AQ chính truyện (8) - Lỗ Tấn

 2026-04-11

AQ chính truyện (8)

Lỗ Tấn

 

Người dịch: Đặng Thai Mai và Trương Chính

Nhà xuất bản Văn học, 1963

~

Bản tiếng Anh: “The True Story of Ah Q”

Translated into English by George Kin Leung

The Commercial Press, Limited, Shanghai, China, 1927

 

VIII. KHÔNG CHO LÀM CÁCH MẠNG

Tình hình làng Mùi dần dần êm đềm trở lại. Theo những tin đồn gần đây người ta biết rằng: tiếng là bọn cách mạng đã vào huyện nhưng cũng chẳng có gì thay đổi khác trước. Quan huyện vẫn là quan huyện cũ, chẳng qua bây giờ gọi là quan gì gì ấy, mà cụ Cử cũng làm quan gì gì ấy! ... Những chức tước mới, ở làng Mùi chả ai hiểu gì hết. Còn ông lãnh binh thì cũng vẫn là ông lãnh binh ngày trước. Duy có một điều đáng sợ là trong đó có mấy người cách mạng không tốt xen vào làm rối loạn cả lên. Ngay ngày hôm sau, chúng nó đã đi cắt đuôi sam của người ta rồi. Nghe đâu bác Bảy Cân làm nghề chèo thuyền trên làng trên đã bị chúng cạo trọc, thành thử trông không thành hình người nữa! Tuy nhiên, việc đó cũng chưa đáng sợ, bởi vì dân làng Mùi chẳng mấy khi lên huyện, mà dẫu có việc lên huyện thì họ cũng không lên nữa, khỏi nguy hiểm. Chính AQ lâu nay vẫn có ý định lên huyện thăm người quen, sau lúc được tin này, cũng thôi.

Nhưng ở làng Mùi thì không thể nói không có chút gì thay đổi. Mấy hôm sau, dần dần có người đem đuôi sam quấn vòng quanh lên đỉnh đầu ngày một thêm nhiều. Như trên kia đã nói, người đầu tiên thi hành việc này cố nhiên là cậu Tú Triệu. Kế theo là hai chú Triệu Bạch Nhẫn và Triệu Tư Thần. Sau đến là AQ. Giá về mùa hè mà đem đuôi sam quấn ngược lên đỉnh đầu buộc kết lại thành búi tó đằng sau thì cũng không có gì là lạ. Nhưng bây giờ, mới đầu thu, cho nên cái chính sách “thu hành hạ lệnh” (đem lệ mùa hè ứng dụng vào mùa thu) của mấy “nhà quấn đuôi sam” cũng phải kể là một cao kiến, và như thế, đối với làng Mùi, không thể nói đó không phải là một cuộc cải cách.

Bác Triệu Tư Thần, gáy trống thông lổng, bỗng ở đầu đằng kia chạy tới. Những người trông thấy đều la to lên:

- Ồ! Ông cách mạng đã tới kia kìa!

AQ nghe, tỏ ra rất phục. Y đã biết chuyện cậu Tú quấn đuôi sam lên, nhưng không hề nghĩ rằng những người như y cũng có thể quấn đuôi sam lên được như thế. Bây giờ thấy Triệu Tư Thần làm như vậy, y mới nghĩ đến việc bắt chước và quyết chí thi hành. Y lấy một chiếc đũa, đem đuôi sam dốc ngược lên đỉnh đầu, ngần ngại hồi lâu ... rồi mới mạnh dạn bước chân đi ra.

AQ đi qua trên con đường làng, người ta nhìn thấy, nhưng cũng chẳng ai nói gì. Lúc đầu AQ buồn bực, sau y phát cáu. Gần đây, y bỗng trở thành gắt tính. Kỳ thực, không phải đời sống hàng ngày của y lâu nay có khó khăn gì hơn ngày chưa đi “làm giặc”. Người ta đối với y cũng lễ độ. Lão chủ quán cũng không đòi tiền mặt ngay nữa. Nhưng y vẫn thấy bực bội trong lòng. Đã “cách cái mạng” đi rồi, thì không thể chỉ có như thế này. Nhất là có lần gặp thằng cu D. y lại càng tức lộn ruột.

Thì cả thằng cu D. nó cũng đem đuôi sam quấn ngược lên! Hơn nữa, nó cũng nghiễm nhiên dùng một đoạn đũa giống như y. AQ không thể nghĩ rằng thằng cu D. cũng làm như y được. Y quyết không cho phép thằng cu D. lăng loàn như vậy. Thằng cu D. là cái thá gì! Y đã định tóm ngay lấy thằng oắt con, bẻ cho gẫy nát chiếc đũa tre trên đầu nó đi, xả ngay cái đuôi sam xuống, rồi tát vào mặt nó mấy tát tai để trị cái tội không biết thân phận mà dám táo gan làm cách mạng. Nhưng cuối cùng, AQ cũng tha cho nó đi, chỉ lườm nó bằng một cặp mắt dữ tợn, rồi nhổ một bãi nước bọt đánh “tách” lên một tiếng mà thôi!

Trong mấy ngày ấy, chỉ có lão Tây giả là người hay lên huyện. Cậu Tú Triệu tuy vẫn có ý nhân câu chuyện gửi hòm hôm trước đi bái yết cụ Cử một phen, nhưng chỉ vì dọc đường còn có cái nguy “chặt đuôi sam”, nên cậu đành rốn lại. Cậu viết một bức thư theo thể cách “lọng vàng” gửi ngay lão Tây giả mang lên huyện và giới thiệu cho cậu được vào đảng “Tchư díu” (Tự do). Lên huyện về, lão Tây giả đòi ngay bốn đồng bạc và đưa cho cậu Tú một cái huy hiệu bằng bạc, hình quả đào, để đeo vào áo dài. Làng Mùi trông thấy, càng lấy làm kính phục. Họ bảo nhau: Đấy là huy hiệu đảng “Tsư díu” (Thị du) (Chú thích người dịch: Tiếng quan thoại, chữ tự do đảng cũng như thị du đảng, đọc na ná giống nhau. Vì vậy mà dân làng Mùi vẫn tưởng rằng đảng Tự do cũng là một bọn buôn dầu hạt thị) đấy. Đeo huy hiệu ấy vào thì được ngang hàng với hàm Hàn lâm. Từ hôm ấy, cụ Triệu lại oai vệ hơn cả lúc cậu con vừa đỗ tú tài nữa kia! Cho nên bây giờ cụ thật là “mục hạ vô nhân”, gặp AQ cụ cũng chẳng thèm để ý đến nữa.

AQ đang bất bình nhiều nỗi và thường cảm thấy hiu quạnh ... Nghe câu chuyện huy hiệu bằng bạc này, y mới vỡ lẽ ra vì sao y lại hiu quạnh như thế. Thì ra, làm cách mạng mà chỉ tuyên bố rằng mình “đầu hàng” chưa đủ, quấn đuôi sam lên cũng chưa đủ. Trước hết vẫn phải làm quen với bọn cách mạng đã. Sinh bình AQ chỉ biết có hai người trong bọn đó. Một người ở trên huyện thì độ nọ đã bị chém đầu đánh s... sật rồi! Bây giờ chỉ còn lão Tây giả nữa thôi. Ngoài việc thương lượng với lão Tây giả ra, AQ không còn có con đường nào khác nữa.

Cổng nhà họ Tiền vừa mở thì AQ đã rón rén bước vào. Vừa vào thì y đã hết hồn hết vía, vì y thấy lão Tây giả đang đứng giữa sân, mình bận bộ áo đen, tuồng như là âu phục, trước ngực cũng có một tấm huy hiệu bằng bạc, hình quả đào, tay cầm cái ba-toong mà độ nọ y đã được biết mùi. Cái đuôi sam của lão đã dài được non một thước đã xõa xuống vai y như cụ Lưu Hải Tiên. Trước mặt lão, Triệu Bạch Nhẫn và ba người vô công rồi nghề khác đứng nghiêm, kính cẩn nghe lão nói.

AQ khe khẽ đi tới, nép sau lưng Triệu Bạch Nhẫn trong bụng muốn chào một tiếng, nhưng chẳng biết xưng hô thế nào cho tiện. Gọi là “Tây giả” thì quyết không được rồi, gọi là “Tây - cũng không xuôi, mà gọi là ông “cách mạng” cũng chẳng gọn. Hay là gọi là “ông Tây” vậy?

Nhưng “ông Tây” vẫn không nhìn thấy y, vì ông ta còn đang trợn trắng mắt lên giảng giải rất hăng:

- Chả là tôi thì tôi nóng tính. Cho nên vừa gặp nhau là tôi nói ngay: “Anh Hồng! Ta làm ngay đi thôi! Nhưng anh Hồng lại nói: “No”. “No” là tiếng Ăng-lê, các bác chẳng hiểu đâu. Nếu không thì đã thành công rồi! Tuy vậy, xem đó ta cũng đủ biết anh Hồng làm việc cẩn thận như thế nào! ... Anh ấy mấy lần có mời tôi lên Hồ Bắc cho được. Tôi không chịu đi. Đi thì ai muốn đến làm việc trong một huyện nhỏ bé thế này cho!

- Ủa! ... này ! ... này!

AQ đánh bạo thốt ra được mấy tiếng lúc lão Tây giả vừa ngừng lại. Nhưng không hiểu vì sao y lại không gọi là “ông Tây”.

Bốn người đang đứng nghe, đều giật mình ngoảnh lại nhìn. “Ông Tây” cũng vừa trông thấy AQ.

- Cái gì?

- Tôi ...

- Ra ngay!

- Tôi định đầu hàng ...

“Ông Tây” giơ cái gậy “đại tang” lên:

- Cút lập tức!

Cả Triệu Bạch Nhẫn và mấy lão kia cũng mắng om sòm:

- Ông bảo mày cút đi, mày không nghe hay sao?

AQ đem hai bàn tay lên che đầu rồi không kịp suy nghĩ, chuồn thẳng. May mà “ông Tây” không đuổi theo. AQ chạy rất nhanh khoảng độ năm sáu mươi bước, mới đi chầm chậm lại. Lúc bấy giờ lòng AQ bỗng lại âu sầu. Muốn làm cách mạng nhưng “ông Tây giả” không cho làm. Y không còn có cách nào khác nữa. Từ nay còn mong gì có người mũ bạch, áo giáp bạch đến gọi! Bao nhiêu hoài bão, bao nhiêu hy vọng, bao nhiêu chí hướng và tiền đồ, thế là đi đời nhà ma! Ấy là chưa kể y sẽ chịu bao nhiêu nỗi nhục nhã khi bọn hiếu sự sẽ đem câu chuyện này đồn đại lên để cho tụi Vương Râu, cu D. có dịp cười cợt!

Tuồng như xưa nay AQ chưa hề bao giờ chán chường như hôm nay. Cho đến cả cái đuôi sam quấn vòng quanh trên đầu, hôm nay y cũng cho là vô vị, đáng khinh bỉ hết sức! Y muốn đem mà buông xuống cho bõ ghét, nhưng rồi cũng thôi, không buông xuống. Y đi rong mãi đến khuya, uống chịu hai bát rượu. Thế rồi tinh thần lại phấn khởi hẳn lên, và y lại mơ tưởng đến những chiếc mũ bạch, áo giáp bạch...

Một hôm, AQ theo lệ thường đi rong mãi đến khuya, lúc các quán rượu sắp đóng cửa, mới trở về đền Thổ Cốc.

Đúng! đúng!

Bỗng có mấy tiếng ầm rất lạ tai, giống tiếng pháo mà không ra tiếng pháo! Vốn tính thích ồn ào và thích xem nhảm, AQ mò ra xem. Đằng trước mặt như có tiếng chân người bước tới. Y lắng tai nghe. Bỗng có người chạy từ đằng kia chạy lại. Chợt trông thấy, AQ cũng theo bóng người ấy chạy nốt. Người ấy chạy quanh, y cũng quành theo. Người ấy đứng dừng lại, y cũng đứng dừng lại. Nhìn lại phía sau chẳng có gì. Té ra bóng người chạy đó chỉ là cu D. Y phát bẳn:

- Cái gì thế?

- Hừ ... nhà cụ Trí ... Triệu mất cướp!

Cu D. vừa trả lời vừa thở hồng hộc.

Quả tim AQ cũng thoi thóp, dồn ngược. Nói xong, cu D. lại chạy. AQ cũng chạy theo, và còn đứng dừng lại mấy lần nữa. Dù sao thì AQ cũng đã làm qua nghề ấy, cho nên y gan dạ lắm. Y nép vào một góc đường nghe ngóng, tựa hồ như có tiếng kêu gào, và nhìn kỹ thì tựa hồ như có vô số người đội mũ bạch, mặc áo giáp bạch, tấp nập khiêng những rương hòm, đồ đạc, chuyển từ trong nhà chuyển ra. Cái giường Hồng-kông của mợ Tú hình như cũng chuyển ra đấy rồi! Nhưng không thấy rõ cho lắm. AQ còn muốn lại gần, nhưng chân vẫn không nhúc nhích.

Đêm ấy không có trăng. Trong bóng tối dày đặc, cảnh làng Mùi vẫn lặng lẽ, lặng lẽ như những ngày thịnh trị đời Hy Hoàng. AQ đứng nhìn, nhìn đến phát chán mà vẫn thấy chúng nó ra ra vào vào, khiêng hoài, khiêng mãi. Hết khiêng rương lại khiêng đồ vật, hết khiêng đồ vật lại khiêng cái giường Hồng-kông của mợ Tú ... Chúng nó khiêng đến nỗi làm cho AQ không tin cả con mắt y nữa. Nhưng y không định lại gần, y trở về đền Thổ Cốc.

Đền Thổ Cốc cũng tối đen như mực. Y khép chặt cửa ngoài, đi lò mò vào nhà, ngả người xuống giường một hồi rất lâu. Lúc đó tâm thần y mới ổn định và y mới bắt đầu suy nghĩ về y. Rõ ràng bọn đội mũ bạch, áo giáp bạch đến rồi, thế mà chúng nó không thèm gọi mình một tiếng! Chúng nó khiêng bấy nhiêu đồ tốt thế mà cũng chả có phần mình. Thôi! Đây lại chỉ là tại cái thằng Tây giả khả ố kia, nó không cho mình “làm giặc”! Nếu không, lẽ nào lần này lại không có phần mình? AQ càng nghĩ càng tức điên ruột lên. Y sẽ gật đầu nói một cách độc địa:

- Không cho tớ làm giặc à! Chỉ có một mình mày làm giặc thôi à! Mẹ cái thằng Tây giả này! Được! Mày làm giặc! ... Làm giặc là tội chết chém. Tớ sẽ viết ngay một lá đơn phát giác để người ta bắt cổ mày, đem về huyện chặt đầu, tru di cả nhà cho mà xem ... S ... Sật! ... S ...Sật!

➖➖➖

Phần tiếng Anh

The True Story of Ah Q (1927)

by Lu Xun, translated by George Kin Leung

---

Chapter VII⟨I⟩

Barred from the revolutionary party

Each day brought more peace to the hearts of the people of Weichuang. From the news that was brought to them, they understood that although the Revolutionists had entered the city, there was no great change in the tenor of things. The Chih-hsien-ta-lao-yeh still remained the same official, the name of the office having merely been changed to “such and such” an office. Moreover, Chu-jen Lao-yeh had become some sort of official. The Weichuangites were unfamiliar with these titles and names of office. The same old captain still led the soldiers. However, there was one fearful circumstance; namely, that within the ranks of the Revolutionary party were a few bad men who caused trouble and who on the day following began to cut off peoples' queues by force. It was rumored that the boatman, Seven Catties, of the neighboring village, had had his queue clipped off by these men and had been so “mussed up” that he no longer looked like a human being. But this was no matter of dread for the inhabitants of Weichuang, who seldom went to the city; and if it happened that any of them should decide to go to town, they would change their plans at once and so would avoid running such a risk. Ah Q had intended to call on some old friends in the city, but as soon as he heard this bit of news, he dismissed his intention without much ado.

However, it cannot be said that there was no change in Weichuang. A few days later, those who wrapped their queues about their heads gradually increased in number. It has already been stated that the first to do so naturally was the Hsiu-t'sai kung; after him, Chao Szu-ch'ên and Chao Pai-yen; then, Ah Q. Now if it had been summer, it would not have been unusual for every one to wrap his queue about his head or tie it into a knot; but at this particular time, it was near the end of autumn and, therefore, this carrying out of a summer practice in autumn cannot be denied to have been a very wise decision on the part of those who wrapped their queues about their heads; and as far as Weichuang was concerned, it cannot be said to have had no connection with the Revolution.

When Chao Szu-ch'ên came along, with the back of his head not wrapped with the customary queue, those who saw him would say, “Hey, a Revolutionist is coming!”

Ah Q, on hearing this, was filled with admiration. Although he had long heard the great news of the Hsiu-t'sai's wrapping his queue about his head, still, in the end, it had never occurred to him that he might do the same; but when he saw that Chao Szu-ch'ên had followed suit, the idea of imitation occurred to him and he made up his mind to do the same. He used a bamboo chopstick to twist his queue upon his head, and after hesitating for a long time, found the courage to go out.

As he walked along the street, however, those who saw him made no comment. At the beginning, Ah Q was very ill at ease and later was filled with resentment. He had of late been losing his temper very easily, but as a matter of fact his livelihood was in about the same condition as it had been before the Revolution. On seeing him, people were prone to courteous formality; the stores did not ask for cash payments; but Ah Q considered that this was too much of a disappointment because, after the Revolution had taken place, things should not have been done in this manner.

Furthermore, once when he espied Little D, his anger nearly burst his belly. For Little D had wrapped his queue upon the top of his head and, what was more, had actually used a bamboo chopstick to do it! It had never occurred to Ah Q that Little D would have had the courage to do such a thing, and he made up his mind not to suffer it! What sort of creature was Little D, anyway? He very much desired to seize him at once, break up the bamboo chopstick, let down his queue, and give him a few slaps on the mouth in the bargain, merely to punish him for forgetting his humble birth and destiny and for having the audacity to be guilty of the offense of becoming a Revolutionist. But in the end, Ah Q let him go, merely glaring at him with angry eyes and emitting a mouthful of spittle as he sneered, “Peh!”

During those few days, the “False Foreigner” was the only one to go to the city. Chao Hsiu-t'sai, hoping to rely upon the past favor of storing his trunks, wished to pay his respects to and call upon Chü-jen Lao-yeh; but on account of the danger of having his queue cut, he gave up the idea. He wrote an extremely formal letter, shaped like an umbrella, which he requested the “False Foreigner” to take to the city. He also asked him for an introduction to the Revolutionary party. When the “False Foreigner” returned, he asked the Hsiu-t'sai for four dollars and gave the latter in exchange a silver medal in the form of a peach, which he wore on the upper part of his coat. The people of Weichuang were filled with respectful awe, observing that this was the button of emolument of the “Persimmon Oil Party,” which was as high an honor as that of the Hanlin rank.[13] For this reason, the Venerable Mr. Chao suddenly gained increased prestige and honor, which by far surpassed the honor he had received when his son had attained the rank of Hsiu-t'sai. Consequently, he felt far superior to every one; and when he saw Ah Q, he snubbed him a bit.

Filled with dissatisfaction and feeling lonesome every moment of the day, when Ah Q heard the talk concerning the silver peach, he immediately understood why he was thus alone. In order to be considered a Revolutionist, it was not enough just to say that one had joined the movement, nor was it enough merely to wrap one's queue about his head; above all, it was necessary to become acquainted with the Revolutionary party. In all his life, the Revolutionists he had known were only two in number. The one in the city had been decapitated with a “chit” sound long ago and the one who now remained was the “False Foreigner.” There was no other course open to him if he was to join the party than to consult with the “False Foreigner” at once.

It so happened that the door of the Chin house was open when Ah Q timidly made his way in. As soon as he had entered, he became very much frightened, for before him, in the center of the room, stood the “False Foreigner,” clothed from head to foot in what were probably black foreign clothes. On him hung a silver peach, while his hand held the object with which Ah Q had already made acquaintance, namely, his cane. His disheveled hair, the foot or so of queue, which had grown back again, had been let loose and fell about his shoulders, looking like the locks of a Liu-hai deity. Sitting or standing before him were Chao Pai-yen and three outsiders, all listening with the utmost deference.

Ah Q tiptoed over and stood behind Chao Pai-yen. His wish was to greet the speaker, but he did not know the proper manner in which to address him; it would not do to call him “False Foreigner,” nor “Foreigner,” nor even the Revolutionary party. Perhaps, it would do to call him “Mr. Foreigner,” and let it go at that.

“Mr. Foreigner” did not notice him at all, for he had lifted his eyes high as he continued with animation: “I am a person of little patience, so when we met, I said, 'Brother Hung, we had better get into action!' but always he would reply, 'No!' This is a foreign word which you do not understand — otherwise we should have won our cause long ago. This proves that he was overcareful in his doings. Thrice, yea, four times, he begged me to go to Hupeh, but I was unwilling. Who would be willing to do work in a little place like that?”

“Um . . . that . . . ,” broke in Ah Q, who had waited for the brief pause, using one hundred twenty per cent courage to open his mouth; and for some reason unknown, he did not call him “Mr. Foreigner.”

The four listeners turned about in amazement and stared at him. “Mr. Foreigner” had just caught sight of him.

“What do you want?”

“I —”

“Clear out!”

“I want to join —”

“Out, out!” insisted “Mr. Foreigner,” brandishing the lachrymal cane.

Along with the others Chao Pai-yen shouted, “When our host tells you to clear out, why don't you listen!”

Ah Q covered his head with his hands and without so much as knowing what he did, bolted out the door. “Mr. Foreigner” did not pursue him. Ah Q, having sped some sixty paces, slackened his speed. And forthwith there welled up in his heart a gloomy sorrow, for “Mr. Foreigner” would not allow him to join the Revolutionists. There was no other way open to him; from then on, there was no hope of the white-helmeted and white-armored legion coming to call him. All his ambition, aim, hope, and future plans had been swept away in one moment. The further consideration that the populace might spread this news, thus making him the laughingstock of such people as Little D and Wang-hu, would be a matter of minor concern as compared to his present chagrin.

It seemed that never before had he experienced such listlessness and that he had lost all interest in his queue being wrapped on his head. He began to hold it in light esteem and for the sake of vengeance was highly desirous of letting it down at once. But in the end he failed to let it down and wandered about until nighttime. He gulped down two bowls of wine, which he got on credit, and gradually grew blithe and merry, visualizing fragments of white helmets and white armor.

One day, when, as usual, he had been whiling away the time in nonsense until evening, and had waited until the wine shop had closed its doors, he returned to T'uku Temple.

Crack, bang!

He suddenly heard an unusual noise, which surely could not have been firecrackers. Since, by nature, Ah Q had always liked excitement and was in the habit of investigating trifles he of course ventured into the darkness. There seemed to be footsteps before him and he had no sooner heard them than some one opposite suddenly jumped at him. The moment Ah Q saw him, he turned about and ran along with him. When he turned a corner, Ah Q also turned; and after rounding the corner the leader stopped; so did Ah Q. When he looked back, he saw that the person was no other than Little D.

“What's the matter?” asked Ah Q, anxiously.

“The Chao — Chao family is being looted!” gasped Little D.

With those words, Little D ran on, but Ah Q's heart leapt into loud thumpings. He followed and stopped three times; but being an old hand at the “business” he was remarkably daring and so walked far from the protection of the wall. On listening carefully, there seemed to be a great uproar, and further scrutiny revealed large numbers of white-helmeted and white-armored men, who, in unbroken line, were moving boxes, moving furniture, moving the Hsiu-t'sai's wife's Ningpo bed; but all this he could not distinguish very clearly. He wished to go nearer, but his feet did not move.

There was no moon on that night; Weichuang was deadly silent in the pitch dark, silent to the point of recalling the good old peaceful days of the emperor, Hsi. Ah Q stood staring until he became weary; all seemed to go on in endless repetition: there they went back and forth, with their depredation; boxes had been cleared out; furniture had been carried off; the Hsiu-t'sai's wife's Ningpo bed had been made way with, and this upheaval had continued until he could hardly believe his own eyes. Nevertheless, he was determined not to go nearer and so before very long he returned to T'uku Temple.

It was even darker at T'uku Temple. After he had closed the front door, he felt his way through his room, and after lying down in a comfortable position, he composed his thoughts and revolved problems concerning himself, in this manner:

“It is evident that the white-helmeted and white-armored men have come and did not come to call me. They have plundered many good things and I have had no share in the booty, — all this due to the action of the hateful 'False Foreigner' who would not allow me to join the Revolutionists; how else could it have come about that there is no share for me?”

The more Ah Q thought on this matter the more incensed he became; finally, unable to repress the painful resentment that filled his heart, he nodded his head ominously, saying: “Won't allow me to join the Revolutionary Movement, eh? Is it only for you to be one? You rascal, you 'False Foreigner' — fine, be a Revolutionist! Being one makes you subject to the penalty of decapitation. I must make a petition and see that you are dragged into the yamen to have your head cut off, — your whole family's heads cut off, — chit! chit!”

With such resentment filling his heart, Ah Q gradually snored off.

---

Notes

13. A successful candidate in one of the highest governmental examinations.

➖➖➖