2026-10-03
Việt
Điện U Linh Tập
Khai
Thiên Trấn Quốc Trung Phụ Tá Dực Đại Vương
(Chuyện
thần Đằng Châu)
Lý
Tế Xuyên, 1329
Người dịch: Lê Hữu Mục
Nhà xuất bản KHAI TRÍ, 1961
Xét
sử Đỗ Thiện chép rằng: Vương vốn là thần Thổ Địa ở Đằng Châu.
Vua
Lê Ngọa Triều đang lúc làm Khai Minh Vương, thực ấp ở Đằng Châu, thường đến
làng đó; thuyền đang đi giữa sông, đang lúc vua du lãm, hốt nhiên ban ngày tối
đen, mây kéo mù mịt, rồi gió mưa ào đến, vua bảo kiếm chỗ đậu tránh, thấy trên
bờ cao có đền thờ mới hỏi người trong thôn rằng:
-
Đền thờ ấy thờ thần gì?
Thôn
dân thưa:
-
Ấy là đền thờ thần Thổ Địa của Đằng Châu.
Vua
hỏi:
-
Có linh không?
Thôn
dân thưa:
-
Dân trong châu này nương nhờ vị thần ấy, cầu mưa, đảo tạnh lập tức thấy linh ứng.
Vua
mới lớn tiếng bảo rằng:
-
Thần như có linh thì làm thế nào cho lui được gió mưa khiến bên này tạnh, bên
kia mưa thì ta mới tin là có linh nghiệm.
Nói
đoạn quả nhiên nửa sông gió, nửa sông mưa, vua khỏi bị ướt áo xiêm. Vua rất lấy
làm lạ, bảo trùng tu lại miếu vũ.
Người
đương thời có bài ca rằng:
Tốt
thay Đại vương oai thanh trọng,
Đằng
Châu thổ địa được an cư.
Hay
khiến gió mưa không xâm phạm,
Nửa
sông tạnh ráo, nửa sông mưa.
Vua
nghe được, thầm tự phụ là phúc trời.
Vua
cha băng, vua Trung Tông lên ngôi, em là Long Đĩnh (Ngọa Triều) mưu đại sự, đến
đền cầu mộng. Mộng thấy một dị nhân ngâm rằng:
Muốn
thắng tất thắng
Muốn
thành tất thành
Phương
dân đều thuận phục
Nước
nhà hưởng thái bình.
Trong
năm năm lạc nghiệp.
Tự
bảy miếu an linh.
Thời
ấy xem lẽ ấy.
Giữa
trời xem bằng trình.
Vua
tỉnh dậy, không hiểu ý nghĩa làm sao, nhưng cũng quyết chí giết anh.
Đã
được ngôi vua rồi, mới thăng Đằng Châu làm Thái Bình Phủ, phong thần Thổ Địa
làm Khai Thiên Thành Hoàng Đại Vương.
Niên
hiệu Trùng Hưng năm đầu, sắc phong Khai Thiên Trấn Quốc Thành Hoàng Đại Vương.
Năm thứ tư, gia phong hai chữ Trung Phụ. Năm Hưng Long thứ hai mươi mốt, gia
phong hai chữ Tá Dực.
Lê
Lượng Thái làng Đằng Khê có bài thơ rằng:
Càn
khôn gây dựng đại công thành,
Phụ
Dực Thần châu nổi tính danh.
Đất
đẻ lòng gan bền chính trực.
Trời
vun tai mắt rất thông minh.
Kỳ
thay công võ muôn thần phục,
Sáng
tựa hoa văn trăm quỷ kinh.
Oai
dậy lôi đình Công giữ ý,
Phất
phơ khí tốt tức uy thanh.
~
Tiếm
bình
Đang lúc mưa gió tơi bời, thể khó êm lặng,
mà hay khiến nửa sông mưa gió, nửa sông tạnh khô, như thế cũng rõ ràng linh dị.
Nhưng vì Ngọa Triều là kẻ hung bội, hưởng ngôi không lâu mà còn theo trợ thuận
giúp linh, ngâm thơ thác mộng, tuy câu "ngũ niên" có chủ ý lo xa, còn
đến như câu "Chư phương thuận phục, Thất miếu an linh" thì là phô
trương thái quá vậy.
~
AI
overview
Chuyện
thần Đằng Châu (Thần thổ địa Đằng Châu) là một truyền
thuyết dân gian nổi tiếng được ghi chép trong tác phẩm Lĩnh
Nam Chích Quái của sử gia Trần Thế Pháp (hoặc Vũ Quỳnh hiệu đính), kể về sự
hiển linh của vị thổ thần vùng Đằng Châu (Hưng Yên ngày nay). [1,
2]
Nội
dung chính của truyền thuyết
- Sự
hiển linh cầu mưa: Khi xưa, có một vị vua (trong
truyện nhắc đến là Thái Tổ - Lê Hoàn hoặc Đinh Tiên Hoàng tùy theo các bản
kể lịch sử giao thoa) đi chu du qua vùng Đằng Châu, gặp lúc mưa gió bão
bùng. Dân làng cho biết đây là đền thờ thổ thần châu Đằng rất linh nghiệm.
Vua thử thách rằng nếu thần linh thật thì "bên này sông mưa, bên kia
sông tạnh nắng". Quả nhiên vừa dứt lời, trời ứng nghiệm ngay một bên
mưa trút nước, một bên nắng hanh vàng. [1,
2]
- Lời
ứng nghiệm thiên tử: Vua lấy làm lạ, cho tu sửa đền
thờ và cầu khẩn. Đêm ấy, nhà vua nằm mộng thấy thần nhân báo mộng rằng: "Muốn
thắng được thắng, muốn thành được thành", ngầm ám chỉ việc phù trợ
cho nghiệp lớn thiên hạ. [1,
2]
- Gắn
liền với danh tướng Phạm Bạch Hổ: Vùng đất Đằng Châu
sau này cũng là quê hương và căn cứ của sứ quân Phạm Bạch
Hổ, một trong 12 sứ quân thời nhà Ngô - Đinh, người có thân thế và đền
thờ (Đền Mây) gắn liền với nhiều huyền tích hiển linh phù trợ các triều đại
sau này. [1, 2, 3]
➖➖➖
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét