng cách chỉ một tầm húc ngắn mà thôi. Con bò nhìn gã.

Gã Gypsy ngả người ra sau, cánh tay kéo theo, mũi lao hướng vào con bò. Gã giậm chân gọi. Con bò ngạc nhiên. Nó cần gã kia. Chẳng bận tâm gì đến mấy mũi lao trên lưng, Fuentes bước đến gần con bò hơn. Ngả người ra sau. Gọi thêm lần nữa. Có ai đó trong khán giả thét lên nhắc nhở.

“Hắn đến gần quá”, Zurito nói.

“Nhìn hắn kìa”, người của Retana nói.

Ưỡn ngục, huơ lao trêu tức con bò, Fuentes nhảy lên, hai chân rời khỏi mặt đất. Lúc anh nhảy, tai con bò dựng đứng, nó tấn công. Fuentes đáp xuống trên đầu ngón chân, cánh tay vung ra, toàn bộ cơ thể chúi về phía trước, đâm thẳng ngọn lao xuống lúc chồm người ngay trên sừng bên phải của con bò.

Con bò húc vào hàng rào nơi mấy tấm choàng phất phơ hút cái nhìn của nó rồi nó mất gã ấy.

Gã Gypsy chạy dọc hàng rào về phía Manuel và đón nhận tràng pháo tay tán thưởng của khán giả. Áo gilê của gã bị rách nơi gã chạm nhẹ vào sừng bò. Gã tự hào về chuyện đó và phô nó cho khán giả xem. Gã chạy quanh đấu trường. Zurito thấy gã, mỉm cười chỉ vào chiếc gilê. Gã mỉm cười.

Một đấu sĩ nào đấy đang cắm cặp lao cuối cùng. Song chẳng ai buồn để ý.

Người của Retana đặt cây gậy vào giữa tấm choàng bằng vải màu đỏ, xếp lại rồi chuyển qua hàng rào cho Manuel. Hắn tìm hộp đựng gươm cầm lấy một thanh, nắm ngoài vỏ da, đưa qua hàng rào cho Manuel. Manuel rút kiếm ra, chiếc vỏ mềm đi.

Anh nhìn Zurito. Người đàn ông to lớn thấy anh đang toát mồ hôi.

“Bây giờ anh hạ nó, anh bạn”, Zurito nói to.

Manuel gật đầu.

“Nó còn đẹp mã đấy”, Zurito nói to.

“Đúng như anh muốn”, người của Retana động viên.

Manuel gật đầu.

Ngay dưới mái che, người thổi trumpet báo hiệu màn cuối, Manuel bước ra đấu trường, đi về phía khán đài chìm trong bóng tối nơi vị chủ tịch đang ngồi.

Trên hàng ghế phía trước, tay phê bình tạm thời về trận đấu của tờ El Heraldo hớp một ngụm sâm banh ấm. Hắn quyết định chẳng dại gì mà viết đuổi theo câu chuyện, hắn sẽ viết bài tường thuật lúc về văn phòng. Dẫu sao thì có hề hấn quái gì chứ? Chỉ một đêm. Nếu hắn có quên chi tiết nào thì sẽ chép lại mấy tờ báo buổi sáng. Hắn chiêu một ngụm sâm banh nữa. Hắn có một cuộc hẹn ở Maxim vào lúc 12 giờ. Mấy gã đấu bò này là cái thá gì chớ? Lũ chíp hôi và đám vô công rồi nghề. Một bọn vô tích sự. Hắn đút tập giấy vào túi và nhìn Manuel đang đứng lẻ loi trên đấu trường, đưa mũ chào về phía khán đài nhô cao trong bóng tối mà hắn không thấy rõ. Giữa trường đấu, con bò đứng lặng im, chẳng nhìn ai.

“Tôi xin hiến con bò này đến ngài, thưa ngài Chủ tịch và đến tất cả dân chúng ở Madrid, những người thông minh và hào phóng nhất thế giới”, là những lời Manuel đang nói. Đấy là nghi thức. Anh nói một mạch. Nó hơi dài trong một trận đấu ban tối như thế này.

Anh cúi gập người trong bóng tối, đứng thẳng lên, hất mũ ra sau vai, mang tấm choàng trong tay trái, tay phải cầm thanh gươm, tiến về phía con bò.

Manuel tiến về phía con bò. Con bò nhìn anh, mắt nó đảo nhanh.

Manuel chú ý mấy ngọn lao bám lủng lẳng trên vai trái nó và vệt máu sẫm dày từ vết đâm của Zurito. Anh để ý thế đứng của con bò. Lúc anh bước tới trước, tay trái cầm tấm choàng và tay phải cầm gươm, anh đã quan sát chân nó. Con bò sẽ không tấn công chừng nào chưa chụm chân lại. Bây giờ, nó đứng ì ra, đần độn.

Manuel vừa theo dõi bốn cái chân và tiến về phía nó. Trận đấu này ổn thôi. Anh có thể thực hiện được. Anh phải dụ con bò cúi đầu xuống để có thể chồm qua sừng và giết nó. Anh không nghĩ về thanh gươm và cũng chẳng nghĩ đến việc giết con bò. Anh nghĩ về chuyện khác cơ. Dẫu sao thì những việc đang đến đã ám ảnh anh. Bước về phía trước, dõi theo chân con bò, anh liếc nhìn vào mắt nó, cái bướu ướt của nó và cái đôi sừng rộng, nhọn hoắt chĩa về phía trước của nó. Con bò có những đường tròn mảnh quanh mắt. Đôi mắt theo dõi Manuel. Nó biết nó sẽ hạ con người bé nhỏ có khuôn mặt trắng bệch này.

Bây giờ, lúc đứng lại, tay trái cầm kiếm, dùng mũi khều trải tấm choàng bằng vải Flanel đỏ như thể ai đó đang trở buồm của một con thuyền, Manuel lưu ý đến mũi sừng nhọn của con bò. Một sừng đã bị toe do húc vào hàng rào. Sừng kia nhọn như lông nhím. Trong khi trải tấm choàng, Manuel thấy gốc sừng trắng của con bò vấy đỏ. Lúc quan sát những điều đó, Manuel vẫn không rời mắt khỏi chân con bò. Nó đứng im nhìn Manuel.

Giờ thì chú chàng đã thận trọng rồi, Manuel nghĩ. Chú mày không tợn nữa. Mình phải đưa nó ra khỏi trạng thái đó và buộc nó cúi đầu xuống. Luôn khiến nó cúi đầu. Một lần Zurito đã bắt nó cúi đầu, song nó lại ngẩng lên. Nó sẽ mất máu khi mình bắt nó nhảy nhót vài vòng và nó sẽ kiệt sức.

Tay trái cầm gươm, anh vung tấm choàng ra trước mặt, cất tiếng gọi con bò.

Con bò nhìn anh.

Anh ưỡn người ra rất khiêu khích và vung tấm vài Flanel rộng hơn.

Con bò nhìn tấm choàng. Dưới ánh đèn cao áp, tấm vải màu đỏ thẫm sáng lên. Chân con bò vẫn bất động.

Nó đến đấy. Hu! Manuel quay người khi con bò lao tới nâng tấm choàng vượt qua rừng và quét dọc theo lưng rộng từ đầu cho đến đuôi. Cú tấn công đã làm con bỏ nhảy chồm lên không trung. Manuel vẫn không dịch chuyển người.

Ngay khi húc trượt, tựa chú mèo lượn qua góc nhà, con bò quay ngoắt lại đối diện với Manuel.

Nó điên tiết lại rồi. Dáng vẻ nặng nề không còn nữa. Manuel để ý đến dòng máu tươi óng ánh trườn xuống chiếc vai màu đen rồi nhỏ giọt dưới chân bò. Anh tuốt gươm ra khỏi tấm choàng cầm nó trong tay phải. Tay trái hạ thấp tấm choàng nghiêng người về phía bên tay trái, anh gọi con bò. Chân nó bất động, mắt nhìn vào tấm choàng. Nào nó đến đấy, Manuel nghĩ. Hu!

Anh lạng người theo cú húc, kéo rê tấm choàng trước mặt con bò, đôi chân làm trụ, lưỡi kiếm rê theo đường tròn, lóe sáng dưới ánh cao áp.

Con bò lại tấn công khi cú húc kết thúc và Manuel nâng cao tấm choàng để biểu diễn đường xoay người tránh né. Bằng sự tính toán chính xác, con bò lượn qua ngực anh dưới tấm choàng được nâng cao. Manuel ngửa đầu ra sau tránh mấy cán lao cắm lên mình bò. Con bò màu đen, nóng hổi chạm vào ngực anh khi nó vượt qua.

Gần quá, Manuel nghĩ. Cúi mình qua hàng rào, Zurito bảo nhanh gã Gypsy mang tấm choàng chạy về phía Manuel. Zurito kéo sụp mũ xuống, theo dõi Manuel ở bên kia đấu trường.

Manuel đang đối diện trở lại với con bò, tấm choàng hạ thấp, về phía trái. Đầu con bò cúi xuống khi nó nhìn tấm choàng.

“Nếu Belmonte thực hiện pha này thì khán giả đã phát cuồng lên”, người của Retana nói.

Zurito lặng im. Ông đang dõi theo Manuel ở giữa đấu trường.

“Ông chủ đào đâu ra gã này vậy?” người của Retana hỏi.

“Từ bệnh viện”, Zurito đáp.

“Đấy là nơi hẳn sẽ chóng quay lại thôi”, người của Retana nói.

Zurito quay sang hắn.

“Gõ vào đó”, ông nói, tay trở về phía hàng rào.

“Tôi chỉ đùa thôi, anh bạn”, người của Retana nói.

“Gõ vào thanh gỗ”.

Người của Retana chồm về phía trước, gõ ba lần vào hàng rào.

“Nhìn ra đấu trường”, Zurito nói.

Ngay chính giữa đấu trường, dưới ánh đèn, Manuel đang quỳ gối, đối mặt con bò; rồi khi hai tay anh nâng tấm choàng lên, đuôi con bò cong lại, nó tấn công.

Manuel vặn nhanh người và lúc con bò tấn công trở lại tấm choàng theo đường cong của nửa vòng tròn, nó khuỵu gối.

“Này, tay kia thật đúng là một đấu sĩ vĩ đại”, người của Retana nói.

“Không, anh ta không phải,” Zurito nói.

Tay trái giữ tấm choàng, tay phải cầm gươm, Manuel đứng dậy nghiêng người đáp lại tiếng vỗ tay hoan hô trên khán đài tối.

Con bò nhổm dậy, đầu cúi thấp, đứng chờ.

Zurito bảo hai trong số những kỵ mã, mang tấm choàng chạy ra đứng phía sau Manuel. Bây giờ đã có bốn người sau lưng anh. Hernandez vẫn theo anh kể từ lúc anh mang tấm choàng bước ra. Fuentes đứng bình tĩnh quan sát, tấm choàng ép sát vào thân hình cao lớn, khỏe mạnh. Giờ thì hai người nữa đến, Hernandez bảo họ đứng cạnh nhau. Manuel đứng một mình, đối diện con bò.

Manuel vẫy đám người mang tấm choàng lùi lại. Lúc thận trọng bước lui, họ thấy mặt anh tái nhợt, đẫm mồ hôi.

Sao bọn chúng không hiểu phải lùi lại nhỉ? Chúng có muốn con bò để ý đến mấy tấm choàng sau khi mình đã chế ngự được nó và sẵn sàng? Không có chuyện ấy anh cũng đã có quá nhiều điều để lo lắng.

Con bò đang đứng, bốn chân bất động, nhìn tấm choàng. Tay trái Manuel phẩy nhẹ tấm choàng. Mắt con bò dán vào. Cơ thể nó nặng nề. Đầu cúi thấp nhưng không quá thấp.

Manuel vung tấm choàng về phía nó. Con bò không nhúc nhích. Chỉ đôi mắt dõi theo.

Hắn hóa chì, Manuel nghĩ. Hắn vuông rồi. Hắn bị đóng khung. Hắn sẽ chổng vó.

Anh tư duy bằng ngôn ngữ đấu trường. Thỉnh thoảng anh nảy ra một ý tưởng song vì lớp tiếng lóng nghề nghiệp không bắt kịp nên anh không thể định hình ý tưởng ấy. Bản năng và tri thức của anh hoạt động một cách máy móc, đầu óc anh vận động chậm chạp để tìm kiếm từ ngữ. Anh quá hiểu lũ bò. Anh không phải nghĩ nhiều về chúng. Anh chỉ làm một việc đúng đắn. Mắt anh quan sát mọi chuyển đổi và cơ thể anh thực hiện những động tác cần thiết mà không cần suy nghĩ. Nếu phải suy nghĩ thì anh đã đi đứt.

Bây giờ, đối diện con bò, trong cùng một lúc, anh ý thức được nhiều thứ. Đấy là cặp sừng, một chiếc đã bị toe, đập; chiếc còn lại nhọn hoắt, phía sừng trái là bên có lợi cho anh, đâm một nhát thần tốc và quyết định, hạ thấp mảnh vải để con bò cúi theo, chồm qua sừng, cắm ngập lưỡi gươm vào một điểm chỉ lớn bằng đồng năm peseta ngay trên gáy, giữa khoảng gẫy oằn trên vai con bò. Anh phải thực hiện tất cả các động tác này và phải thoát ra khỏi cặp sừng. Anh biết mình phải làm tất cả và ý tưởng duy nhất trong anh lúc này là: “Corto y derecho” [¹] .

“Corto y derecho”. Anh nghĩ lúc đang phất tấm choàng. Thần tốc và quyết định. Corto y derecho, anh tuốt gươm ra khỏi vỏ, dự định tấn công bên phía sừng trái đã bị dập, đưa chéo tấm choàng sang phía bên kia, tay phải cầm gươm di chuyển theo hướng ánh mắt dõi tìm điểm cắm xuống, và nhón chân lên nhìn dọc theo lưỡi kiếm hướng mũi xuống một điểm ở phía cao trên vai bờ.

Corto y derecho anh lao người lên con bò.

Có một cú sốc rồi anh thấy mình bị hất tung lên trời. Thanh kiếm được kéo theo khi anh bị tung lên rồi trượt khỏi tay anh. Anh rơi xuống đất, con bò bên trên anh. Nằm trên mặt đất, Manuel dùng chân đá vào mõm bò. Đá, đá mãi, con bò bám sát anh, do điên cuồng nên húc trượt, đầu nó bổ vào người anh, sừng cắm phập xuống cát. Tiếp tục đá vào con bò như một cầu thủ giữ quả bóng trong không khí, Manuel cầm chân con bò ở khoảng cách, không để húc được anh.

Manuel cảm thấy tiếng gió sau lưng từ mấy tấm choàng phất nhử con bò, rồi con bò bị dụ, vội vã lao vượt qua anh. Bóng tối, lúc bụng nó vượt qua. Không chạm phải người Manuel mảy may.

Manuel đứng dậy nhặt tấm choàng. Fuentes trao anh thanh gươm. Nó bị cong khi đâm phải xương vai. Manuel dùng gối uốn thẳng rồi chạy về phía con bò lúc bấy giờ đang đứng cạnh một trong những con ngựa chết. Lúc anh chạy, chiếc áo của anh vỗ vỗ dưới nách nơi bị sừng bò xé rách.

“Đưa nó ra khỏi đó”, Manuel hét gọi gã Gypsy, Con bò đánh hơi được mùi máu từ xác ngựa chết và húc rách tấm bạt. Nó quay sang tấn công tấm choàng của Fuentes với một mảnh bạt rách bám vào đầu sừng dập, đám đông hò reo.

Trên đấu trường, con bò lắc lắc đầu để hất mảnh vải. Hernandez, chạy vượt lên từ phía sau, chộp một đầu mảnh vải và nhẹ nhàng nhắc ra khỏi sừng.

Con bò lao theo mấy bước rồi đứng im. Nó bình tĩnh lại. Manuel cầm gươm và tấm choàng bước về phía nó. Anh vung tấm choàng. Con bò không tấn công.

Manuel tranh thủ tiếp cận con bò, mắt nhìn theo lưỡi kiếm hạ xuống. Con bò bất động như thể đã chết đứng, không còn khả năng tấn công.

Manuel nhón chân, liếc nhìn ánh thép và đâm xuống.

Một lần nữa, có cú sốc và lập tức anh thấy mình văng ra sau, đập mạnh người xuống cát. Lần này không còn cơ hội để đá nữa. Con bò đã cúi trên người anh. Manuel nằm ôm đầu vờ chết, con bò húc anh, húc vào lưng, vùi mặt anh trong cát. Anh cảm nhận chiếc sừng len qua cánh tay gấp lại của anh, cắm phập xuống cát. Con bò húc vào chỗ thắt lưng. Mặt anh vùi sâu vào trong cát. Cái sừng đâm thủng cánh tay áo và xé rách. Manuel bị ném lên rồi con bò lại đuổi theo mấy tấm choàng.

Manuel đứng dậy, tìm gươm và tấm choàng, dùng ngón tay cái thử mũi kiếm rồi chạy về phía hàng rào đổi thanh kiếm khác.

Người của Retana đưa kiếm qua hàng rào cho anh.

“Lau mặt đi”, hắn nói.

Manuel, trong lúc chạy lại phía con bò, dùng khăn mùi xoa lau khuôn mặt đầy máu của mình. Anh không trông thấy Zurito, Zurito đâu nhỉ?

Nhóm đấu sĩ rời con bò, cầm tấm choàng chờ đợi. Sau đợt tấn công vừa rồi con bò đứng nặng nề và đần độn.

Manuel mang tấm choàng tiến về phía nó. Anh dừng lại, vung lên. Con bò không phản ứng. Anh đưa tấm vải từ phải sang trái rồi từ trái sang phải trước mõm nó. Con bò nhìn tấm vải và lắc sừng song nó chẳng tấn công. Nó đang đợi Manuel.

Manuel đâm ngại. Chẳng còn cách nào khác ngoài việc lao vào. Corto y derecho. Anh tiến sát con bò, đưa chéo tấm choàng qua người rồi tấn công. Khi phóng gươm đâm, anh nhảy sang trái tránh cái sừng. Con bò vượt qua anh, thanh kiếm lao thẳng lên không trung, lấp lánh trong ánh đèn cao áp rồi rơi nằm phơi cái chuôi đỏ trên cát.

Manuel chạy vội đến, nhặt lên. Cây kiếm bị cong, anh tì lên đầu gối uốn thẳng lại.

Khi chạy về phía con bò đang đứng lặng lẽ trở lại, anh vượt qua. Hernandez đứng với tấm choàng của mình.

“Nó là cả khối xương”, cậu ta nói để động viên.

Manuel gật đầu, chùi mặt. Anh đút chiếc khăn tay đẫm máu vào túi.

Con bò còn đó. Bây giờ nó đứng gần hàng rào. Đồ chết tiệt. Có lẽ là cả khối xương, có lẽ chẳng còn kẽ hở nào để cắm mũi gươm vào. Mẹ kiếp! Anh sẽ cho bọn chúng thấy.

Anh cố đưa tấm choàng ra dụ nhưng con bò không cử động. Manuel liên tực đưa tấm choàng qua lại trước mặt con bò. Chẳng hề động đậy.

Anh cuộn tấm áo choàng, tuốt kiếm, tiến đến lao thẳng vào con bò. Anh cảm thấy lưỡi kiếm oằn lại lúc đâm xuống, cảm thấy cả sức mạnh của cơ thể dồn hết lên dốc kiếm rồi thanh kiếm bắn thẳng lên trời, rơi xuống khán giả. Manuel bị đẩy lùi lại khi thanh kiếm nảy lên.

Từ trong bóng tối, những chiếc đệm đầu tiên quẳng vào anh bị trượt. Rồi thì một chiếc đã ném trúng mặt anh, khuôn mặt đẫm máu đang ngước nhìn đám đông. Những chiếc đệm được ném xuống nhanh hơn. Rải nhiều trên mặt cát. Từ dãy ghế gần hàng rào, ai đó còn ném cả vỏ chai sâm banh. Nó đập vào chân Manuel. Anh đứng đó ngước mắt nhìn vào bóng tối nơi nhiều thứ vẫn tiếp tục được liệng xuống. Rồi thì có tiếng của vật gì đó át trong không gian, rơi xuống cạnh anh. Manuel cúi nhặt lên. Đấy là thanh kiếm của anh. Anh bẻ thẳng nó trên đầu gối rồi đưa lên phác một điệu bộ với đám đông.

“Cám ơn các bạn”, anh nói “Xin cảm ơn”.

Ôi, đồ con hoang nhơ nhuốc! Đồ con hoang bẩn thỉu! Mày, đồ chó đẻ thối tha! Anh đá một tấm đệm khi đang chạy.

Con bò đứng đó. Điềm nhiên như trước. Được rồi, đồ chó đẻ thối thây kia!

Manuel vung tấm choàng trước cái mõm đen của con bò.

Chẳng buồn nhúc nhích.

Mày không hả! Đợi đấy. Anh bước lại gần và chọc đầu nhọn của tấm choàng vào chiếc mõm ướt của con bò.

Con bò chồm lên người anh lúc anh nhảy lùi trượt chân vào tấm đệm; anh cảm nhận chiếc sừng đâm vào người, phía mạn sườn. Anh chộp lấy cái sừng bằng cả hai tay, nắm chặt và cố trườn người ra. Con bò hất tung, anh thoát khỏi cái sừng. Anh nằm im. Ổn rồi, con bò đã bị dụ đi.

Anh đứng dậy, ho và cảm thấy xương bị gãy, vỡ. Đồ con hoang bẩn thỉu!

“Đưa tôi thanh kiếm”, anh thét gọi. “Đưa tôi thanh kiếm”.

Fuentes mang tấm choàng và thanh kiếm bước đến.

Hernandez quàng tay qua người anh.

“Đến nhà thương đi, anh bạn”, cậu ta nói. “Đừng có ngốc như thế nữa”.

“Tránh tôi ra” Manuel nói. “Cút xa khỏi tôi”.

Anh vùng ra, Hernandez nhún vai. Manuel chạy về phía con bò.

Con bò đứng đó, nặng nề chôn chân lặng lẽ.

Được rồi, đồ con hoang! Manuel tuốt kiếm khỏi tấm choàng, liếc nhìn trong lúc di chuyển rồi lao thẳng vào con bò. Anh cảm thấy lưỡi kiếm đi ngọt một đường. Ngập đến tận chuôi. Bốn ngón tay và cả ngón cái lún vào mình bò. Dòng máu nóng tràn đến mắt cá tay, anh chồm lên con bò.

Con bò lảo đảo, kéo theo anh lúc ngã, rồi như thể chìm xuống, anh vẫn đứng vững. Anh nhìn con bò từ từ ngả nghiêng rồi bất thình lình chổng bốn vó lên trời.

Anh phác cử chỉ chào khán giả, bàn tay ấm máu bò.

Xong rồi, đồ con hoang! Anh muốn nói điều gì đó nhưng anh bắt đầu ho. Cơn ho nóng hổi và ngột ngạt. Anh nhìn xuống tìm tấm choàng. Anh phải đến đằng kia chào vị chủ tịch. Cút mẹ mày đi Chủ tịch! Anh đang ngồi xuống nhìn vật gì đó. Đấy là con bò. Bốn chân chổng ngược. Cái lưỡi dày thè ra. Mấy con gì đang bò trên bụng vả chân của nó. Bò trên khoảng lông thưa. Con bò chết. Con bò chết tiệt! Cả họ hàng chết tiệt nhà bay! Anh đứng dậy và bắt đầu ho. Anh ngồi xuống lần nữa, ho rủ rượi. Ai đó đến đỡ anh dậy.

Họ đưa anh qua đấu trường, đến bệnh viện, họ chạy bên anh trên cát, bị kẹt ở cổng lúc đàn lừa vào rồi đi vòng dưới hành lang tối, mấy người ấy càu nhàu khi đưa anh lên cầu thang, rồi đặt anh xuống.

Bác sĩ và hai người vận đồ trắng đang đợi. Họ đưa anh lên bàn. Áo sơ-mi bị cắt bỏ. Manuel cảm thấy mệt mỏi. Toàn bộ lồng ngực bên trong của anh bỏng rát. Anh bắt đầu ho và họ đút cái gì đó vào miệng anh. Mọi người rất bận rộn.

Ánh điện rọi vào mắt anh. Anh nhắm lại.

Anh nghe bước chân ai đó nặng nề lên cầu thang. Rồi anh không nghe rõ nữa. Rồi anh nghe tiếng ồn ào từ xa vọng lại. Đấy là đám đông. Ừ, ai đó sẽ phải thay anh giết con bò kế tiếp. Họ đã cắt bỏ hết chiếc sơ-mi của anh. Bác sĩ mỉm cười với anh. Retana đứng đó.

“Chào Retana!” Manuel nói. Anh không thể nghe nổi giọng mình.

Retana mỉm cười và nói điều gì đó. Manuel không nghe rõ.

Zurito đứng cạnh bàn, cúi nhìn nơi bác sĩ xem xét. Ông vận đồ kỵ mã nhưng không đội mũ.

Zurito nói gì đó với anh. Anh không nghe được giọng ông.

Zurito đang nói với Retana. Một người vận đồ trắng mỉm cười và đưa Retana cái kéo. Retana chuyển cho Zurito. Zurito nói gì với Manuel. Anh không thể nghe nổi.

Cái bàn phẫu thuật chết tiệt này. Trước đây anh đã từng lên bàn mổ nhiều lần. Anh sẽ không chết. Nếu anh sắp chết thì hẳn phải có một linh mục ở đây.

Zurito đang nói gì đó với anh. Tay cầm cái kéo.

À ra thế. Họ sắp cắt búi tóc của anh. Họ sẽ cắt bím tóc của anh.

Manuel ngồi bật dậy trên bàn mổ. Bác sĩ giận dữ bước lại. Ai đó nắm giữ lấy anh.

“Anh không thể làm thế, Manos”, anh nói.

Đột nhiên, anh nghe rõ ràng giọng Zurito.

“Được rồi”, sẽ nói. “Mình sẽ không làm như thế. Mình chỉ đùa thôi”.

“Tôi sẽ bình phục”, Manuel nói. “Tôi chỉ không gặp may thôi mà. Tất cả chỉ có thế”.

Manuel nằm xuống. Họ đặt cái gì đó lên mặt anh. Nó rất quen. Anh hít sâu vào. Anh thấy rất rã rời. Anh thật quá mệt. Họ mang vật ấy khỏi mặt anh.

“Tôi sẽ bình phục”, Manuel nói yếu ớt. “Tôi sẽ lừng danh”.

Retana nhìn Zurito rồi bước về phía cửa.

“Tôi ở lại với cậu ấy”, Zurito nói.

Retana nhún vai.

Manuel mở mắt nhìn Zurito

“Tôi sẽ không bình phục hay sao hở Manos?” anh hỏi để củng cố niềm tin.

“Chắc rồi”, Zurito nói. “Cậu sẽ lừng danh”

Tay phụ tá của bác sĩ úp một vật hình nón lên mặt Manuel, anh hít sâu vào. Zurito đứng nhìn, bối rối.

--------------------------------

1        Thần tốc và quyết định.

➖➖➖

 

Phần tiếng Anh

The Undefeated by Ernest Hemingway

---

MANUEL    GARCIA  CLIMBED THE       STAIRS          to       Don Miguel Retana’s office. He set down his suitcase and knocked on the door. There was no answer. Manuel, standing in the hallway, felt there was someone in the room. He felt it through the door.

“Retana,” he said, listening. There was no answer.

He’s there, all right, Manuel thought. “Retana,” he said and banged the door. “Who’s there?” said someone in the office. “Me, Manolo,” Manuel said.

“What do you want?” asked the voice. “I want to work,” Manuel said.

Something in the door clicked several times and it swung open. Manuel went in, carrying his suitcase.

A little man sat behind a desk at the far side of the room. Over his head was a bull’s head, stuffed by a Madrid taxidermist; on the walls were framed photographs and bull-fight posters.

The little man sat looking at Manuel. “I thought they’d killed you,” he said.

Manuel knocked with his knuckles on the desk. The little man sat looking at him across the desk. “How many corridas you had this year?” Retana asked.

“One,” he answered.

“Just that one?” the little man asked. “That’s all.”

“I read about it in the papers,” Retana said. He leaned back in the chair and looked at Manuel.

Manuel looked up at the stuffed bull. He had seen it often before. He felt a certain family interest in it. It had killed his brother, the promising one, about nine years ago. Manuel remembered the day. There was a brass plate on the oak shield the bull’s head was mounted on. Manuel could not read it, but he imagined it was in memory of his brother. Well, he had been a good kid.

The plate said: “The Bull ‘Mariposa’ of the Duke of Veragua, which accepted 9 varas for 7 caballos, and caused the death of Antonio Garcia, Novillero, April 27, 1909.”

Retana saw him looking at the stuffed bull’s head.

“The lot the Duke sent me for Sunday will make a scandal,” he said. “They’re all bad in the legs.

What do they say about them at the Café?”

“I don’t know,” Manuel said. “I just got in.” “Yes,” Retana said. “You still have your bag.”

He looked at Manuel, leaning back behind the big desk. “Sit down,” he said. “Take off your cap.”

Manuel sat down; his cap off, his face was changed. He looked pale, and his coleta pinned forward on his head, so that it would not show under the cap, gave him a strange look.

“You don’t look well,” Retana said.

“I just got out of the hospital,” Manuel said. “I heard they’d cut your leg off,” Retana said. “No,” said Manuel. “It got all right.”

Retana leaned forward across the desk and pushed a wooden box of cigarettes toward Manuel. “Have a cigarette,” he said.

“Thanks.” Manuel lit it.

“Smoke?” he said, offering the match to Retana. “No,” Retana waved his hand, “I never smoke.” Retana watched him smoking.

“Why don’t you get a job and go to work?” he said.

“I don’t want to work,” Manuel said. “I am a bullfighter.” “There aren’t any bullfighters any more,” Retana said. “I’m a bullfighter,” Manuel said.

“Yes, while you’re in there,” Retana said. Manuel laughed.

Retana sat, saying nothing and looking at Manuel.

“I’ll put you in a nocturnal if you want,” Retana offered. “When?” Manuel asked.

“Tomorrow night.”

“I don’t like to substitute for anybody,” Manuel said. That was the way they all got killed. That was the way Salvador got killed. He tapped with his knuckles on the table.

“It’s all I’ve got,” Retana said.

“Why don’t you put me on next week?” Manuel suggested.

“You wouldn’t draw,” Retana said. “All they want is Litri and Rubito and La Torre. Those kids are good.”

“They’d come to see me get it,” Manuel said, hopefully.

“No, they wouldn’t. They don’t know who you are any more.” “I’ve got a lot of stuff,” Manuel said.

“I’m offering to put you on tomorrow night,” Retana said. “You can work with young Hernandez and kill two novillos after the Charlots.”

“Whose novillos?” Manuel asked.

“I don’t know. Whatever stuff they’ve got in the corrals. What the veterinaries won’t pass in the daytime.”

“I don’t like to substitute,” Manuel said.

“You can take it or leave it,” Retana said. He leaned forward over the papers. He was no longer interested. The appeal that Manuel had made to him for a moment when he thought of the old days was gone. He would like to get him to substitute for Larita because he could get him cheaply. He could get others cheaply too. He would like to help him though. Still he had given him the chance. It was up to him.

“How much do I get?” Manuel asked. He was still playing with the idea of refusing. But he knew he could not refuse.

“Two hundred and fifty pesetas,” Retana said. He had thought of five hundred, but when he opened his mouth it said two hundred and fifty.

“You pay Villalta seven thousand,” Manuel said.

“You’re not Villalta,” Retana said. “I know it,” Manuel said.

“He draws it, Manolo,” Retana said in explanation.

“Sure,” said Manuel. He stood up. “Give me three hundred, Retana.” “All right,” Retana agreed. He reached in the drawer for a paper. “Can I have fifty now?” Manuel asked.

“Sure,” said Retana. He took a fifty-peseta note out of his pocket-book and laid it, spread out flat, on the table.

Manuel picked it up and put it in his pocket. “What about a cuadrilla?” he asked.

“There’s the boys that always work for me nights,” Retana said. “They’re all right.” “How about picadors?” Manuel asked.

“They’re not much,” Retana admitted.

“I’ve got to have one good pic,” Manuel said. “Get him then,” Retana said. “Go and get him.”

“Not out of this,” Manuel said. “I’m not paying for any cuadrilla out of sixty duros.” Retana said nothing but looked at Manuel across the big desk.

“You know I’ve got to have one good pic,” Manuel said. Retana said nothing but looked at Manuel from a long way off. “It isn’t right,” Manuel said.

Retana was still considering him, leaning back in his chair, considering him from a long way away.

“There’re the regular pics,” he offered.

“I know,” Manuel said. “I know your regular pics.” Retana did not smile. Manuel knew it was over.

“All I want is an even break,” Manuel said reasoningly. “When I go out there I want to be able to call my shots on the bull. It only takes one good picador.”

He was talking to a man who was no longer listening.

“If you want something extra,” Retana said, “go and get it. There will be a regular cuadrilla out there. Bring as many of your own pics as you want. The charlotada is over by 10.30.”

“All right,” Manuel said. “If that’s the way you feel about it.” “That’s the way,” Retana said.

“I’ll see you tomorrow night,” Manuel said. “I’ll be out there,” Retana said.

Manuel picked up his suitcase and went out. “Shut the door,” Retana called.

Manuel looked back. Retana was sitting forward looking at some papers. Manuel pulled the door tight until it clicked.

He went down the stairs and out of the door into the hot brightness of the street. It was very hot in the street and the light on the white buildings was sudden and hard on his eyes. He walked down the shady side of the steep street toward the Puerta del Sol. The shade felt solid and cool as running water. The heat came suddenly as he crossed the intersecting streets. Manuel saw no one he knew in all the people he passed.

Just before the Puerta del Sol he turned into a café.

It was quiet in the café. There were a few men sitting at tables against the wall. At one table four men played cards. Most of the men sat against the wall smoking, empty coffee-cups and liqueur- glasses before them on the tables. Manuel went through the long room to a small room in back. A man sat at a table in the corner asleep. Manuel sat down at one of the tables.

A waiter came in and stood beside Manuel’s table. “Have you seen Zurito?” Manuel asked him.

“He was in before lunch,” the waiter answered. “He won’t be back before five o’clock.” “Bring me some coffee and milk and a shot of the ordinary,” Manuel said.

The waiter came back into the room carrying a tray with a big coffee-glass and a liqueur-glass on it. In his left hand he held a bottle of brandy. He swung these down to the table and a boy who had followed him poured coffee and milk into the glass from two shiny, spouted pots with long handles.

Manuel took off his cap and the waiter noticed his pigtail pinned forward on his head. He winked at the coffee-boy as he poured out the brandy into the little glass beside Manuel’s coffee. The coffee-boy looked at Manuel’s pale face curiously.

“You fighting here?” asked the waiter, corking up the bottle. “Yes,” Manuel said. “Tomorrow.”

The waiter stood there, holding the bottle on one hip. “You in the Charlie Chaplins?” he asked.

The coffee-boy looked away, embarrassed. “No. In the ordinary.”

“I thought they were going to have Chaves and Hernandez,” the waiter said. “No. Me and another.”

“Who? Chaves or Hernandez?” “Hernandez, I think.”

“What’s the matter with Chaves?” “He got hurt.”

“Where did you hear that?” “Retana.”

“Hey, Looie,” the waiter called to the next room, “Chaves got cogida.”

Manuel had taken the wrapper off the lumps of sugar and dropped them into his coffee. He stirred it and drank it down, sweet, hot, and warming in his empty stomach. He drank off the brandy.

“Give me another shot of that,” he said to the waiter.

The waiter uncorked the bottle and poured the glass full, slopping another drink into the saucer.

Another waiter had come up in front of the table. The coffee-boy was gone. “Is Chaves hurt bad?” the second waiter asked Manuel.

“I don’t know,” Manuel said, “Retana didn’t say.”

“A hell of a lot he cares,” the tall waiter said. Manuel had not seen him before. He must have just come up.

“If you stand in with Retana in this town, you’re a made man,” the tall waiter said. “If you aren’t in with him, you might just as well go out and shoot yourself.”

“You said it,” the other waiter who had come in said. “You said it then.”

“You’re right I said it,” said the tall waiter. “I know what I’m talking about when I talk about that bird.”

“Look what he’s done for Villalta,” the first waiter said.

“And that ain’t all,” the tall waiter said. “Look what he’s done for Marcial Lalanda. Look what he’s done for Nacional.”

“You said it, kid,” agreed the short waiter.

Manuel looked at them, standing talking in front of his table. He had drunk his second brandy.

They had forgotten about him. They were not interested in him.

“Look at that bunch of camels,” the tall waiter went on. “Did you ever see this Nacional II?” “I seen him last Sunday, didn’t I?” the original waiter said.

“He’s a giraffe,” the short waiter said.

“What did I tell you?” the tall waiter said. “Those are Retana’s boys.”

“Say, give me another shot of that,” Manuel said. He had poured the brandy the waiter had slopped over in the saucer into his glass and drank it while they were talking.

The original waiter poured his glass full mechanically, and the three of them went out of the room talking.

In the far corner the man was still asleep, snoring slightly on the intaking breath, his head back against the wall.

Manuel drank his brandy. He felt sleepy himself. It was too hot to go out into the town. Besides there was nothing to do. He wanted to see Zurito. He would go to sleep while he waited. He kicked his suitcase under the table to be sure it was there. Perhaps it would be better to put it back under the seat, against the wall. He leaned down and shoved it under. Then he leaned forward on the table and went to sleep.

When he woke there was someone sitting across the table from him. It was a big man with a heavy brown face like an Indian. He had been sitting there some time. He had waved the waiter away and sat reading the paper and occasionally looking down at Manuel, asleep, his head on the table. He read the paper laboriously, forming the words with his lips as he read. When it tired him he looked at Manuel. He sat heavily in the chair, his black Cordoba hat tipped forward.

Manuel sat up and looked at him. “Hello, Zurito,” he said.

“Hello, kid,” the big man said.

“I’ve been asleep.” Manuel rubbed his forehead with the back of his fist. “I thought maybe you were.”

“How’s everything?”

“Good. How is everything with you?” “Not so good.”

They were both silent. Zurito, the picador, looked at Manuel’s white face. Manuel looked down at the picador’s enormous hands folding the paper to put away in his pocket.

“I got a favor to ask you, Manos,” Manuel said.

Manosduros was Zurito’s nickname. He never heard it without thinking of his huge hands. He put them forward on the table self-consciously.

“Let’s have a drink,” he said. “Sure,” said Manuel.

The waiter came and went and came again. He went out of the room looking back at the two men at the table.

“What’s the matter, Manolo?” Zurito set down his glass.

“Would you pic two bulls for me tomorrow night?” Manuel asked, looking up at Zurito across the table.

“No,” said Zurito. “I’m not pic-ing.”

Manuel looked down at his glass. He had expected that answer; now he had it. Well, he had it.

“I’m sorry, Manolo, but I’m not pic-ing.” Zurito looked at his hands. “That’s all right,” Manuel said.

“I’m too old,” Zurito said.

“I just asked you,” Manuel said. “Is it the nocturnal tomorrow?”

“That’s it. I figured if I had just one good pic, I could get away with it.” “How much are you getting?”

“Three hundred pesetas.”

“I get more than that for pic-ing.”

“I know,” said Manuel. “I didn’t have any right to ask you.”

“What do you keep on doing it for?” Zurito asked. “Why don’t you cut off your coleta, Manolo?” “I don’t know,” Manuel said.

“You’re pretty near as old as I am,” Zurito said.

“I don’t know,” Manuel said. “I got to do it. If I can fix it so that I get an even break, that’s all I want. I got to stick with it, Manos.”

“No, you don’t.”

“Yes, I do. I’ve tried keeping away from it.”

“I know how you feel. But it isn’t right. You ought to get out and stay out.” “I can’t do it. Besides, I’ve been going good lately.”

Zurito looked at his face. “You’ve been in the hospital.”

“But I was going great when I got hurt.”

Zurito said nothing. He tipped the cognac out of his saucer into his glass. “The papers said they never saw a better faena,” Manuel said.

Zurito looked at him.

“You know when I get going I’m good,” Manuel said. “You’re too old,” the picador said.

“No,” said Manuel. “You’re ten years older than I am.” “With me it’s different.”

“I’m not too old,” Manuel said.

They sat silent, Manuel watching the picador’s face. “I was going great till I got hurt,” Manuel offered.

“You ought to have seen me, Manos,” Manuel said, reproachfully. “I don’t want to see you,” Zurito said. “It makes me nervous.” “You haven’t seen me lately.”

“I’ve seen you plenty.”

Zurito looked at Manuel, avoiding his eyes. “You ought to quit it, Manolo.”

“I can’t,” Manuel said. “I’m going good now, I tell you.” Zurito leaned forward, his hands on the table.

“Listen. I’ll pic for you and if you don’t go big tomorrow night, you’ll quit. See? Will you do that?”

“Sure.”

Zurito leaned back, relieved.

“You got to quit,” he said. “No monkey business. You got to cut the coleta.”

“I won’t have to quit,” Manuel said. “You watch me. I’ve got the stuff.” Zurito stood up. He felt tired from arguing.

“You got to quit,” he said. “I’ll cut your coleta myself.” “No, you won’t,” Manuel said. “You won’t have a chance.” Zurito called the waiter.

“Come on,” said Zurito. “Come on up to the house.”

Manuel reached under the seat for his suitcase. He was happy. He knew Zurito would pic for him. He was the best picador living. It was all simple now.

“Come on up to the house and we’ll eat,” Zurito said.

° ° °

Manuel stood in the patio de caballos waiting for the Charlie Chaplins to be over. Zurito stood beside him. Where they stood it was dark. The high door that led into the bull-ring was shut. Above them they heard a shout, then another shout of laughter. Then there was silence. Manuel liked the smell of the stables about the patio de caballos. It smelt good in the dark. There was another roar from the arena and then applause, prolonged applause, going on and on.

“You ever seen these fellows?” Zurito asked, big and looming beside Manuel in the dark. “No,” Manuel said.

“They’re pretty funny,” Zurito said. He smiled to himself in the dark.

The high, double, tight-fitting door into the bull-ring swung open and Manuel saw the ring in the hard light of the arc-lights, the plaza, dark all the way around, rising high; around the edge of the ring were running and bowing two men dressed like tramps, followed by a third in the uniform of a hotel bell-boy who stooped and picked up the hats and canes thrown down onto the sand and tossed them back up into the darkness.

The electric light went on in the patio.

“I’ll climb onto one of those ponies while you collect the kids,” Zurito said.

Behind them came the jingle of the mules, coming out to go into the arena and be hitched onto the dead bull.

The members of the cuadrilla, who had been watching the burlesque from the runway between the barrera and the seals, came walking back and stood in a group talking, under the electric light in the patio. A good-looking lad in a silver-and-orange suit came up to Manuel and smiled.

“I’m Hernandez,” he said and put out his hand. Manuel shook it.

“They’re regular elephants we’ve got tonight,” the boy said cheerfully. “They’re big ones with horns,” Manuel agreed.

“You drew the worst lot,” the boy said.

“That’s all right,” Manuel said. “The bigger they are, the more meat for the poor.” “Where did you get that one?” Hernandez grinned.

“That’s an old one,” Manuel said. “You line up your cuadrilla, so I can see what I’ve got.” “You’ve got some good kids,” Hernandez said. He was very cheerful. He had been on twice before in nocturnals and was beginning to get a following in Madrid. He was happy the fight would start in a few minutes.

“Where are the pics?” Manuel asked.

“They’re back in the corrals fighting about who gets the beautiful horses,” Hernandez grinned.

The mules came through the gate in a rush, the whips snapping, bells jangling and the young bull ploughing a furrow of sand.

They formed up for the paseo as soon as the bull had gone through.

Manuel and Hernandez stood in front. The youths of the cuadrillas were behind, their heavy capes furled over their arms. In back, the four picadors, mounted, holding their steel-tipped push- poles erect in the half-dark of the corral.

“It’s a wonder Retana wouldn’t give us enough light to see the horses by,” one picador said.

He knows we’ll be happier if we don’t get too good a look at these skins,” another pic answered.

“This thing I’m on barely keeps me off the ground,” the first picador said. “Well, they’re horses.”

“Sure, they’re horses.”

They talked, sitting their gaunt horses in the dark.

Zurito said nothing. He had the only steady horse of the lot. He had tried him, wheeling him in the corrals and he responded to the bit and the spurs. He had taken the bandage off his right eye and cut the strings where they had tied his ears tight shut at the base. He was a good, solid horse, solid on his legs. That was all he needed. He intended to ride him all through the corrida. He had already, since he had mounted, sitting in the half-dark in the big, quilted saddle, waiting for the paseo, pic-ed through the whole corrida in his mind. The other picadors went on talking on both sides of him. He did not hear them.

The two matadors stood together in front of their three peones, their capes furled over their left arms in the same fashion. Manuel was thinking about the three lads in back of him. They were all three Madrileños, like Hernandez, boys about nineteen. One of them, a gypsy, serious, aloof, and dark-faced, he liked the look of. He turned.

“What’s your name, kid?” he asked the gypsy. “Fuentes,” the gypsy said.

“That’s a good name,” Manuel said. The gypsy smiled, showing his teeth.

“You take the bull and give him a little run when he comes out,” Manuel said.

“All right,” the gypsy said. His face was serious. He began to think about just what he would do. “Here she goes,” Manuel said to Hernandez.

“All right. We’ll go.”

Heads up, swinging with the music, their right arms swinging free, they stepped out, crossing the sanded arena under the arc-lights, the cuadrillas opening out behind, the picadors riding after, behind came the bull-ring servants and the jingling mules. The crowd applauded Hernandez as they marched across the arena. Arrogant, swinging, they looked straight ahead as they marched.

They bowed before the president, and the procession broke up into its component parts. The bull-fighters went over to the barrera and changed their heavy mantles for the light fighting capes. The mules went out. The picadors galloped jerkily around the ring, and two rode out the gate they had come in by. The servants swept the sand smooth.

Manuel drank a glass of water poured for him by one of Retana’s deputies, who was acting as his manager and sword-handler. Hernandez came over from speaking with his own manager.

“You got a good hand, kid,” Manuel complimented him. “They like me,” Hernandez said happily.

“How did the paseo go?” Manuel asked Retana’s man.

“Like a wedding,” said the handler. “Fine. You came out like Joselito and Belmonte.”

Zurito rode by, a bulky equestrian statue. He wheeled his horse and faced him toward the toril on the far side of the ring where the bull would come out. It was strange under the arc-light. He pic-ed in the hot afternoon sun for big money. He didn’t like this arc-light business. He wished they would get started.

Manuel went up to him.

“Pic him, Manos,” he said. “Cut him down to size for me.”

“I’ll pic him, kid,” Zurito spat on the sand. “I’ll make him jump out of the ring.” “Lean on him, Manos,” Manuel said.

“I’ll lean on him,” Zurito said. “What’s holding it up?” “He’s coming now,” Manuel said.

Zurito sat there, his feet in the box-stirrups, his great legs in the buckskin-covered armor gripping the horse, the reins in his left hand, the long pic held in his right hand, his broad hat well down over his eyes to shade them from the lights, watching the distant door of the toril. His horse’s ears quivered. Zurito patted him with his left hand.

The red door of the toril swung back and for a moment Zurito looked into the empty passageway far across the arena. Then the bull came out in a rush, skidding on his four legs as he came out under the lights, then charging in a gallop, moving softly in a fast gallop, silent except as he woofed through wide nostrils as he charged, glad to be free after the dark pen.

In the first row of seats, slightly bored, leaning forward to write on the cement wall in front of his knees, the substitute bull-fight critic of El Heraldo scribbled: “Campagnero, Negro, 42, came out at 90 miles an hour with plenty of gas—”

Manuel, leaning against the barrera, watching the bull, waved his hand and the gypsy ran out, trailing his cape. The bull, in full gallop, pivoted and charged the cape, his head down, his tail rising. The gypsy moved in a zigzag, and as he passed, the bull caught sight of him and abandoned the cape to charge the man. The gyp sprinted and vaulted the red fence of the barrera as the bull struck it with his horns. He tossed into it twice with his horns, banging into the wood blindly.

The critic of El Heraldo lit a cigarette and tossed the match at the bull, then wrote in his note-book, “large and with enough horns to satisfy the cash customers, Campagnero showed a tendency to cut into the terrain of the bull-fighters.”

Manuel stepped out on the hard sand as the bull banged into the fence. Out of the corner of his eye he saw Zurito sitting the white horse close to the barrera, about a quarter of the way around the ring to the left. Manuel held the cape close in front of him, a fold in each hand, and shouted at the bull. “Huh! Huh!” The bull turned, seemed to brace against the fence as he charged in a scramble, driving into the cape as Manuel side-stepped, pivoted on his heels with the charge of the bull, and swung the cape just ahead of the horns. At the end of the swing he was facing the bull again and held the cape in the same position close in front of his body, and pivoted again as the bull recharged. Each time, as he swung, the crowd shouted.

Four times he swung with the bull, lifting the cape so it billowed full, and each time bringing the bull around to charge again. Then, at the end of the fifth swing, he held the cape against his hip and pivoted, so the cape swung out like a ballet dancer’s skirt and wound the bull around himself like a belt, to step clear, leaving the bull facing Zurito on the white horse, come up and planted firm, the horse facing the bull, its ears forward, its lips nervous, Zurito, his hat over his eyes, leaning forward, the long pole sticking out before and behind in a sharp angle under his right arm, held half-way down, the triangular iron point facing the bull.

El Heraldo’s second-string critic, drawing on his cigarette, his eyes on the bull, wrote: “The veteran Manolo designed a series of acceptable verónicas, ending in a very Belmontistic recorte that earned applause from the regulars, and we entered the tercio of the cavalry.”

Zurito sat his horse, measuring the distance between the bull and the end of the pic. As he looked, the bull gathered himself together and charged, his eyes on the horse’s chest. As he lowered his head to hook, Zurito sunk the point of the pic in the swelling hump of muscle above the bull’s shoulder, leaned all his weight on the shaft, and with his left hand pulled the white horse into the air, front hoofs pawing, and swung him to the right as he pushed the bull under and through so the horns passed safely under the horse’s belly and the horse came down, quivering, the bull’s tail brushing his chest as he charged the cape Hernandez offered him.

Hernandez ran sideways, taking the bull out and away with the cape, toward the other picador. He fixed him with a swing of the cape, squarely facing the horse and rider, and stepped back. As the bull saw the horse he charged. The picador’s lance slid along his back, and as the shock of the charge lifted the horse, the picador was already half-way out of the saddle, lifting his right leg clear as he missed with the lance and falling to the left side to keep the horse between him and the bull. The horse, lifted and gored, crashed over with the bull driving into him, the picador gave a shove with his boots against the horse and lay clear, waiting to be lifted and hauled away and put on his feet.

Manuel let the bull drive into the fallen horse; he was in no hurry, the picador was safe; besides, it did a picador like that good to worry. He’d stay on longer next time. Lousy pics! He looked across the sand at Zurito a little way out from the barrera, his horse rigid, waiting.

“Huh!” he called to the bull, “Tomar!” holding the cape in both hands so it would catch his eye. The bull detached himself from the horse and charged the cape, and Manuel, running sideways and holding the cape spread wide, stopped, swung on his heels, and brought the bull sharply around facing Zurito.

“Campagnero accepted a pair of varas for the death of one rosinante, with Hernandez and Manolo at the quites,” El Heraldo’s critic wrote. “He pressed on the iron and clearly showed he was no horse-lover. The veteran Zurito resurrected some of his old stuff with the pike-pole, notably the suerte—”

“Olé! Olé!” the man sitting beside him shouted. The shout was lost in the roar of the crowd, and he slapped the critic on the back. The critic looked up to see Zurito, directly below him, leaning far out over his horse, the length of the pic rising in a sharp angle under his armpit, holding the pic almost by the point, bearing down with all his weight, holding the bull off, the bull pushing and driving to get at the horse, and Zurito, far out, on top of him, holding him, holding him, and slowly pivoting the horse against the pressure, so that at last he was clear. Zurito felt the moment when the horse was clear and the bull could come past, and relaxed the absolute steel lock of his resistance, and the triangular steel point of the pic ripped in the bull’s hump of shoulder muscle as he tore loose to find Hernandez’s cape before his muzzle. He charged blindly into the cape and the boy took him out into the open arena.

Zurito sat patting his horse and looking at the bull charging the cape that Hernandez swung for him out under the bright light while the crowd shouted.

“You see that one?” he said to Manuel. “It was a wonder,” Manuel said.

“I got him that time,” Zurito said. “Look at him now.”

At the conclusion of a closely turned pass of the cape the bull slid to his knees. He was up at once, but far out across the sand Manuel and Zurito saw the shine of the pumping flow of blood, smooth against the black of the bull’s shoulder.

“I got him that time,” Zurito said.

 

“He’s a good bull,” Manuel said.

“If they gave me another shot at him, I’d kill him,” Zurito said. “They’ll change the thirds on us,” Manuel said.

“Look at him now,” Zurito said.

“I got to go over there,” Manuel said, and started on a run for the other side of the ring, where the monos were leading a horse out by the bridle toward the bull, whacking him on the legs with rods and all, in a procession, trying to get him toward the bull, who stood, dropping his head, pawing, unable to make up his mind to charge.

Zurito, sitting his horse, walking him toward the scene, not missing any detail, scowled.

Finally the bull charged, the horse leaders ran for the barrera, the picador hit too far back, and the bull got under the horse, lifted him, threw him onto his back.

Zurito watched. The monos, in their red shirts, running out to drag the picador clear. The picador, now on his feet, swearing and flopping his arms. Manuel and Hernandez standing ready with their capes. And the bull, the great, black bull, with a horse on his back, hooves dangling, the bridle caught in the horns. Black bull with a horse on his back, staggering short-legged, then arching his neck and lifting, thrusting, charging to slide the horse off, horse sliding down. Then the bull into a lunging charge at the cape Manuel spread for him.

The bull was slower now, Manuel felt. He was bleeding badly. There was a sheen of blood all down his flank.

Manuel offered him the cape again. There he came, eyes open, ugly, watching the cape. Manuel stepped to the side and raised his arms, tightening the cape ahead of the bull for the verónica.

Now he was facing the bull. Yes, his head was going down a little. He was carrying it lower.

That was Zurito.

Manuel flopped the cape; there he comes; he side-stepped and swung in another verónica. He’s shooting awfully accurately, he thought. He’s had enough fight, so he’s watching now. He’s hunting now. Got his eye on me. But I always give him the cape.

He shook the cape at the bull; there he comes; he side-stepped. Awful close that time. I don’t want to work that close to him.

The edge of the cape was wet with blood where it had swept along the bull’s back as he went by.

All right, here’s the last one.

Manuel, facing the bull, having turned with him each charge, offered the cape with his two hands.

The bull looked at him. Eyes watching, horns straight forward, the bull looked at him, watching. “Huh!” Manuel said, “Toro!” and leaning back, swung the cape forward. Here he comes. He side-stepped, swung the cape in back of him, and pivoted, so the bull followed a swirl of cape and then was left with nothing, fixed by the pass, dominated by the cape. Manuel swung the cape under his muzzle with one hand, to show the bull was fixed, and walked away.

There was no applause.

Manuel walked across the sand toward the barrera, while Zurito rode out of the ring. The trumpet had blown to change the act to the planting of the banderillas while Manuel had been working with the bull. He had not consciously noticed it. The monos were spreading canvas over the two dead horses and sprinkling sawdust around them.

Manuel came up to the barrera for a drink of water. Retana’s man handed him the heavy porous jug.

Fuentes, the tall gypsy, was standing holding a pair of banderillas, holding them together, slim, red sticks, fish-hook points out. He looked at Manuel. “Go on out there,” Manuel said.

The gypsy trotted out. Manuel set down the jug and watched. He wiped his face with his handkerchief.

The critic of El Heraldo reached for the bottle of warm champagne that stood between his feet, took a drink, and finished his paragraph.

“—the aged Manolo rated no applause for a vulgar series of lances with the cape and we entered the third of the palings.”

Alone in the center of the ring the bull stood, still fixed. Fuentes, tall, flat-backed, walking toward him arrogantly, his arms spread out, the two slim, red sticks, one in each hand, held by the fingers, points straight forward. Fuentes walked forward. Back of him and to one side was a peon with a cape. The bull looked at him and was no longer fixed.

His eyes watched Fuentes, now standing still. Now he leaned back, calling to him. Fuentes twitched the two banderillas and the light on the steel points caught the bull’s eye.

His tail went up and he charged.

He came straight, his eyes on the man. Fuentes stood still, leaning back, the banderillas pointing forward. As the bull lowered his head to hook, Fuentes leaned backward, his arms came together and rose, his two hands touching, the banderillas two descending red lines, and leaning forward drove the points into the bull’s shoulder, leaning far in over the bull’s horns and pivoting on the two upright sticks, his legs tight together, his body curving to one side to let the bull pass.

“Olé!” from the crowd.

The bull was hooking wildly, jumping like a trout, all four feet off the ground. The red shaft of the banderillas tossed as he jumped.

Manuel, standing at the barrera, noticed that he looked always to the right.

“Tell him to drop the next pair on the right,” he said to the kid who started to run out to Fuentes with the new banderillas.

A heavy hand fell on his shoulder. It was Zurito. “How do you feel, kid?” he asked.

Manuel was watching the bull.

Zurito leaned forward on the barrera, leaning the weight of his body on his arms. Manuel turned to him.

“You’re going good,” Zurito said.

Manuel shook his head. He had nothing to do now until the next third. The gypsy was very good with the banderillas. The bull would come to him in the next third in good shape. He was a good bull. It had all been easy up to now. The final stuff with the sword was all he worried over. He did not really worry. He did not even think about it. But standing there he had a heavy sense of apprehension. He looked out at the bull, planning his faena, his work with the red cloth that was to reduce the bull, to make him manageable.

The gypsy was walking out toward the bull again, walking heel-and-toe, insultingly, like a ballroom dancer, the red shafts of the banderillas twitching with his walk. The bull watched him, not fixed now, hunting him, but waiting to get close enough so he could be sure of getting him, getting the horns into him.

As Fuentes walked forward the bull charged. Fuentes ran across the quarter of a circle as the bull charged and, as he passed running backward, stopped, swung forward, rose on his toes, arms straight out, and sunk the banderillas straight down into the tight of the big shoulder muscles as the bull missed him.

The crowd were wild about it.

“That kid won’t stay in this night stuff long,” Retana’s man said to Zurito. “He’s good,” Zurito said.

“Watch him now.” They watched.

Fuentes was standing with his back against the barrera. Two of the cuadrilla were back of him, with their capes ready to flop over the fence to distract the bull.

The bull, with his tongue out, his barrel heaving, was watching the gypsy. He thought he had him now. Back against the red planks. Only a short charge away. The bull watched him.

The gypsy bent back, drew back his arms, the banderillas pointing at the bull. He called to the bull, stamped one foot. The bull was suspicious. He wanted the man. No more barbs in the shoulder.

Fuentes walked a little closer to the bull. Bent back. Called again. Somebody in the crowd shouted a warning.

“He’s too damn close,” Zurito said. “Watch him,” Retana’s man said.

Leaning back, inciting the bull with the banderillas, Fuentes jumped, both feet off the ground. As he jumped the bull’s tail rose and he charged. Fuentes came down on his toes, arms straight out, whole body arching forward, and drove the shafts straight down as he swung his body clear of the right horn.

The bull crashed into the barrera where the flopping capes had attracted his eye as he lost the man.

The gypsy came running along the barrera toward Manuel, taking the applause of the crowd. His vest was ripped where he had not quite cleared the point of the horn. He was happy about it, showing it to the spectators. He made the tour of the ring. Zurito saw him go by, smiling, pointing at his vest. He smiled.

Somebody else was planting the last pair of banderillas. Nobody was paying any attention.

Retana’s man tucked a baton inside the red cloth of a muleta, folded the cloth over it, and handed it over the barrera to Manuel. He reached in the leather sword-case, took out a sword, and holding it by its leather scabbard, reached it over the fence to Manuel. Manuel pulled the blade out by the red hilt and the scabbard fell limp.

He looked at Zurito. The big man saw he was sweating. “Now you get him, kid,” Zurito said.

Manuel nodded.

“He’s in good shape,” Zurito said.

“Just like you want him,” Retana’s man assured him. Manuel nodded.

The trumpeter, up under the roof, blew for the final act, and Manuel walked across the arena toward where, up in the dark boxes, the president must be.

In the front row of seats the substitute bull-fight critic of El Heraldo took a long drink of the warm champagne. He had decided it was not worth while to write a running story and would write up the corrida back in the office. What the hell was it anyway? Only a nocturnal. If he missed anything he would get it out of the morning papers. He took another drink of the champagne. He had a date at Maxim’s at twelve. Who were these bull-fighters anyway? Kids and bums. A bunch of bums. He put his pad of paper in his pocket and looked over toward Manuel, standing very much alone in the ring, gesturing with his hat in a salute toward a box he could not see high up in the dark plaza. Out in the ring the bull stood quiet, looking at nothing.

“I dedicate this bull to you, Mr. President, and to the public of Madrid, the most intelligent and generous of the world,” was what Manuel was saying. It was a formula. He said it all. It was a little long for nocturnal use.

He bowed at the dark, straightened, tossed his hat over his shoulder, and, carrying the muleta in his left hand and the sword in his right, walked out toward the bull.

Manuel walked toward the bull. The bull looked at him; his eyes were quick. Manuel noticed the way the banderillas hung down on his left shoulder and the steady sheen of blood from Zurito’s pic- ing. He noticed the way the bull’s feet were. As he walked forward, holding the muleta in his left hand and the sword in his right, he watched the bull’s feet. The bull could not charge without gathering his feet together. Now he stood square on them, dully.

Manuel walked toward him, watching his feet. This was all right. He could do this. He must work to get the bull’s head down, so he could go in past the horns and kill him. He did not think about the sword, not about killing the bull. He thought about one thing at a time. The coming things oppressed him, though. Walking forward, watching the bull’s feet, he saw successively his eyes, his wet muzzle, and the wide, forward-pointing spread of his horns. The bull had light circles about his eyes. His eyes watched Manuel. He felt he was going to get this little one with the white face.

Standing still now and spreading the red cloth of the muleta with the sword, pricking the point into the cloth so that the sword, now held in his left hand, spread the red flannel like the jib of a boat, Manuel noticed the points of the bull’s horns. One of them was splintered from banging against the barrera. The other was sharp as a porcupine quill. Manuel noticed while spreading the muleta that the white base of the horn was stained red. While he noticed these things he did not lose sight of the bull’s feet. The bull watched Manuel steadily.

He’s on the defensive now, Manuel thought. He’s reserving himself. I’ve got to bring him out of that and get his head down. Always get his head down. Zurito had his head down once, but he’s come back. He’ll bleed when I start him going and that will bring it down.

Holding the muleta, with the sword in his left hand widening it in front of him, he called to the bull.

The bull looked at him.

He leaned back insultingly and shook the wide-spread flannel.

The bull saw the muleta. It was a bright scarlet under the arc-light. The bull’s legs tightened. Here he comes. Whoosh! Manuel turned as the bull came and raised the muleta so that it passed over the bull’s horns and swept down his broad back from head to tail. The bull had gone clean up in the air with the charge. Manuel had not moved.

At the end of the pass the bull turned like a cat coming around a corner and faced Manuel.

He was on the offensive again. His heaviness was gone. Manuel noted the fresh blood shining down the black shoulder and dripping down the bull’s leg. He drew the sword out of the muleta and held it in his right hand. The muleta held low down in his left hand, leaning toward the left, he called to the bull. The bull’s legs tightened, his eyes on the muleta. Here he comes, Manuel thought. Yuh!

He swung with the charge, sweeping the muleta ahead of the bull, his feet firm, the sword following the curve, a point of light under the arcs.

The bull recharged as the pase natural finished and Manuel raised the muleta for a pase de pecho. Firmly planted, the bull came by his chest under the raised muleta. Manuel leaned his head back to avoid the clattering banderillo shafts. The hot, black bull body touched his chest as it passed.

Too damn close, Manuel thought. Zurito, leaning on the barrera, spoke rapidly to the gypsy, who trotted out toward Manuel with a cape. Zurito pulled his hat down low and looked out across the arena at Manuel.

Manuel was facing the bull again, the muleta held low and to the left. The bull’s head was down as he watched the muleta.

“If it was Belmonte doing that stuff, they’d go crazy,” Retana’s man said. Zurito said nothing. He was watching Manuel out in the center of the arena. “Where did the boss dig this fellow up?” Retana’s man asked.

“Out of the hospital,” Zurito said.

“That’s where he’s going damn quick,” Retana’s man said. Zurito turned on him.

“Knock on that,” he said, pointing to the barrera. “I was just kidding, man,” Retana’s man said. “Knock on the wood.”

Retana’s man leaned forward and knocked three times on the barrera. “Watch the faena,” Zurito said.

Out in the center of the ring, under the lights, Manuel was kneeling, facing the bull, and as he raised the muleta in both hands the bull charged, tail up.

Manuel swung his body clear and, as the bull recharged, brought around the muleta in a half- circle that pulled the bull to his knees.

“Why, that one’s a great bull-fighter,” Retana’s man said. “No, he’s not,” said Zurito.

Manuel stood up and, the muleta in his left hand, the sword in his right, acknowledged the applause from the dark plaza.

The bull had humped himself up from his knees and stood waiting, his head hung low.

Zurito spoke to two of the other lads of the cuadrilla and they ran out to stand back of Manuel with their capes. There were four men back of him now. Hernandez had followed him since he first came out with the muleta. Fuentes stood watching, his cape held against his body, tall, in repose, watching lazy-eyed. Now the two came up. Hernandez motioned them to stand one at each side. Manuel stood alone, facing the bull.

Manuel waved back the men with the capes. Stepping back cautiously, they saw his face was white and sweating.

Didn’t they know enough to keep back? Did they want to catch the bull’s eye with the capes after he was fixed and ready? He had enough to worry about without that kind of thing.

The bull was standing, his four feet square, looking at the muleta. Manuel furled the muleta in his left hand. The bull’s eyes watched it. His body was heavy on his feel. He carried his head low, but not too low.

Manuel lifted the muleta at him. The bull did not move. Only his eyes watched. He’s all lead. Manuel thought. He’s all square. He’s framed right. He’ll take it.

He thought in bull-fight terms. Sometimes he had a thought and the particular piece of slang would not come into his mind and he could not realize the thought. His instincts and his knowledge worked automatically, and his brain worked slowly and in words. He knew all about bulls. He did not have to think about them. He just did the right thing. His eyes noted things and his body performed the necessary measures without thought. If he thought about it, he would be gone.

Now, facing the bull, he was conscious of many things at the same time. There were the horns, the one splintered, the other smoothly sharp, the need to profile himself toward the left horn, lance himself short and straight, lower the muleta so the bull would follow it, and, going in over the horns, put the sword all the way into a little spot about as big as a five-peseta piece straight in back of the neck, between the sharp pitch of the bull’s shoulders. He must do all this and must then come out from between the horns. He was conscious he must do all this, but his only thought was in words: “Corto y derecho.”

“Corto y derecho,” he thought, furling the muleta. Short and straight. Corto y derecho, he drew the sword out of the muleta, profiled on the splintered left horn, dropped the muleta across his body, so his right hand with the sword on the level with his eye made the sign of the cross, and, rising on his toes, sighted along the dipping blade of the sword at the spot high up between the bull’s shoulders.

Corto y derecho he launched himself on the bull.

There was a shock, and he felt himself go up in the air. He pushed on the sword as he went up and over, and it flew out of his hand. He hit the ground and the bull was on him. Manuel, lying on the ground, kicked at the bull’s muzzle with his slippered feet. Kicking, kicking, the bull after him, missing him in his excitement, bumping him with his head, driving the horns into the sand. Kicking like a man keeping a ball in the air, Manuel kept the bull from getting a clean thrust at him.

Manuel felt the wind on his back from the capes flopping at the bull, and then the bull was gone, gone over him in a rush. Dark, as his belly went over. Not even stepped on.

Manuel stood up and picked up the muleta. Fuentes handed him the sword. It was bent where it had struck the shoulder-blade. Manuel straightened it on his knee and ran toward the bull, standing now beside one of the dead horses. As he ran, his jacket flopped where it had been ripped under his armpit.

“Get him out of there,” Manuel shouted to the gypsy. The bull had smelled the blood of the dead horse and ripped into the canvas-cover with his horns. He charged Fuentes’s cape, with the canvas hanging from his splintered horn, and the crowd laughed. Out in the ring, he tossed his head to rid himself of the canvas. Hernandez, running up from behind him, grabbed the end of the canvas and neatly lifted it off the horn.

The bull followed it in a half-charge and stopped still. He was on the defensive again. Manuel was walking toward him with the sword and muleta. Manuel swung the muleta before him. The bull would not charge.

Manuel profiled toward the bull, sighting along the dipping blade of the sword. The bull was motionless, seemingly dead on his feet, incapable of another charge.

Manuel rose to his toes, sighting along the steel, and charged.

Again there was the shock and he felt himself being borne back in a rush, to strike hard on the sand. There was no chance of kicking this time. The bull was on top of him. Manuel lay as though dead, his head on his arms, and the bull bumped him. Bumped his back, bumped his face in the sand. He felt the horn go into the sand between his folded arms. The bull hit him in the small of the back. His face drove into the sand. The horn drove through one of his sleeves and the bull ripped it off. Manuel was tossed clear and the bull followed the capes.

Manuel got up, found the sword and muleta, tried the point of the sword with his thumb, and then ran toward the barrera for a new sword.

Retana’s man handed him the sword over the edge of the barrera. “Wipe off your face,” he said.

Manuel, running again toward the bull, wiped his bloody face with his handkerchief. He had not seen Zurito. Where was Zurito?

The cuadrilla had stepped away from the bull and waited with their capes. The bull stood, heavy and dull again after the action.

Manuel walked toward him with the muleta. He stopped and shook it. The bull did not respond. He passed it right and left, left and right before the bull’s muzzle. The bull’s eyes watched it and turned with the swing, but he would not charge. He was waiting for Manuel.

Manuel was worried. There was nothing to do but go in. Corto y derecho. He profiled close to the bull, crossed the muleta in front of his body and charged. As he pushed in the sword, he jerked his body to the left to clear the horn. The bull passed him and the sword shot up in the air, twinkling under the arc-lights, to fall red-hilted on the sand.

Manuel ran over and picked it up. It was bent and he straightened it over his knee.

As he came running toward the bull, fixed again now, he passed Hernandez standing with his cape.

“He’s all bone,” the boy said encouragingly.

Manuel nodded, wiping his face. He put the bloody handkerchief in his pocket.

There was the bull. He was close to the barrera now. Damn him. Maybe he was all bone.

Maybe there was not any place for the sword to go in. The hell there wasn’t! He’d show them.

He tried a pass with the muleta and the bull did not move. Manuel chopped the muleta back and forth in front of the bull. Nothing doing.

He furled the muleta, drew the sword out, profiled and drove in on the bull. He felt the sword buckle as he shoved it in, leaning his weight on it, and then it shot high in the air, end-over-ending into the crowd. Manuel had jerked clear as the sword jumped.

The first cushions thrown down out of the dark missed him. Then one hit him in the face, his bloody face looking toward the crowd. They were coming down fast. Spotting the sand. Somebody threw an empty champagne-bottle from close range. It hit Manuel on the foot. He stood there watching the dark, where the things were coming from. Then something whished through the air and struck by him. Manuel leaned over and picked it up. It was his sword. He straightened it over his knee and gestured with it to the crowd.

“Thank you,” he said. “Thank you.”

Oh, the dirty bastards! Dirty bastards! Oh, the lousy, dirty bastards! He kicked into a cushion as he ran.

There was the bull. The same as ever. All right, you dirty, lousy bastard! Manuel passed the muleta in front of the bull’s black muzzle.

Nothing doing.

You won’t! All right. He stepped close and jammed the sharp peak of the muleta into the bull’s damp muzzle.

The bull was on him as he jumped back and as he tripped on a cushion he felt the horn go into him, into his side. He grabbed the horn with his two hands and rode backward, holding tight onto the place. The bull tossed him and he was clear. He lay still. It was all right. The bull was gone.

He got up coughing and feeling broken and gone. The dirty bastards! “Give me the sword,” he shouted. “Give me the stuff.”

Fuentes came up with the muleta and the sword. Hernandez put his arm around him.

“Go on to the infirmary, man,” he said. “Don’t be a damn fool.” “Get away from me,” Manuel said. “Get to hell away from me.”

He twisted free. Hernandez shrugged his shoulders. Manuel ran toward the bull.

There was the bull standing, heavy, firmly planted.

All right, you bastard! Manuel drew the sword out of the muleta, sighted with the same movement, and flung himself onto the bull. He felt the sword go in all the way. Right up to the guard. Four fingers and his thumb into the bull. The blood was hot on his knuckles, and he was on top of the bull.

The bull lurched with him as he lay on, and seemed to sink; then he was standing clear. He looked at the bull going down slowly over on his side, then suddenly four feet in the air.

Then he gestured at the crowd, his hand warm from the bull blood.

All right, you bastards! He wanted to say something, but he started to cough. It was hot and choking. He looked down for the muleta. He must go over and salute the president. President hell! He was sitting down looking at something. It was the bull. His four feet up. Thick tongue out. Things crawling around on his belly and under his legs. Crawling where the hair was thin. Dead bull. To hell with the bull! To hell with them all! He started to get to his feet and commenced to cough. He sat down again, coughing. Somebody came and pushed him up.

They carried him across the ring to the infirmary, running with him across the sand, standing blocked at the gate as the mules came in, then around under the dark passageway, men grunting as they took him up the stairway, and then laid him down.

The doctor and two men in white were waiting for him. They laid him out on the table. They were cutting away his shirt. Manuel felt tired. His whole chest felt scalding inside. He started to cough and they held something to his mouth. Everybody was very busy.

There was an electric light in his eyes. He shut his eyes.

He heard someone coming very heavily up the stairs. Then he did not hear it. Then he heard a noise far off. That was the crowd. Well, somebody would have to kill his other bull. They had cut away all his shirt. The doctor smiled at him. There was Retana.

“Hello, Retana!” Manuel said. He could not hear his voice.

Retana smiled at him and said something. Manuel could not hear it.

Zurito stood beside the table, bending over where the doctor was working. He was in his picador clothes, without his hat.

Zurito said something to him. Manuel could not hear it.

Zurito was speaking to Retana. One of the men in white smiled and handed Retana a pair of scissors. Retana gave them to Zurito. Zurito said something to Manuel. He could not hear it.

To hell with this operating-table. He’d been on plenty of operating-tables before. He was not going to die. There would be a priest if he was going to die.

Zurito was saying something to him. Holding up the scissors.

That was it. They were going to cut off his coleta. They were going to cut off his pigtail.

Manuel sat up on the operating-table. The doctor stepped back, angry. Someone grabbed him and held him.

“You couldn’t do a thing like that, Manos,” he said. He heard suddenly, clearly, Zurito’s voice.

“That’s all right,” Zurito said. “I won’t do it. I was joking.”

“I was going good,” Manuel said. “I didn’t have any luck. That was all.”

Manuel lay back. They had put something over his face. It was all familiar. He inhaled deeply.

He felt very tired. He was very, very tired. They took the thing away from his face. “I was going good,” Manuel said weakly. “I was going great.”

Retana looked at Zurito and started for the door.

 “I’ll stay here with him,” Zurito said. Retana shrugged his shoulders.

Manuel opened his eyes and looked at Zurito.

“Wasn’t I going good, Manos?” he asked, for confirmation. “Sure,” said Zurito. “You were going great.”

The doctor’s assistant put the cone over Manuel’s face and he inhaled deeply. Zurito stood awkwardly, watching.

➖➖➖